Η παραδοσιακή υπόσχεση «μέχρι ο θάνατος να μας χωρίσει» αποκτά νέο νόημα σε μια εποχή που το προσδόκιμο ζωής αυξάνεται εντυπωσιακά. Σήμερα, ολοένα και περισσότερα ζευγάρια που έχουν ξεπεράσει το ορόσημο των 50 ή 60 ετών επιλέγουν να ανατρέψουν τη ζωή τους, αρνούμενα να θυσιάσουν τις επόμενες δεκαετίες τους σε έναν γάμο που έχει μετατραπεί σε απλή συγκατοίκηση. Το φαινόμενο των «γκρίζων διαζυγίων» επαναπροσδιορίζει τι σημαίνει επιτυχημένη σχέση στην τρίτη ηλικία.
Το 2021, μετά από περισσότερα από 30 χρόνια κοινής πορείας, ο Άλαν Χίκενμποτομ και η σύζυγός του υπέβαλαν αίτηση διαζυγίου, αν και ο ίδιος εξακολουθεί να πιστεύει ότι ο γάμος τους ήταν επιτυχημένος.
Τα πρώτα χρόνια της συμβίωσής τους ήταν διασκεδαστικά και συναρπαστικά. Τους ένωνε η κοινή αγάπη για τα βιβλία και την τέχνη, καθώς και η επιθυμία να προσφέρουν στον κόσμο. (Ο Χίκενμποτομ, 67 ετών, εργαζόταν στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για δεκαετίες. Η πρώην σύζυγός του ήταν δασκάλα και σχολική βιβλιοθηκάριος.)
Στη συνέχεια, αφοσιώθηκαν με ενθουσιασμό στην ανατροφή των δύο παιδιών τους. Αλλά όπως συμβαίνει συχνά, όταν τα παιδιά έφυγαν για το πανεπιστήμιο, ο Χίκενμποτομ συνειδητοποίησε ότι ο ίδιος και η σύζυγός του ήταν περισσότερο συνάδελφοι και συγκάτοικοι παρά ερωτικοί σύντροφοι.
Δύο χρόνια συμβουλευτικής γάμου δεν αποκατέστησαν τη σχέση.
«Δεν ήθελα να υποτιμήσω τη ζωή που χτίσαμε, αλλά δεν ήθελα να ζήσω έτσι», δήλωσε μιλώντας στους New York Times.
«Μπορεί να έχω άλλα 40 χρόνια ζωής», σκέφτηκε. «Τι θέλω να κάνω;» θυμάται ότι αναρωτιόταν.
Απότομη αύξηση των «γκρίζων διαζυγίων»
Ο Χίκενμποτομ δεν είναι ο μόνος εξηντάρης που αποφάσισε να χωρίσει εξαιτίας αυτού του υπαρξιακού προβληματισμού. Τα ποσοστά των «γκρίζων διαζυγίων» -διαζυγίων μεταξύ ατόμων 50 ετών και άνω- έχουν αυξηθεί απότομα τις τελευταίες δεκαετίες —και οι ειδικοί διατυπώνουν θεωρίες για τους λόγους της συγκεκριμένης τάσης. Αν και τα ποσοστά αυτά έχουν σταθεροποιηθεί μετά την πανδημία, σχεδόν το 40% των διαζυγίων σήμερα αφορά άτομα 50 ετών και άνω.
Οι λόγοι είναι περίπλοκοι, αλλά γίνεται σαφές ότι ορισμένοι από τη Γενιά X και τους baby boomers είναι ολοένα και πιο απρόθυμοι να παραμείνουν σε αυτό που οι κοινωνιολόγοι αποκαλούν «γάμους χωρίς κενά».
Αυτές είναι σχέσεις στις οποίες δεν υπάρχει πραγματική σύνδεση ή ζωντάνια, όπου ο ένας ή και οι δύο σύντροφοι δεν είναι ευτυχισμένοι, δήλωσε η Σούζαν Μπράουν, καθηγήτρια κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Bowling Green State, η οποία συνδιευθύνει το Εθνικό Κέντρο Έρευνας για την Οικογένεια και τον Γάμο. Παραδοσιακά, τέτοια ζευγάρια συχνά αποφάσιζαν να μείνουν μαζί για χάρη των παιδιών, χάριν της οικονομικής σταθερότητας ή από φόβο μήπως στιγματιστούν.
Τώρα, αυτό μπορεί να αποτελεί πλέον παρελθόν.
Ζώντας περισσότερο με υψηλότερες προσδοκίες
«Αυτή η γενιά ζει περισσότερο από τις προηγούμενες», δήλωσε, «και αυτό μπορεί να αλλάζει τον υπολογισμό σχετικά με το αν θέλει κανείς να παραμείνει σε γάμο που δεν έχει πλέον τόσο νόημα».
Η μεγαλύτερη διάρκεια ζωής οδηγεί τους ηλικιωμένους στην απόφαση να χωρίσουν, δήλωσε ο Τζάστιν Γκαρσία, εκτελεστικός διευθυντής του Ινστιτούτου Κίνσεϊ στο Μπλούμινγκτον της Ιντιάνα και συγγραφέας του βιβλίου «The Intimate Animal: The Science of Sex, Fidelity, and Why We Live and Die for Love».
Γάμοι ακόμη και άνω των 70 ετών
«Εμείς ως είδος έχουμε μακροβιότερες σχέσεις από ό,τι είχαν ποτέ οι πρόγονοί μας», δήλωσε. «Η μονογαμία εφ’ όρου ζωής ίσως σήμαινε μερικές δεκαετίες». Τώρα, όμως, υπάρχουν ζευγάρια που είναι μαζί για 50, 60 ή ακόμα και 70 και πλέον χρόνια. «Αυτό είναι εξελικτικά πρωτοφανές για το είδος μας», ανέφερε ο Δρ. Γκαρσία.
Ταυτόχρονα, οι κοινωνικές προσδοκίες για το πώς μπορεί ή θα έπρεπε να είναι ο γάμος έχουν αλλάξει. Οι baby boomers που παντρεύτηκαν σχετικά νέοι —εν μέρει επειδή αυτό αποτελούσε απλώς τον κανόνα— ζουν τώρα σε εποχή όπου ο γάμος θεωρείται όχημα για αγάπη και αυτοπραγμάτωση, δήλωσε η Κλερ Καμπ Ντους, καθηγήτρια κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα.
«Δεν παντρευόμαστε απλώς με βάση την ιδέα ότι κάποιος θα εξασφαλίζει τα προς το ζην και κάποιος άλλος θα φροντίζει το σπίτι», δήλωσε. Είναι πιθανό, πρόσθεσε, η συλλογική μας ανοχή στο να παραμένουμε σε σχέση υπό οποιεσδήποτε συνθήκες να μειώνεται.
Η εμμηνόπαυση «δεν αφορά μόνο την απώλεια οιστρογόνων· αφορά την απώλεια ανοχής»
Η εμμηνόπαυση προκάλεσε ένα είδος οργής στην 58χρονη Ρούτσι. «Νόμιζα ότι ήμουν τρελή, επειδή με ενοχλούσαν τα πάντα», δήλωσε.
Η εμμηνόπαυση «δεν αφορά μόνο την απώλεια οιστρογόνων· αφορά την απώλεια ανοχής», δήλωσε η Ρεμπέκα Θέρστον, αναπληρώτρια κοσμήτορας έρευνας για την υχείας των γυναικών στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Πίτσμπουργκ.
«Κάνεις τα πάντα», συνέχισε. «Φροντίζεις τα παιδιά. Φροντίζεις τους γονείς. Φροντίζεις τον σύντροφο». Ταυτόχρονα, πολλές από τις ασθενείς της αναρωτιούνται: Είναι αυτό όντως το μόνο που υπάρχει;
Η Δρ. Θέρστον έχει χάσει τον λογαριασμό από το πόσες γυναίκες της έχουν πει: «Θέλω να μπω στο αυτοκίνητο και απλώς να οδηγήσω», ανέφερε. «Θέλω απλώς να τα αφήσω όλα πίσω μου».
Μια τρίτη πράξη, πιο ακριβή αλλα με περισσότερες επιλογές
Φυσικά, το διαζύγιο είναι ακριβό και τα ηλικιωμένα ζευγάρια που είναι συνταξιούχοι ή πλησιάζουν στην ηλικία συνταξιοδότησης έχουν πολλά να χάσουν οικονομικά. Κάποιοι επιλέγουν να τερματίσουν τους εικονικούς γάμους τους, αλλά όχι να πάρουν διαζύγιο.
Αυτή είναι η περίπτωση της 73χρονης Γκέιλ Έμιγκ, η οποία χώρισε από τον σύζυγό της, με τον οποίο ήταν παντρεμένη 40 χρόνια, πριν από έξι μήνες. Συμφώνησαν να αποφύγουν ένα «ψυχοφθόρο και δαπανηρό» διαζύγιο, δήλωσε, ζητώντας αντ’ αυτού από τον οικονομικό σύμβουλό τους να τους πληρώνει ισόποσα κάθε μήνα από το κοινό τους ταμείο.
Εκείνη μένει στο σπίτι που αγόρασαν μαζί στο Σέκιμ της Ουάσινγκτον. Εκείνος έχει μετακομίσει σε διαμέρισμα στην Καλιφόρνια, όπου το ζευγάρι πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του.
Ο γάμος τους, αν και όχι απαραίτητα δυστυχισμένος, είχε γίνει «στάσιμος», δήλωσε η Έμιγκ. Μερικές φορές, μπορούσε να συνεχίσει την πορεία της, αγνοώντας το κενό που ένιωθε. Άλλες φορές, την επηρέαζε καταλυτικά, όπως στον γάμο του γιου τους. Πέρασε τόσο καλά, δήλωσε η Έμιγκ —γελώντας, χορεύοντας, σχεδόν ξεχειλίζοντας από χαρά— μόνο και μόνο για να συνειδητοποιήσει ότι δεν είχε περάσει σχεδόν καθόλου χρόνο με τον σύζυγό της όλη μέρα. Πίσω στο σπίτι, συχνά ένιωθε μόνη ακόμα και όταν ο σύζυγός της καθόταν δίπλα της.
«Τελικά συμβιβάστηκα με την ιδέα: Αυτό θα γινόταν αν μέναμε μαζί», δήλωσε.
Παραμένει ένα οικονομικό και ψυχολογικό πλήγμα
Η περίοδος που ακολουθεί έναν χωρισμό αργότερα στη ζωή, ωστόσο, δεν είναι πάντα εύκολη στην αντιμετώπιση. Η Δρ. Μπράουν σημέωσε ότι ενώ οι νεότεροι ενήλικες τείνουν να ανακάμπτουν μέσα σε ένα ή δύο χρόνια από το διαζύγιο, οι μεγαλύτεροι τείνουν να δέχονται μεγαλύτερο οικονομικό και ψυχολογικό πλήγμα. Η έρευνά της έχει επίσης διαπιστώσει ότι οι άνδρες είναι πιο πιθανό να φτιάξουν ξανά τη ζωή τους μετά από ένα γκρίζο διαζύγιο, εν μέρει επειδή οι γυναίκες τείνουν να ζουν περισσότερο από αυτούς, μειώνοντας το σύνολο των διαθέσιμων συντρόφων. Υπάρχουν όμως και ενδείξεις ότι οι γυναίκες ενδιαφέρονται λιγότερο να ξαναπαντρευτούν μετά από διαζύγιο από ό,τι οι άνδρες.
naftemporiki.gr
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
