Αργή και γεμάτη αβεβαιότητες παραμένει η επιστροφή της κανονικότητας στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Και αυτό παρά τη συμφωνία που ανακοινώθηκε μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για παράταση της εκεχειρίας κατά 60 ημέρες και τη σταδιακή επαναλειτουργία τού στρατηγικής σημασίας θαλάσσιου περάσματος.
Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, η σταδιακή αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ αναμένεται να ξεκινήσει μετά την επίσημη υπογραφή της συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν την προσεχή Παρασκευή.
Ωστόσο, νέα δεδομένα δημιουργούν προβληματισμό στη ναυτιλιακή κοινότητα, καθώς ιρανικά μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν ότι η Τεχεράνη στο προσύμφωνο της συμφωνίας προτίθεται να επιτρέψει την ελεύθερη διέλευση των πλοίων χωρίς την επιβολή τελών μόνο για το διάστημα των 60 ημερών.
Μετά τη λήξη της περιόδου αυτής εξετάζεται η θέσπιση χρεώσεων για υπηρεσίες ναυσιπλοΐας και ασφάλειας στο στρατηγικό πέρασμα, εξέλιξη που θα μπορούσε να επηρεάσει το κόστος μεταφοράς και τη λειτουργία των θαλάσσιων εμπορικών ροών από τον Περσικό Κόλπο.
Εξάλλου δεν έχουν δοθεί σαφείς απαντήσεις σχετικά με το χρονοδιάγραμμα πλήρους επανέναρξης των διελεύσεων, ούτε για τις διαδικασίες που θα προηγηθούν.
Ειδικότερα, παραμένει άγνωστο εάν θα απαιτηθούν εκτεταμένοι έλεγχοι ασφαλείας, επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης και επιθεωρήσεις των θαλάσσιων διαδρόμων, καθώς και το πότε τα πλοία θα μπορέσουν να επιστρέψουν στο διεθνώς αναγνωρισμένο Σύστημα Διαχωρισμού Κυκλοφορίας (Traffic Separation Scheme – TSS).
Η αβεβαιότητα αυτή διατηρεί επιφυλακτικούς πλοιοκτήτες, ναυλωτές και ασφαλιστές, οι οποίοι αναμένουν περισσότερες λεπτομέρειες πριν προχωρήσουν σε αποφάσεις που αφορούν τη διέλευση πλοίων από ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα του κόσμου.
Πάντως, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εμφανίστηκε ιδιαίτερα αισιόδοξος για τις προοπτικές της συμφωνίας, δηλώνοντας ότι «πολλοί πρόεδροι προσπάθησαν να συνάψουν ειρήνη με το Ιράν και όλοι απέτυχαν πριν από μένα.
Οι ηγέτες της περιοχής βρήκαν, για πρώτη φορά, έναν πρόεδρο που μπορεί να τους βοηθήσει να επιτύχουν πραγματική ειρήνη».
Αναφερόμενος στα Στενά του Ορμούζ πρόσθεσε ότι «με το άνοιγμα των Στενών, μετά την υπογραφή της συμφωνίας και την απομάκρυνση των ναρκών, το πετρέλαιο θα ρέει και πάλι και από τις δύο πλευρές προς όφελος της περιοχής και του κόσμου».
Παράλληλα η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε την άρση του ναυτικού αποκλεισμού που είχε επιβληθεί σε πλοία που εισέρχονται ή εξέρχονται από ιρανικά λιμάνια.
Μόνο δύο διάπλοι
Παρά τις ανακοινώσεις για σταδιακή επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, η εικόνα που επικρατεί στη ναυτιλιακή αγορά απέχει σημαντικά από μια πλήρη επιστροφή στην κανονικότητα.
Ενδεικτικό είναι ότι δύο πλοία μόνο διέπλευσαν χθες το στρατηγικό πέρασμα μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Πρόκειται για το LNG tanker Disha υπό σημαία Μάλτας και το φορτηγό πλοίο Kaiser σημαία saint Kitts and Nevis.
Kαι τα δύο πλοία ακολούθησαν τον λεγόμενο «ιρανικό διάδρομο» και όχι το διεθνώς αναγνωρισμένο Σύστημα Διαχωρισμού Κυκλοφορίας (Traffic Separation Scheme – TSS).
Την ίδια στιγμή η ναυτιλιακή κίνηση στην περιοχή παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη, με την πλειονότητα των διελεύσεων να αφορά μικρότερα φορτηγά πλοία που κατευθύνονται προς ιρανικά λιμάνια.
Ναύλοι – ασφάλιστρα
Η ανακοίνωση της συμφωνίας προκάλεσε κινητικότητα στην αγορά ναυλώσεων, με αρκετούς ναυλωτές να προετοιμάζονται για αυξημένη ζήτηση μεταφορικής ικανότητας και πιθανή επανεκκίνηση των ενεργειακών ροών από τον Περσικό Κόλπο.
Ωστόσο, οι ασφαλιστικές εταιρείες, που θεωρούνται ο πιο αξιόπιστος δείκτης αξιολόγησης του πραγματικού κινδύνου, διατηρούν επιφυλακτική στάση.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφεραν στελέχη της ασφαλιστικής αγοράς «τα ασφάλιστρα ανεβαίνουν γρήγορα, αλλά κατεβαίνουν αργά», υπογραμμίζοντας ότι οποιαδήποτε αποκλιμάκωση στα πολεμικά ασφάλιστρα θα προϋποθέτει απτές και διαρκείς αποδείξεις βελτίωσης των συνθηκών ασφαλείας στην περιοχή.
Στελέχη της ναυτιλιακής βιομηχανίας επισήμαναν ότι η αποναρκοθέτηση των θαλάσσιων διαδρόμων και η πλήρης επαναφορά της κυκλοφορίας στο διεθνώς αναγνωρισμένο σύστημα ναυσιπλοΐας αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την ομαλοποίηση της κατάστασης.
Όπως σημειώνουν, μια πρόωρη αύξηση της κίνησης μέσω προσωρινών ή αυτοσχέδιων διαδρομών στα χωρικά ύδατα του Ομάν και του Ιράν ενδέχεται να αυξήσει τους κινδύνους, αντί να τους περιορίσει.
Παράλληλα η συμφωνία παραμένει εύθραυστη, καθώς πρόκειται για μια εκεχειρία διάρκειας 60 ημερών, που συνδέεται άμεσα με την πορεία των διαπραγματεύσεων και τη στάση των περιφερειακών δυνάμεων.
Όλα έχουν αλλάξει
Οι περισσότεροι πλοιοκτήτες εξακολουθούν να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις πριν προχωρήσουν σε σημαντικές επιχειρησιακές αποφάσεις.
Ακόμη όμως και στην περίπτωση που η εκεχειρία διατηρηθεί, αναλυτές εκτιμούν ότι το γεωπολιτικό περιβάλλον στην περιοχή έχει αλλάξει σε μόνιμη βάση.
Ο πολύμηνος αποκλεισμός του Ιράν κατέδειξε την ικανότητα της Τεχεράνης να επηρεάζει τη λειτουργία ενός από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα του κόσμου, μέσω του οποίου διακινείται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.
Δεν είναι τυχαίο ότι Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν ήδη διαμηνύσει πως η διαχείριση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ «δεν θα είναι πλέον όπως στο παρελθόν», αφήνοντας να εννοηθεί ότι η περιοχή θα συνεχίσει να αποτελεί μοχλό γεωπολιτικής πίεσης ακόμη και μετά την προσωρινή αποκλιμάκωση της κρίσης.
ΙΜΟ: Σχεδιασμός απεγκλωβισμού
Στο μεταξύ, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) ανακοίνωσε ότι προχωρά στον σχεδιασμό για την εκκένωση χιλιάδων ναυτικών που παραμένουν εγκλωβισμένοι στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ.
Όπως επισημαίνει, η διαδικασία θα απαιτήσει χρόνο και στενή συνεργασία με τα κράτη-μέλη και τους διεθνείς εταίρους του, ώστε να διασφαλιστεί η ασφαλής υλοποίηση του σχεδίου επαναπατρισμού των πληρωμάτων.
Ο γενικός γραμματέας του IMO, Αρσένιο Ντομίνγκες, χαιρέτισε τη συμφωνία χαρακτηρίζοντάς την ως ένα καθοριστικό βήμα για την επιστροφή στην ειρήνη, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η εξέλιξη αυτή συμβάλλει ουσιαστικά στην αποκατάσταση της ασφάλειας σε έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους του κόσμου και στη διαφύλαξη της αρχής της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.
Παράλληλα εξέφρασε τα συλλυπητήριά του προς τα θύματα της σύγκρουσης, αποτίοντας ιδιαίτερο φόρο τιμής στους ναυτικούς που έχασαν τη ζωή τους ή επλήγησαν κατά τη διάρκεια των εχθροπραξιών, καθώς και στις οικογένειές τους. Όπως σημείωσε, η αντοχή και η αφοσίωση των ναυτικών εν μέσω παρατεταμένης αβεβαιότητας αποτελούν παράδειγμα προς αναγνώριση από τη διεθνή κοινότητα.
Ο Θωμάς Καζάκος, γενικός γραμματέας του Διεθνούς Ναυτιλιακού Επιμελητηρίου (ICS), χαρακτήρισε τη συμφωνία που επιτεύχθηκε ως μια σημαντική ανάσα για περίπου 20.000 ναυτικούς που βρέθηκαν στο επίκεντρο της σύγκρουσης στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ.
Παράλληλα υπογράμμισε ότι η επιστροφή στην κανονικότητα δεν θα είναι άμεση, καθώς περίπου 500 πλοία αναμένεται να διέλθουν από τα Στενά προκειμένου να εξέλθουν από την περιοχή, γεγονός που -όπως ανέφερε- θα απαιτήσει προσεκτικό συντονισμό μεταξύ των αρμόδιων αρχών και της ναυτιλιακής κοινότητας.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
