Μία κίνηση του Ιράν ενθουσίασε χθες τις αγορές καθώς η Τεχεράνη φαίνεται πως έκανε ένα βήμα πίσω ρίχνοντας στο τραπέζι των Ηνωμένων Πολιτειών μία πρόταση για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και τον τερματισμό του πολέμου.
Στα ψιλά γράμματα της πρότασης ωστόσο είναι ότι ζητά την αναβολή των συνομιλιών για το πυρηνικό του πρόγραμμα, κάτι που η Ουάσιγκτον θεωρεί κρίσιμο μοχλό πίεσης. Γι’ αυτό και ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν φαίνεται πρόθυμος να αποδεχθεί την ιρανική πρόταση.
Στην ουσία το Ιράν φαίνεται να προσπάθησε να εκμεταλλευτεί το πιεστικό για την παγκόσμια οικονομία ζήτημα των Στενών του Ορμούζ για να βάλει τέλος στον πόλεμο με τρόπο που να αίρει τον ναυτικό αποκλεισμό της χώρας από τις ΗΠΑ αλλά χωρίς να χρειαστεί να κάνει παραχωρήσεις όσον αφορά το πυρηνικό του πρόγραμμα. Εξασφαλίζει έτσι περισσότερο χρόνο για να συμμετάσχει αργότερα σε συνομιλίες σχετικά με αυτό το ζήτημα.
Γιατί έριξε την πρόταση
Μέχρι στιγμής βλέπαμε ότι και οι δύο πλευρές έστελναν το μήνυμα ότι θέλουν να καταλήξουν σε συμφωνία. Ωστόσο, και οι δύο επέμεναν ότι δεν τη χρειάζονται και η άλλη πλευρά τη θέλει περισσότερο.
Άλλαξε επομένως κάτι και η Τεχεράνη έκανε αυτό το βήμα;
Εδώ έχουμε το προφανές, ότι στην ουσία δεν πρόκειται για ενέργεια καλής θέλησης καθώς δεν κάνει ουσιαστικές παραχωρήσεις. Παράλληλα, δεν γνωρίζουμε εάν η πρόταση έχει την έγκριση των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, που, κατά το Ινστιτούτο για την Μελέτη του Πολέμου (ISW), ο αρχηγός τους, Αχμάντ Βαχίντι, και ο εσωτερικός του κύκλος, έχουν επικρατήσει στην διαδικασία λήψης αποφάσεων στο Ιράν και είναι διατεθειμένοι να το πάνε μέχρι τέλους απέναντι στις ΗΠΑ.
Πέρα από αυτά, υπάρχει η ερμηνεία ότι το Ιράν αλλάζει στρατηγική και η ερμηνεία ότι πρόκειται για κίνηση που επιβάλλει η ανάγκη στην Τεχεράνη.
Όσον αφορά την πρώτη ερμηνεία, κατά τον αναλυτή στο Center for Middle East Strategic Studies, Αμπας Ασλάνι, το Ιράν «επαναπροσδιορίζει τη διαπραγματευτική του στρατηγική» μετά τις συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ.
«Αυτό έχει στόχο να βγει η ειρηνευτική διαδικασία από το αδιέξοδο. Το Ιράν θέλει με κάποιο τρόπο να αλλάξει την πορεία της, ακολουθώντας μια σταδιακή διαδικασία και να διαχωρίσει τα ζητήματα, από αυτά στα οποία μπορεί να σημειώσει μεγάλη πρόοδο, σε εκείνα στα οποία δεν έχει καταφέρει να γεφυρώσει τα κενά», εξήγησε μιλώντας στο Al Jazeera.
«Οι διεθνείς διαπραγματεύσεις τα τελευταία χρόνια επικεντρώνονταν στα πυρηνικά όρια για το Ιράν έναντι της άρσης των κυρώσεων για τη χώρα. Για την Τεχεράνη, η προθυμία άρσης των κυρώσεων πρακτικά δεν φαίνεται να υπάρχει στις ΗΠΑ», ανέφερε επίσης.
Κατά τον Ασλάνι, μετά το πρόσφατο αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις, το Ιράν προσπάθησε να «κατεβάσει» νέες ιδέες για να σημειωθεί πρόοδος στις συνομιλίες, αποφασίζοντας να επικεντρωθεί στον τερματισμό των εχθροπραξιών και στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
WSJ: Το Ιράν αποθηκεύει απούλητο πετρέλαιο σε εγκαταλελειμμένες αποθήκες
Την ίδια ώρα, αυτή η διάθεση του Ιράν για παζάρι με τις ΗΠΑ ενδέχεται να αφορά, τουλάχιστον εν μέρει, το γεγονός ότι δυσκολεύεται να βρει νέους τρόπους αποθήκευσης του πετρελαίου του καθώς ο ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ περιορίζει τις εξαγωγές του.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Wall Street Journal, καθώς αυξάνονται τα αποθέματα πετρελαίου στο εσωτερικό της χώρας, το Ιράν επιστρέφει σε εγκαταλελειμμένες τοποθεσίες, που είναι γνωστές για «αποθήκευση άχρηστων υλικών» και αυτοσχέδια εμπορευματοκιβώτια στις πόλεις Αχβάζ, στην επαρχία Χουζεστάν, και Ασαλούγιεχ, στην επαρχία Μπουσέρ, ενώ παράλληλα προσπαθεί να μεταφέρει αργό πετρέλαιο σιδηροδρομικώς στην Κίνα.
Αυτές οι ασυνήθιστες κινήσεις έχουν στόχο να καθυστερήσουν μία διαφαινόμενη κρίση υποδομών και να αμβλύνουν την επιρροή της Ουάσιγκτον στην αντιπαράθεση για τα Στενά του Ορμούζ, σημειώνεται.
Το ρεπορτάζ της WSJ είναι σύμφωνο με τις εκτιμήσεις ότι το Ιράν ενδέχεται σύντομα να αναγκαστεί να σταματήσει την παραγωγή πετρελαίου, λόγω των αδιάθετων ποσοτήτων. Πάντως δεν υπάρχουν σαφείς πληροφορίες για την δυναμικότητα αποθήκευσης του Ιράν.
Με την πλάτη στον τοίχο
Το Ιράν κάνει ό,τι μπορεί για να καθυστερήσει αυτή τη στιγμή. Δορυφορικές εικόνες και δεδομένα αποστολής δείχνουν ότι η Τεχεράνη συνεχίζει να φορτώνει αργό πετρέλαιο σε όποια δεξαμενόπλοια έχει πρόσβαση, μετατρέποντας ουσιαστικά τα πλοία σε πλωτές αποθήκες αντί για πλοία εξαγωγής. Τα παλαιά πολύ μεγάλα πλοία μεταφοράς αργού πετρελαίου επίσης έχουν επαναλειτουργήσει ως αυτοσχέδιος χώρος αποθήκευσης.
Αναμενόμενα επομένως το Ιράν ελπίζει να αποφύγει τον κίνδυνο να χρειαστεί να κλείσει την κάνουλα και να επιδεινώσει τις απώλειες εσόδων του, δήλωσε η Σανάμ Βακίλ , διευθύντρια προγράμματος Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής στο Chatham House. «Το κλείσιμο θα προσθέσει πίεση και θα ωθήσει τις διαπραγματεύσεις», δήλωσε ο Βακίλ.
Έτσι, με τις εξαγωγές να είναι περιορισμένες, τις αποθήκες να γεμίζουν γρήγορα και τα πετρελαϊκά πεδία να μην μπορούν να κλείσουν επ’ αόριστον χωρίς να υποστούν μόνιμες ζημιές, η Τεχεράνη προσπαθεί να εξασφαλίσει χρόνο.
Όπως εξηγεί το Newsweek, ένα «κλείσιμο» ακούγεται σαν να ανοίγεις έναν διακόπτη. Σταματάς δηλαδή να παράγεις σήμερα και συνεχίζεις αύριο. Αλλά στην πραγματικότητα, αυτό που θα γίνει είναι πιο κοντά στο να απενεργοποιήσεις ένα πολύπλοκο υδραυλικό σύστημα που δεν σχεδιάστηκε ποτέ για να μείνει αδρανές.
Όταν η γεώτρηση σταματήσει, η συμπεριφορά της πίεσης αλλάζει υπόγεια και σε ώριμα πεδία που βασίζονται στην έγχυση νερού για τη διατήρηση της πίεσης της δεξαμενής, τα παρατεταμένα ή ανομοιόμορφα κλεισίματα ενέχουν τον κίνδυνο να βλάψουν την απόδοση του πεδίου, προσθέτει.
Εναλλακτικά, η Τεχεράνη θα μπορούσε να μειώσει την παραγωγή πρόωρα για να προστατεύσει τα κοιτάσματά της. Αλλά αυτή η επιλογή έχειν σημαντικό πολιτικό κόστος καθώς τα έσοδα από το πετρέλαιο χρηματοδοτούν το κράτος, σταθεροποιούν τον προϋπολογισμό και στηρίζουν την ικανότητα του καθεστώτος να διαχειρίζεται την εγχώρια πίεση.
Οι προληπτικές περικοπές θα διασφάλιζαν τη γεωλογία, αλλά παράλληλα θα συνέτριβαν την οικονομία.
Η στάση αναμονής, αντίθετα, διατηρεί τα έσοδα προς το παρόν, αλλά διατρέχει τον κίνδυνο βαθύτερης ζημιάς αργότερα.
Επομένως, όσο περισσότερο διαρκεί ο ναυτικός αποκλεισμός, τόσο λιγότερη είναι η επιρροή που έχει το Ιράν – και τόσο πιο κοντά πλησιάζει στην διακοπή της παραγωγής, κάτι που δεν θα μπορεί να αλλάξει στην περίπτωση εκεχειρίας ή συμφωνίας με τις ΗΠΑ.
Και άρα, όσο περισσότερη ζημιά προκαλείται στην πετρελαϊκή του βιομηχανία, τόσο περισσότερα θα αναγκαστεί να παραχωρήσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για να εξασφαλίσει την άρση των κυρώσεων και επενδύσεις για την ανοικοδόμηση.
Μείνετε συντονισμένοι για όλες οι εξελίξεις στο liveblog της Ναυτεμπορικής
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
