Ενίσχυση της στροφής προς ανανεώσιμες πηγές, αποθήκευση και πυρηνική ενέργεια αναμένεται να επιφέρουν οι επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν στο παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα.
Σύμφωνα με ανάλυση του DNV, παρά τις πιέσεις σε προϋπολογισμούς και επενδύσεις, οι ανησυχίες για την ενεργειακή ασφάλεια θα ενισχύσουν περαιτέρω τη στροφή αυτή.
Το εύρος όμως αυτής της μεταβολής παραμένει υπό αξιολόγηση μεσοπρόθεσμα. Αυτό που είναι ήδη σαφές, είναι ότι η σύγκρουση προκαλεί καταστροφικές ανθρωπιστικές συνέπειες, με εκτεταμένες απώλειες ζωών, τραυματισμούς και ανθρώπινο πόνο σε ολόκληρη την περιοχή.
Από την οπτική του ενεργειακού συστήματος, οι άμεσες επιπτώσεις είναι τεράστιες, ενώ οι μακροπρόθεσμες συνέπειες για τη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου, τις περιφερειακές και παγκόσμιες οικονομίες, καθώς και για τον ρυθμό της ενεργειακής μετάβασης, αναμένεται να είναι σημαντικές.
Συνέπειες
Σύμφωνα με τον DNV, χωρίς να είναι γνωστή η διάρκεια ή η πιθανή κλιμάκωση της σύγκρουσης, είναι σαφές ότι η αποκατάσταση της παραγωγής θα απαιτήσει χρόνο, ενώ η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης ακόμη περισσότερο.
Κατά συνέπεια, είναι πιθανό ο κόσμος να βιώσει αυξημένες τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου για μεγάλο χρονικό διάστημα.
«Το σημερινό σοκ στην προσφορά ορυκτών καυσίμων επηρεάζει δυσανάλογα την Ασία, αλλά όλες οι χώρες εισαγωγείς ενέργειας θα υποστούν επιπτώσεις, ενισχύοντας τα κίνητρα για μείωση της εξάρτησής τους από εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η ενεργειακή μετάβαση αποκτά στρατηγικό χαρακτήρα, χωρίς όμως να είναι άνευ κόστους. Τα υψηλότερα επιτόκια αυξάνουν το κόστος κεφαλαίου, ενώ η διαφοροποίηση απαιτεί χρόνο.
Ωστόσο, οι ανησυχίες για την ενεργειακή ασφάλεια θα ενισχύσουν τελικά τη στροφή προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την πυρηνική ενέργεια», επισημαίνει χαρακτηριστικά.
Ενεργειακές συνέπειες
Το «κλείσιμο» των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν στις 4 Μαρτίου προκάλεσε το μεγαλύτερο
σοκ στην προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου στην ιστορία της βιομηχανίας.
Περίπου το 20% των παγκόσμιων μεταφορών πετρελαίου και φυσικού αερίου διέρχεται από τα Στενά, με πάνω από το 80% αυτών να κατευθύνεται προς ασιατικές αγορές.
Μέχρι τώρα, η ροή έχει περιοριστεί σε ελάχιστα επίπεδα, ευνοώντας χώρες φιλικές προς το Ιράν.
Οι βραχυπρόθεσμες συνέπειες είναι εντονότερες σε χώρες με χαμηλά αποθέματα και περιορισμένη δυνατότητα απορρόφησης υψηλών τιμών spot, όπως το Πακιστάν, το Μπαγκλαντές και η Σρι Λάνκα.
Η αγορά πετρελαίου ήταν ήδη «σφιχτή» πριν από τον πόλεμο, ενώ για το τρέχον έτος αναμενόταν υπερπροσφορά φυσικού αερίου.
Ωστόσο, με τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ να πλήττονται από τη σύγκρουση, δεν υπάρχει εναλλακτικός μεγάλος παραγωγός που να μπορεί να καλύψει το έλλειμμα βραχυπρόθεσμα ή μεσοπρόθεσμα.
Η Ρωσία, λειτουργώντας υπό προσωρινή άρση κυρώσεων από τις ΗΠΑ, αναμένεται να καλύψει μέρος του κενού, αλλά η παραγωγή της αντιστοιχεί μόλις στο 4% της παγκόσμιας παραγωγής αργού πετρελαίου και περίπου στο 15% του φυσικού αερίου, με περιορισμένες δυνατότητες εξαγωγών LNG.
Οι ΗΠΑ σχεδίαζαν ήδη σημαντική αύξηση των εξαγωγών LNG, αλλά όχι στον βαθμό και με τον χρονισμό που απαιτείται πλέον.
Επιπλέον, οι υψηλές τιμές spot LNG ασκούν πιέσεις στις εγχώριες τιμές φυσικού αερίου, γεγονός ιδιαίτερα ευαίσθητο πολιτικά εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Καταστροφές σε ενεργειακές υποδομές
Παρά τις αναφορές περί επικείμενης ειρήνης, η πιθανότητα επανακλιμάκωσης παραμένει υψηλή, με σημαντικό κίνδυνο περαιτέρω ζημιών σε ενεργειακές υποδομές.
Ήδη έχουν πληγεί περισσότερες από 40 κρίσιμες εγκαταστάσεις, ορισμένες εκ των οποίων ενδέχεται να απαιτήσουν χρόνια για την αποκατάστασή τους.
Επιπλέον, ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν δημιουργεί μόνιμο γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου για τον Κόλπο.
Σε περίπτωση αποχώρησης των ΗΠΑ, δεν υπάρχει εγγύηση ότι το Ιράν θα άρει τον έλεγχο, εφόσον τα αιτήματά του δεν ικανοποιηθούν.
Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα παραπάνω, εκτιμάται, από τον DNV, ότι οι υψηλές τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου θα διατηρηθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα.
«Πακέτο» οικονομικών επιπτώσεων και πλήγμα στη ναυτιλία
Οι οικονομικές επιπτώσεις έχουν ήδη ενισχύσει τον πληθωρισμό, ενώ αναμένονται αυξήσεις επιτοκίων και επιβράδυνση του ΑΕΠ. Η ένταση των επιπτώσεων θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια του πολέμου.
Η μείωση της προσφοράς LNG και αργού πετρελαίου και η παρατεταμένη περίοδος υψηλών τιμών θα περιορίσουν τη ζήτηση.
Πολλές οικονομικές δραστηριότητες εξαρτώνται από τα ορυκτά καύσιμα, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής λιπασμάτων, με σοβαρές επιπτώσεις στη γεωργική παραγωγή.
Η παγκόσμια ναυτιλία πλήττεται σημαντικά, με χιλιάδες πλοία να παραμένουν εγκλωβισμένα στον Κόλπο ή να εκτρέπονται στον περίπλου της Αφρικής.
Οι τιμές καυσίμων και τα ασφάλιστρα αυξάνονται, οδηγώντας σε εκτίναξη του κόστους ναύλων.
Ο κλάδος των αερομεταφορών δέχεται τριπλό πλήγμα: αυξημένο κόστος, αυξημένη αβεβαιότητα και πλήγματα σε βασικούς κόμβους της περιοχής.
Αν και είναι δύσκολο να εκτιμηθεί με ακρίβεια η επίπτωση στο παγκόσμιο ΑΕΠ, η αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας λόγω εξοπλισμών και αποκαταστάσεων ενδέχεται να μετριάσει εν μέρει τις υφεσιακές πιέσεις.
Ωστόσο, οι οικονομίες της Μέσης Ανατολής θα υποστούν σοβαρό πλήγμα, τόσο από τις άμεσες ζημιές όσο και από την απώλεια εμπιστοσύνης.
Οι εξαγωγείς πετρελαίου και φυσικού αερίου εκτός Κόλπου θα ωφεληθούν, αν και οι πολίτες τους θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν υψηλές τιμές καυσίμων.
Η Ρωσία πιθανόν να επωφεληθεί από υψηλότερες τιμές, ενισχύοντας τα έσοδά της.
Οι χώρες εισαγωγείς θα πληγούν περισσότερο, ιδίως οι χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.
Η Κίνα θα επιβαρυνθεί βραχυπρόθεσμα, αλλά η βιομηχανία της αναμένεται να ωφεληθεί.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
