Δόγμα ΤΙΝΑ στο Σύνταγμα;

Μοιάζει με τη μεγάλη στροφή στον δρόμο της αρετής:
Η Ελλάδα της χρεοκοπίας, του «game over» και του σπάταλου λαϊκισμού, σοφότερη πια και πιο ώριμη, βλέπει το φως το αληθινό και ομνύει στη δημοσιονομική πειθαρχία. Σε τέτοιο βαθμό, που ετοιμάζεται να εντάξει στο Σύνταγμά της δημοσιονομικό «κόφτη» και δεσμεύσεις που θα απαγορεύουν αλόγιστες δαπάνες και επιστροφή στα «αμαρτωλά» ελλείμματα.

Για να διασφαλίζεται «η μόνιμη δημοσιονομική ισορροπία, η συνεπής κυβερνητική δράση, αλλά και η ορθότητα των κομματικών υποσχέσεων, ώστε η χώρα να μη διολισθήσει ποτέ ξανά στα επικίνδυνα μονοπάτια του λαϊκισμού», όπως είπε ο πρωθυπουργός στο διάγγελμά του για τη συνταγματική αναθεώρηση.

Θα μπορούσε να είναι κι έτσι, εάν το πείραμα είχε πετύχει σε εκείνους που πρώτοι υιοθέτησαν -και επέβαλαν- το δόγμα του οικονομικού καλβινισμού. Στην πρώτη διδάξασα, για παράδειγμα, τη Γερμανία, όπου το «φρένο χρέους», το περίφημο «Schuldenbremse», καταργήθηκε στην πράξη μετά δόξης και τιμής από τους επιγόνους του Σόιμπλε όταν αντιλήφθηκαν ότι η πάλαι ποτέ «σιδηρά οικονομία» τους κινδύνευε να βουλιάξει στην ύφεση και στον στασιμοπληθωρισμό. Στη Γαλλία, επίσης, όπου ο ευγενής συνταγματικός στόχος των ισοσκελισμένων προϋπολογισμών δεν απέτρεψε το Παρίσι να κάνει επί χρόνια πρωταθλητισμό στα ελλείμματα και στις παραβιάσεις του Συμφώνου Σταθερότητας.

Αυτή η εμπειρία από τις δύο μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρωζώνης ίσως απαντά στο ερώτημα πόσο αποτελεσματικός και λειτουργικός μπορεί να είναι ένας συνταγματικά κατοχυρωμένος δημοσιονομικός «κόφτης».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Δύσκολες και εύκολες σπουδές: Τι αποκαλύπτουν τα ποσοστά έγκαιρης αποφοίτησης

Το έτερο, και ενδεχομένως και πιο κρίσιμο, ερώτημα είναι εάν μπορεί να γίνει θεσμικά και πολιτικά αποδεκτός. Οι συνταγματολόγοι μπορεί να διαφωνούν σε πολλά, συμφωνούν όμως σε ένα: πως οι δημοσιονομικές επιλογές ανήκουν στον κύκλο αρμοδιοτήτων της πολιτικής -νομοθετικής και εκτελεστικής- και όχι της δικαστικής εξουσίας. Είναι ευθύνη των πολιτικών υποκειμένων που, εν τέλει, λογοδοτούν στον λαό.

Άρα, πόσο θεσμικά ορθή είναι η συνταγματική δέσμευση των εκλεγμένων κυβερνήσεων, νυν και επομένων, σε ένα και μόνον οικονομικό δόγμα – εκείνο της δημοσιονομικής πειθαρχίας; Ποια πολιτική νομιμοποίηση μπορεί να επιτρέψει την, πάγια και απαράβατη πλέον, θεσμοθέτηση της λιτότητας; Και στη βάση ποιας λαϊκής εντολής μπορεί να ενταχθεί στο Σύνταγμα το δόγμα ΤΙΝΑ (There is no Alternative), κηρύσσοντας «απαγορευμένο» οποιοδήποτε, παλαιό ή νέο, μοντέλο επεκτατικών και αναπτυξιακών πολιτικών;