Εκείνη τη μεσαία τάξη τη θυμάται κανείς;

Η χρεοκοπία το 2010 ήταν χρεοκοπία της μεσαίας τάξης, που είχε ως αποτέλεσμα, εκτός από τη φυγή μισού εκατομμυρίου Ελλήνων, τον θάνατο της ελπίδας, που δεκαέξι χρόνια αργότερα δεν έχει επανέλθει.

Η μεσαία τάξη, που «εξαρθρώθηκε» με την κρίση, παραμένει σε κακά χάλια. Και όσο αυτή βρίσκεται στην εντατική, η ανάκαμψη της χώρας που ευαγγελίζονται όλοι μοιάζει με όνειρο θερινής νυκτός.

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ότι, σήμερα, στην Ελλάδα το ποσοστό των νοικοκυριών που ζουν με μηνιαίο εισόδημα κάτω των 1.800 ευρώ ήταν στο 60% το 2024, από 37,75% το 2008. Πρόκειται για τρία στα πέντε, που σημαίνει ότι αποστεώθηκε ο συνεκτικός ιστός που έδινε ανάσα στην εσωτερική αγορά, κάτι που αντιλαμβάνονται καλά οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Κι από εκεί και κάτω το χάος – και τούτο παρά τις αυξήσεις στον κατώτατο μισθό. Ενώ το 2008 υπήρχε ένα 4,75% του πληθυσμού που ζούσε με 750 ευρώ, αυτό πήγε στο 13,1% το 2024. Κι αν από τα σημερινά 750 ευρώ βγάλουμε τον σωρευτικό πληθωρισμό 25% (που γίνεται στα τρόφιμα 35%), είναι ζήτημα εάν έχουν πραγματική αγοραστική δύναμη αυτά τα 750 ευρώ. Επίσης, όσοι ζούσαν με πάνω από 3.500 ευρώ από το 22,27% που ήταν το 2008 έπεσαν στο 7,1% το 2024, που σημαίνει ότι και οι πλουσιότεροι λιγόστεψαν, ενώ παράλληλα αυξήθηκε ο πλούτος τους.

Και οι μισθοί δεν γίνονται αξιοπρεπείς με τις αυξήσεις στον βασικό που αποφασίζει διοικητικά η κυβέρνηση. Χρειάζεται να αυξηθεί η παραγωγικότητα της εργασίας, η οποία με τη σειρά της εξαρτάται από τις επενδύσεις που γίνονται. Και είναι δύσκολο η παραγωγικότητα να επιστρέψει στα προ κρίσης επίπεδα, καθώς έκτοτε η Ελλάδα έχει οδηγηθεί στη μονοκαλλιέργεια του τουρισμού, όπου η παραγωγικότητα εργασίας είναι κατά πολύ χαμηλότερη από τη μεταποίηση και τη βιομηχανία. Με τις επενδύσεις στο ΑΕΠ να απέχουν από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, έχουμε τη μισή παραγωγικότητα από τους εταίρους και παρά τους υψηλότερους αναπτυξιακούς ρυθμούς σε σχέση με αυτούς, τα εισοδήματα παραμένουν χαμηλά και οι όποιες ονομαστικές αυξήσεις δίνονται κατατρώγωνται από τον πληθωρισμό.

Και ούτε μπορεί να σταθεί ως δικαιολογία ότι οι Έλληνες βγάζουν περισσότερα μαύρα από τους άλλους. Το κενό ΦΠΑ έπεσε στο 9%, περίπου στα επίπεδα του ευρωπαϊκού μέσου όρου, ενώ είναι χαμηλότερο από χώρες του δικού μας βεληνεκούς, σύμφωνα με τις κυβερνητικές ανακοινώσεις. Μέσω των ηλεκτρονικών πληρωμών και της σύνδεσης των POS με τις ταμειακές μηχανές, αλλά και της επιβολής των MyData, η μη καταγεγραμμένη παραοικονομία μπήκε στο ΑΕΠ, με αποτέλεσμα την αύξηση των εσόδων που βλέπουμε. Και αυτό ήταν που μας βοήθησε να ξεπεράσουμε τον μέσο ρυθμό αύξησης των Ευρωπαίων, καθώς αυτοί κινούνταν φυσιολογικά χωρίς να εντάσσουν αντίστοιχη παραοικονομία στο σύστημα, εν αντιθέσει με εμάς. Και για την Ανάσταση της μεσαίας τάξης δυστυχώς κανείς δεν λέει τίποτα σήμερα.