Εβδομάδες συγκρούσεων έχουν επιδεινώσει τα σοβαρά οικονομικά προβλήματα του Ιράν, διακινδυνεύοντας την καταστροφή μετά τον πόλεμο, αλλά η Ισλαμική Δημοκρατία φαίνεται ικανή να επιβιώσει από μια αντιπαράθεση στον Κόλπο προς το παρόν, παρά τον αποκλεισμό των ΗΠΑ που έχει διακόψει τις εξαγωγές ενέργειας.
Με τις μεγάλες μάχες να έχουν σταματήσει από την εκεχειρία της 8ης Απριλίου, το Ιράν βρίσκεται σε αδιέξοδο με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, με τις συνομιλίες για μια διαρκή εκεχειρία να έχουν σταματήσει, ενώ η Τεχεράνη διατηρεί κλειστό το Στενό του Ορμούζ και η Ουάσιγκτον αποκλείει τα λιμάνια του Ιρανικού Κόλπου.
Παρά τις σοβαρές ζημιές στις υποδομές και τις βιομηχανίες και την πίεση στις εξαγωγές πετρελαίου, το Ιράν έχει άφθονες εσωτερικές προμήθειες, σταθερό εμπόριο με τους γείτονές του και μόνο περιορισμένα σημάδια άμεσης πίεσης από τις απώλειες κρατικών εσόδων που προκαλούνται από τον αποκλεισμό.
Εάν ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αναμένει ότι το Ιράν θα κάνει πρώτο το «παιχνίδι της οικονομικής κότας», με τον παγκόσμιο πληθωρισμό να αυξάνεται και τις ενδιάμεσες εκλογές να πλησιάζουν, μπορεί να περιμένει λίγο.
Οικονομία αντίστασης
«Νομίζω ότι έχουν υπολογίσει μια μεγαλύτερη χρονική περίοδο από ό,τι νομίζω ότι προβλέπουν οι οικονομολόγοι ή οι δυτικοί υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής», δήλωσε η Σανάμ Βακίλ, επικεφαλής του προγράμματος Μέσης Ανατολής στο thinktank Chatham House στο Λονδίνο, αναφερόμενη στους ηγέτες του Ιράν.
Αντιμέτωποι με αυτό που θεωρούν υπαρξιακή απειλή για την Ισλαμική Δημοκρατία, οι κυβερνώντες κληρικοί του Ιράν και οι Φρουροί της Επανάστασης είναι σε θέση να χρησιμοποιήσουν τη σιδερένια λαβή τους στη χώρα για να περιμένουν μια βιώσιμη συμφωνία από την Ουάσιγκτον, δήλωσε η Βακίλ.
«Είναι αρκετά γνωστό ότι χρησιμοποιούν κατασταλτική ικανότητα. Βασίζονται στο ότι οι άνθρωποι χρησιμοποιούν τις αποταμιεύσεις τους», είπε, προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη υποχωρεί στην προσέγγισή της της «οικονομίας της αντίστασης», η οποία βασίζεται σε εσωτερικούς πόρους και διασυνοριακό εμπόριο.
Η έκταση της οικονομικής ζημίας από τον πόλεμο – και η πιθανότητα επικείμενης οικονομικής κρίσης – είναι δύσκολο να εκτιμηθούν δεδομένης της έλλειψης αξιόπιστων επίσημων δεδομένων και μιας μερικής διακοπής του διαδικτύου από τον Ιανουάριο.
Ωστόσο, το Reuters ανέφερε αυτόν τον μήνα ότι η κατάσταση ήταν τόσο άσχημη που οι Ιρανοί αξιωματούχοι φοβόντουσαν νέους γύρους διαμαρτυριών και η χώρα αντιμετώπιζε καταστροφή εάν δεν αρθούν οι κυρώσεις.
Η Βακίλ δήλωσε ότι αναμένει διψήφια πτώση στο ΑΕΠ του Ιράν φέτος. Το νόμισμα ριάλ, το οποίο υποχώρησε κατά 70% πέρυσι, επιδεινώνοντας τον πληθωρισμό που συνέβαλε στις μαζικές διαμαρτυρίες τον Ιανουάριο, έχει μειωθεί κατά 15% τις τελευταίες ημέρες, αλλά μετά τη σταθεροποίησή του μέχρι τον Μάρτιο δεν απέχει πολύ από την προπολεμική του αξία.
Υπάρχουν λίγες άλλες ενδείξεις άμεσης δημοσιονομικής πίεσης. Οι αρχές δεν έχουν περιορίσει τις αναλήψεις από τράπεζες, δεν έχουν περιορίσει τα καύσιμα ή τα βασικά τρόφιμα ούτε έχουν καθυστερήσει τις πληρωμές κρατικών μισθών. Τα ράφια των σούπερ μάρκετ παραμένουν γεμάτα και τα γραφεία και οι τράπεζες έχουν παραμείνει ανοιχτά.
Τα στοιχεία για τις αποστολές από τις 13 έως τις 25 Απριλίου έδειξαν ότι μόνο περίπου 300.000 βαρέλια πετρελαίου ημερησίως μεταφέρθηκαν στον Ινδικό Ωκεανό από πάνω από 1 εκατομμύριο bpd που φορτώθηκαν σε δεξαμενόπλοια κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Η χωρητικότητα αποθήκευσης είναι περιορισμένη, αλλά οι ενεργειακοί αναλυτές πιστεύουν ότι το Ιράν μπορεί να είναι σε θέση να αντέξει άλλους δύο μήνες πριν περιορίσει την παραγωγή.
Το Ιράν συγκέντρωσε επιπλέον έσοδα μέσω των πωλήσεων ενέργειας όταν οι κυρώσεις άρθηκαν νωρίτερα στον πόλεμο. Περιορισμένες ποσότητες πετρελαίου μεταφέρονται δια ξηράς, αλλά όχι αρκετές για να αναπαράγουν τις αποκλεισμένες θαλάσσιες οδούς.
Μια ανώτερη πηγή στην Κεντρική Τράπεζα του Ιράν δήλωσε στο Reuters ότι η χώρα είχε σημαντικά αποθέματα χρυσού, «τόνους», που θα μπορούσε να αναπτύξει εάν χρειαζόταν και ότι μετά από δεκαετίες αποφυγής των κυρώσεων, η Τεχεράνη ήξερε πώς να διατηρήσει τις εισαγωγές πληρώνοντας λίγο περισσότερο.
«Το Ιράν είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας τροφίμων στην περιοχή. Αλλά είναι επίσης σημαντικό να σημειωθεί ότι το Ιράν είναι η χώρα με τη λιγότερη επισιτιστική ανασφάλεια στην περιοχή», δήλωσε ο Ισάν Μπανού, επικεφαλής αναλυτής γεωργικών προϊόντων στην Kpler.
Με την αναμενόμενη καλύτερη από το συνηθισμένο συγκομιδή να πλησιάζει, η ανάγκη για εισαγωγές σιταριού μειώνεται, δήλωσε ο Μπανού, μειώνοντας την ευπάθεια σε οποιαδήποτε επέκταση του θαλάσσιου αποκλεισμού στις αποστολές σιτηρών και αποτρέποντας ορισμένες δαπάνες σε ξένο νόμισμα.
Ο αποκλεισμός των ΗΠΑ μέχρι στιγμής έχει περιοριστεί στα λιμάνια του Κόλπου, όχι στο Τσαμπαχάρ του Ιράν στην Αραβική Θάλασσα, και έχει επικεντρωθεί στα πετρελαιοφόρα, δήλωσε ο Μπανού, επικαλούμενος παρακολουθούμενες κινήσεις πλοίων.
Αξιωματούχοι στην Τουρκία, το Ιράκ και το Πακιστάν δήλωσαν στο Reuters ότι δεν υπάρχουν ακόμη ενδείξεις πτώσης στο διασυνοριακό εμπόριο. Η Ρωσία έχει επίσης ενισχύσει το εμπόριο στην Κασπία φέτος, μεταφέροντας 500.000 τόνους καλαμποκιού, 180.000 τόνους κριθαριού και 4.000 τόνους σιταριού στην εσωτερική θάλασσα από τον Ιανουάριο έως τον Μάρτιο, σύμφωνα με στοιχεία του ρωσικού υπουργείου Γεωργίας, παρακάμπτοντας τα αποκλεισμένα λιμάνια του Κόλπου.
Έντονος οικονομικός αντίκτυπος
Καθώς οι απειλές του Τραμπ για στρατιωτική δράση αυξήθηκαν τον Ιανουάριο, το Ιράν αύξησε τις εισαγωγές για να αποθηκεύσει είδη πρώτης ανάγκης για έξι μήνες, δήλωσε ο επικεφαλής της επιτροπής γεωργίας του κοινοβουλίου, Μοχάμεντ Τζαβάντ Ασγκάρι, σε κρατικά μέσα ενημέρωσης αυτόν τον μήνα.
Λίγο μετά την έναρξη της σύγκρουσης, η Κεντρική Τράπεζα εισήγαγε ένα πακέτο στήριξης που αίρει τις κυρώσεις για καθυστερημένες πληρωμές μικρών δανείων και αύξησε τα όρια αναλήψεων από τράπεζες για να καθησυχάσει τους καταθέτες.
Ωστόσο, στους δρόμους της Τεχεράνης, ο οικονομικός πόνος είναι έντονος. Οι ιρανικές επιχειρήσεις έχουν πληγεί από τις υψηλές τιμές, τη διαταραχή της αλυσίδας εφοδιασμού και το μπλακ άουτ στο διαδίκτυο, προκαλώντας αυξανόμενη ανεργία.
«Οι αυξανόμενες τιμές βασικών αγαθών, ιδίως προϊόντων όπως το δικό μας που συνδέονται άμεσα με τα τραπέζια των ανθρώπων, σίγουρα ασκούν πίεση στους ανθρώπους», δήλωσε ο Αμπάς Σμαελζάντε, πωλητής ρυζιού και σιτηρών. Ο Σμαελζάντε εκτίμησε ότι οι πωλήσεις του είχαν μειωθεί κατά περίπου 40% από την έναρξη του πολέμου.
Ο μηχανικός Χοσεΐν Αμίρι δήλωσε ότι πολύ λιγότεροι πελάτες έφερναν αυτοκίνητα στο συνεργείο του σε σύγκριση με πριν από τον πόλεμο. «Η επιχείρησή μας έχει ουσιαστικά σταματήσει», είπε, προειδοποιώντας ότι τα πράγματα θα μπορούσαν να χειροτερέψουν πολύ.
Πάνω από τις αρχές κρέμεται ο φόβος ενός ακόμη γύρου μαζικών διαμαρτυριών. Οι αναταραχές του Ιανουαρίου κατεστάλησαν μόνο με τον θάνατο χιλιάδων διαδηλωτών στη μεγαλύτερη αιματοχυσία εδώ και δεκαετίες.
Για να αποτρέψει την επικείμενη οικονομική καταστροφή, το Ιράν θα πρέπει να συμπεριλάβει την άρση των κυρώσεων σε οποιαδήποτε συμφωνία με την Ουάσινγκτον, είπε ο Βακίλ. «Χρειάζονται πρόσβαση στο ξένο συνάλλαγμά τους στο εξωτερικό, το οποίο βρίσκεται σε τράπεζες σε όλο τον κόσμο, αλλά και ένα βαθμό άρσης των κυρώσεων. Πρέπει να αυξήσουν τις πωλήσεις πετρελαίου, αλλά και να είναι σε θέση να πραγματοποιούν σωστά το εμπόριο», είπε.
Πηγή: Reuters
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
