Μέσα σε λιγότερο από μία εβδομάδα πολέμου με το Ιράν, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αλλάξει δραματικά τη ρητορική και τους στόχους της αμερικανικής στρατηγικής.
Από το μήνυμα προς τον ιρανικό λαό ότι «το μέλλον είναι δικό σας να το πάρετε», πέρασε στην απαίτηση για «άνευ όρων παράδοση» του καθεστώτος – ακόμη και στην ιδέα ότι ο ίδιος θα έχει λόγο για το ποιος θα κυβερνήσει τη χώρα μετά.
Οι διαδοχικές μετατοπίσεις δημιουργούν αβεβαιότητα για το πραγματικό «endgame» του πολέμου, καθώς η σύγκρουση εξελίσσεται ήδη σε ευρύτερη περιφερειακή κρίση, σημειώνει η Wall Street Journal.
Από την εξέγερση των Ιρανών στην πλήρη παράδοση
Όταν ξεκίνησαν οι αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις εναντίον του Ιράν, ο Τραμπ είχε απευθύνει έκκληση στους Ιρανούς πολίτες να αναλάβουν οι ίδιοι το μέλλον της χώρας τους.
«Όταν τελειώσουμε, πάρτε την κυβέρνηση στα χέρια σας. Θα είναι δική σας», είχε δηλώσει.
Λίγες ημέρες αργότερα, όμως, η γραμμή άλλαξε δραματικά. Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι δεν θα υπάρξει συμφωνία με την Τεχεράνη παρά μόνο με «άνευ όρων παράδοση», ενώ άφησε να εννοηθεί ότι η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να παίξει ρόλο στην επιλογή νέας ηγεσίας.
Η μετατόπιση αυτή περιορίζει τα περιθώρια διπλωματικής αποκλιμάκωσης και ενδέχεται να οδηγήσει τις ΗΠΑ σε ένα σενάριο πολιτικής αναδιαμόρφωσης ενός κράτους 92 εκατομμυρίων κατοίκων στην πιο εύφλεκτη περιοχή του κόσμου.
Η στρατιωτική επιχείρηση και τα πρώτα αποτελέσματα
Η επιχείρηση που διεξάγεται από κοινού με το Ισραήλ έχει πλήξει πάνω από 3.000 στόχους στο Ιράν, σύμφωνα με αμερικανικές πηγές που μίλησαν στη WSJ.
Μεταξύ άλλων καταστράφηκαν ή υπέστησαν ζημιές 43 ιρανικά πλοία, σκοτώθηκαν δεκάδες στελέχη του καθεστώτος, ενώμεταξύ των νεκρών βρίσκεται και ο ανώτατος ηγέτης Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ
Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε ότι η στρατιωτική ισχύς των ΗΠΑ στην περιοχή «θα αυξηθεί δραματικά».
Παράλληλα, η κυβέρνηση δημοσιοποιεί βίντεο από τις επιθέσεις, συχνά επενδυμένα με μουσική δράσης, παρουσιάζοντας την επιχείρηση ως συντριπτική στρατιωτική επιτυχία.
While the Iranian regime indiscriminately targets civilians with missiles and drones, U.S. forces continue to aggressively hunt and destroy Iranian missile launchers with precision. pic.twitter.com/1RIhMcg0Jm
— U.S. Central Command (@CENTCOM) March 4, 2026
Οι απρόβλεπτες συνέπειες
Ωστόσο, οι επιπτώσεις του πολέμου έχουν αρχίσει να πολλαπλασιάζονται. Η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ έχει σχεδόν παραλύσει, ενώ οι αμερικανικές αρχές προσπαθούν να απομακρύνουν πολίτες των ΗΠΑ από την περιοχή καθώς το Ιράν εξαπολύει αντίποινα με πυραύλους και drones.
Την ίδια στιγμή, στην Ουάσιγκτον δεν υπάρχει ακόμη σαφές σχέδιο για το τι θα ακολουθήσει πολιτικά στο Ιράν. Σύμφωνα με αξιωματούχους, που επικαλείται η WSJ, εξετάζονται διάφορα σενάρια: στήριξη κουρδικών ένοπλων ομάδων, συνεργασία με πρόσωπα μέσα στο ίδιο το καθεστώς ή προώθηση ενός «αποδεκτού» διαδόχου.
Ένας πρώην σύμβουλος προέδρων για τη Μέση Ανατολή σχολίασε ότι «δεν υπήρξε πραγματική διαδικασία σχεδιασμού για την επόμενη ημέρα».
Ποιος κυβερνά σήμερα το Ιράν
Έξι ημέρες μετά τις επιθέσεις που σκότωσαν τον Χαμενεΐ και άλλους κορυφαίους αξιωματούχους, οι ΗΠΑ δεν έχουν ακόμη εντοπίσει κάποιον πιθανό συνομιλητή στην Τεχεράνη.
Η χώρα διοικείται προσωρινά από τριμελές μεταβατικό συμβούλιο, στο οποίο συμμετέχουν δύο σκληροπυρηνικοί κληρικοί και ο πρόεδρος της χώρας, έως ότου η Συνέλευση των Ειδικών επιλέξει νέο ανώτατο ηγέτη.
Αναλυτές σημειώνουν ότι ακόμη και αποδυναμωμένη, η Ισλαμική Δημοκρατία διαθέτει ισχυρό μηχανισμό ασφαλείας που έχει σχεδιαστεί ακριβώς για να διασφαλίζει την επιβίωση του καθεστώτος.
Πολιτικοί κίνδυνοι για τον Τραμπ
Η εξέλιξη του πολέμου έχει επίσης πολιτικό κόστος στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
Ο Τραμπ είχε οικοδομήσει το κίνημα «America First» με κεντρική υπόσχεση την αποφυγή νέων πολέμων στο εξωτερικό. Τώρα, όμως, βρίσκεται αντιμέτωπος με μια σύγκρουση που απειλεί να παραταθεί.
Ήδη έξι Αμερικανοί στρατιώτες έχουν σκοτωθεί, οι τιμές της βενζίνης αυξάνονται, μεγάλα τμήματα της εκλογικής του βάσης εκφράζουν δυσαρέσκεια. Καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, το πολιτικό ρίσκο μεγαλώνει όσο ο πόλεμος συνεχίζεται.
Ένα αβέβαιο τέλος
Ο ίδιος ο Τραμπ εμφανίζεται βέβαιος ότι το Ιράν έχει αποδυναμωθεί για χρόνια.
«Έχουν αποδεκατιστεί για μια δεκαετία πριν μπορέσουν να το ξαναχτίσουν», δήλωσε.
Όμως ακόμη και ο ίδιος αναγνωρίζει ότι το αποτέλεσμα δεν είναι δεδομένο. Όπως παραδέχθηκε, υπάρχει πάντα το ενδεχόμενο η επόμενη ηγεσία που θα προκύψει στην Τεχεράνη να είναι «εξίσου κακή με την προηγούμενη» — μια υπενθύμιση ότι στον πόλεμο της Μέσης Ανατολής το τέλος σπάνια εξελίσσεται όπως το σχεδιάζουν όσοι τον ξεκινούν.
Μείνετε συντονισμένοι για όλες τις εξελίξεις στο liveblog της Ναυτεμπορικής.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
