Σε ένα από τα πιο φορτισμένα Ευρωπαϊκά Συμβούλια των τελευταίων ετών, οι ηγέτες της ΕΕ συγκεντρώνονται την Πέμπτη 18 Δεκεμβρίου στις Βρυξέλλες, με στόχο να καταλήξουν σε συμφωνία για τη χρηματοδότηση των δημοσιονομικών και αμυντικών αναγκών της Ουκρανίας μέσω των κερδών από τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία.
Ωστόσο, οι φόβοι για αδιέξοδο είναι έντονοι, με διπλωμάτες να μην αποκλείουν παράταση των διαβουλεύσεων και την Παρασκευή.
«Η δουλειά συνεχίζεται ώστε να βρεθεί μια λύση που να μπορεί να γίνει αποδεκτή από όλα τα κράτη-μέλη ή, τουλάχιστον, από τη μεγαλύτερη δυνατή πλειοψηφία», δήλωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, προϊδεάζοντας για τις δυσκολίες των διαπραγματεύσεων.
Ένα περίπλοκο νομικό πακέτο και η σκιά του βέτο
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έχει παρουσιάσει ένα σύνθετο πακέτο έξι νομικών μέτρων: τέσσερα απαιτούν έγκριση με ειδική πλειοψηφία στο Συμβούλιο, δύο ομοφωνία, ενώ ορισμένα χρειάζονται και τη σύμφωνη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Κομβικό ρόλο παίζει το Βέλγιο, καθώς στο έδαφός του —μέσω της Euroclear— βρίσκεται η μερίδα του λέοντος των παγωμένων ρωσικών κεφαλαίων. Οι βελγικές αρχές εκφράζουν έντονες ανησυχίες για ενδεχόμενες νομικές προσφυγές αλλά και για αντίποινα από τη Μόσχα.
Ο πρωθυπουργός Μπαρτ ντε Βέβερ προκρίνει αντ’ αυτού ένα κοινό ευρωπαϊκό δάνειο, το οποίο έχει χαρακτηρίσει «την απλούστερη και φθηνότερη λύση».
Ρήγματα και ανοιχτές αντιρρήσεις
Οι διαφωνίες δεν περιορίζονται στο Βέλγιο. Ο Σλοβάκος πρωθυπουργός Ρόμπερτ Φίτσο ξεκαθάρισε, με επιστολή του προς τον Κόστα, ότι δεν θα στηρίξει καμία ευρωπαϊκή λύση που θα καλύπτει στρατιωτικές δαπάνες της Ουκρανίας για τα επόμενα χρόνια, υποστηρίζοντας ότι η αύξηση της στρατιωτικής χρηματοδότησης παρατείνει τον πόλεμο και υπονομεύει τις αμερικανικές προσπάθειες για ειρήνη.
Στο παρασκήνιο, ωστόσο, το πρόβλημα φαίνεται να είναι ευρύτερο. Σύμφωνα με ευρωπαίους αξιωματούχους, η αμερικανική κυβέρνηση —και προσωπικά ο Ντόναλντ Τραμπ— ασκεί πιέσεις σε «φιλικές» ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ώστε να μπλοκάρουν τη χρήση των περίπου 210 δισ. ευρώ ρωσικών κεφαλαίων.
Ιταλία, Βουλγαρία, Μάλτα και Τσεχία φέρονται να έχουν ευθυγραμμιστεί με αυτή τη γραμμή.
Το κενό των 72 δισ.
Η Ουκρανία αντιμετωπίζει δημοσιονομικό κενό σχεδόν 72 δισ. ευρώ το 2026 και, χωρίς νέα χρηματοδότηση έως την άνοιξη, θα αναγκαστεί να προχωρήσει σε περικοπές δαπανών, με άμεσο αντίκτυπο στην κοινωνική συνοχή και την πολεμική της ικανότητα.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα υποστεί ζημιά για χρόνια αν αποτύχουμε», προειδοποίησε ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς. «Θα δείξουμε ότι, σε μια κρίσιμη στιγμή της ιστορίας μας, δεν μπορούμε να σταθούμε ενωμένοι».
Ακόμη πιο αιχμηρός ήταν ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, Μάνφρεντ Βέμπερ, δηλώνοντας ότι «οι ΗΠΑ δεν είναι πλέον ο ηγέτης του ελεύθερου κόσμου», κατηγορώντας την Ουάσινγκτον ότι απομακρύνεται από την Ευρώπη.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι αναμένεται να συμμετάσχει στη σύνοδο, αν και για λόγους ασφαλείας δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί η φυσική του παρουσία. Οι συνομιλίες διεξάγονται σε ένα κλίμα έντονων πιέσεων από τις ΗΠΑ για μια ειρηνευτική συμφωνία που, σύμφωνα με διαρροές, θα προέβλεπε παραχωρήσεις ουκρανικών εδαφών στο Ντονμπάς — σενάριο που απορρίπτουν κατηγορηματικά τόσο το Κίεβο όσο και οι Βρυξέλλες.
Σχέδιο συμπερασμάτων της συνόδου αναφέρει ότι «τα σύνορα δεν μπορούν να αλλάζουν με τη βία» και ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να διασφαλίζει την ανεξαρτησία, την κυριαρχία και τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια της Ουκρανίας.
Πέρα από την Ουκρανία: προϋπολογισμός, άμυνα και γεωοικονομία
Στην ατζέντα της συνόδου περιλαμβάνονται επίσης ο επόμενος πολυετής προϋπολογισμός της ΕΕ (2027–2034), η διεύρυνση, η Μέση Ανατολή, η άμυνα και η γεωοικονομία. Οι ηγέτες αναμένεται να συμφωνήσουν ότι ο νέος προϋπολογισμός πρέπει να οριστικοποιηθεί έως το τέλος του 2026, ώστε να μην υπάρξουν κενά χρηματοδότησης από το 2028.
«Η ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα δεν υπάρχει σε κενό», σημείωσε ο Κόστα, θέτοντας το ερώτημα πώς η ΕΕ θα προστατευθεί από εξωτερικές οικονομικές και πολιτικές πιέσεις, κυρίως από τις ΗΠΑ και την Κίνα.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
