Κάποια στιγμή, το ψέμα θα βγει στο φως. Ακόμη κι όταν προέρχεται όχι από τα περιθώρια της ενημέρωσης, αλλά από το ίδιο της το κέντρο βάρους. Η υπόθεση του BBC αποδεικνύει με τον πιο ηχηρό τρόπο ότι κανένα μέσο – όσο μεγάλο ή ισχυρό κι αν είναι – δεν είναι άτρωτο.
Η μονταζιέρα — κυριολεκτικά αυτή τη φορά — μπορεί να στοιχίσει ακόμη και στους πιο εμβληματικούς θεσμούς της δημοσιογραφίας.
Το σφάλμα στο ντοκιμαντέρ Panorama για τον Ντόναλντ Τραμπ δεν ήταν απλώς ένα τεχνικό λάθος στο μοντάζ. Ήταν παραποίηση περιεχομένου που αλλοίωσε το νόημα της ομιλίας του πρώην προέδρου των ΗΠΑ.
Στην πράξη, ισοδυναμεί με εξαπάτηση του κοινού – μια πράξη που προσβάλλει τη βαθύτερη παρακαταθήκη του BBC: την εμπιστοσύνη. Ακόμη και εάν δεχθούμε ότι το λάθος αυτό έγινε χωρίς πρόθεση, το γεγονός ότι το BBC δεν αντέδρασε άμεσα, δεν ζήτησε συγγνώμη, δεν εξήγησε, μετέτρεψε το λάθος σε κρίση αξιοπιστίας.
Όταν το BBC καλύπτει τον εαυτό του
Ωστόσο, υπάρχει κάτι σχεδόν λυτρωτικό στον τρόπο με τον οποίο η ίδια η δημόσια ραδιοτηλεόραση της Βρετανίας χειρίζεται σήμερα αυτή την κρίση. Το BBC καλύπτει τον εαυτό του με την ίδια αυστηρότητα, ψυχραιμία και διαφάνεια που απαιτεί από τους άλλους.
Δημοσιεύει δηλώσεις επικριτών, αναπαράγει χωρίς λογοκρισία κατηγορίες για «συστημική προκατάληψη», μεταδίδει τις φωνές όσων μιλούν για «πολιτική χειραγώγηση» του ίδιου του οργανισμού, δημοσιεύει ρεπορτάζ για όσους είχαν προειδοποιήσει για το τι συμβαίνει και αγνοήθηκαν ή φιμώθηκαν. Δεν κρύβεται πίσω από δελτία Τύπου, ούτε επιδιώκει να ξαναγράψει το αφήγημα.
Αυτό το θάρρος της αυτοέκθεσης είναι, στην πραγματικότητα, η πιο ισχυρή άμυνα που διαθέτει ένα δημόσιο μέσο απέναντι στην κρίση εμπιστοσύνης. Γιατί η αξιοπιστία δεν είναι κάτι που χαρίζεται. Είναι κάτι που κερδίζεται — και ξανακερδίζεται — κάθε μέρα, μέσα από τη διαφάνεια. Το BBC δείχνει πως, ακόμη και μετά από ένα λάθος που τραντάζει τα θεμέλιά του, παραμένει πιστό στο θεμελιώδες δημοσιογραφικό του αξίωμα: να υπηρετεί το κοινό, ακόμη και όταν αυτό σημαίνει να ελέγχει τον ίδιο του τον εαυτό.
Αυτό δεν το κάνουν πολλά μέσα. Και ίσως γι’ αυτό, παρά το μέγεθος του σκανδάλου, η υπόθεση αυτή καταλήγει να λειτουργεί ως υπενθύμιση του γιατί το BBC εξακολουθεί να θεωρείται παγκόσμιο σημείο αναφοράς.
Σε μια εποχή κατά την οποία τα fake news διαχέονται με ταχύτητα φωτός, η στάση αυτή είναι σχεδόν αντίδοτο. Γιατί, τελικά, η δημοσιογραφία δεν μετριέται από το αν κάνει λάθη — αλλά από το πώς τα αντιμετωπίζει όταν αυτά αποκαλυφθούν.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
