Σταθερές διατηρεί τις κεφαλαιακές απαιτήσεις η ΕΚΤ για το 2026, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της διαδικασίας εποπτικού ελέγχου και αξιολόγησης (Supervisory Review and Evaluation Process – SREP) για το 2025.
Ειδικότερα, oι συνολικές απαιτήσεις και κατευθύνσεις για το κεφάλαιο CET1 και οι απαιτήσεις του Πυλώνα 2 που θα είναι εφαρμοστέες το 2026 παρέμειναν σε γενικές γραμμές σταθερές σε 11,2% και 1,2% αντίστοιχα.Οι μη δεσμευτικές κατευθύνσεις του Πυλώνα 2 για το 2026 μειώθηκαν από 1,3% σε 1,1%.
Καλά κεφαλαιοποιημένος ο τραπεζικός τομέας
Όπως προκύπτει από την έκθεση του Εποπτικού Συμβουλίου, οι τράπεζες διατήρησαν εύρωστες θέσεις κεφαλαίου και ρευστότητας και υψηλή κερδοφορία το β΄ τρίμηνο του 2025. Ο σταθμισμένος μέσος όρος του κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1 (common equity tier 1 – CET1), το κεφάλαιο μέγιστης ποιότητας μιας τράπεζας, διαμορφώθηκε σε 16,1% των σταθμισμένων ως προς τον κίνδυνο στοιχείων ενεργητικού των τραπεζών (risk-weighted assets – RWA), ενώ ο δείκτης μόχλευσης ήταν 5,9%. Ο συνολικός δείκτης κεφαλαίου ήταν 20,2%.
«Συνολικά, ο τραπεζικός τομέας της ζώνης του ευρώ παραμένει καλά κεφαλαιοποιημένος. Ο μέσος δείκτης κοινών μετοχικών κεφαλαίων της κατηγορίας 1 (CET1) ανέρχεται σε 16,1%, σημειώνοντας ελαφρά αύξηση σε σχέση με το προηγούμενο έτος (15,8%)», δήλωσε κατά την ομιλία της στη συνέντευξη τύπου η Claudia Buch, Πρόεδρος του Εποπτικού Συμβουλίου της ΕΚΤ.
Ομοίως, τα αποθέματα ασφαλείας ρευστότητας παρέμειναν σε αρκετά υψηλότερο επίπεδο από την ελάχιστη απαίτηση του 100%, με τον συνολικό δείκτη κάλυψης ρευστότητας (LCR) να διαμορφώνεται σε 158% το β΄ τρίμηνο του 2025. Παράλληλα, οι τράπεζες συνέχισαν να έχουν ικανοποιητική πρόσβαση σε χρηματοδότηση λιανικής και χονδρικής με το μέσο δείκτη καθαρής σταθερής χρηματοδότησης να παραμένει σε γενικές γραμμές σταθερός στο 127%. Σε αυτό το σημείο, κατά την παρουσίαση των αποτελεσμάτων, η Claudia Buch επισήμανε πως «η αυξανόμενη εξάρτηση των τραπεζών από τη χρηματοδότηση από την αγορά θα μπορούσε να ενέχει κινδύνους σε περιόδους κρίσης».
Σε υψηλά επίπεδα αλλά σταθερή η κερδοφορία
Η κερδοφορία εξακολούθησε επίσης να είναι υψηλή, υποστηριζόμενη από τα καθαρά έσοδα από τόκους και τις καθαρές αμοιβές και προμήθειες με την πρόεδρο να επισημαίνει τη σταθεροποίησή τους.
Η μέση απόδοση των ιδίων κεφαλαίων σε σημαντικά ιδρύματα ανέρχεται σε περίπου 10% και, ως εκ τούτου, είναι 4,5 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερη από τα επίπεδα που παρατηρήθηκαν κατά την περίοδο των χαμηλών επιτοκίων. Η αύξηση αυτή οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στα υψηλότερα καθαρά επιτοκιακά περιθώρια, αν και η επίδραση αυτή σταδιακά σταθεροποιείται, παρατήρησε η Claudia Buch, τονίζοντας όμως πως «οι διαφορές μεταξύ τραπεζών και χωρών παραμένουν σημαντικές, αντανακλώντας τις διαφορετικές μετακυλίσεις των επιτοκίων, τη δυναμική των προβλέψεων και την αποδοτικότητα του κόστους».
Ταυτόχρονα, η ποιότητα του ενεργητικού σε ολόκληρο τον τομέα παρέμεινε ικανοποιητική, με τον δείκτη μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) να διαμορφώνεται σε 1,9% το β΄ τρίμηνο του 2025. Πηγές από την ΕΚΤ μιλώντας στη «Ν», επισημαίνουν ότι παρατηρήθηκε μια πτωτική τάση σε χώρες με προηγουμένως υψηλά επίπεδα μη εξυπηρετούμενων δανείων, ενώ σε ορισμένες χώρες με ιστορικά χαμηλούς δείκτες ΜΕΔ καταγράφεται τώρα μέτρια αύξηση των αποθεμάτων ΜΕΔ. Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα είναι μεταξύ των χωρών που έχουν καταγράψει σημαντική μείωση στο δείκτη αυτό ειδικά την τελευταία χρονιά.
Ταυτόχρονα, ο πιστωτικός κίνδυνος παραμένει ο σημαντικότερος παράγοντας που επηρεάζει τα σταθμισμένα ως προς τον κίνδυνο στοιχεία ενεργητικού των τραπεζών. Όπως σημειώνει η έκθεση, το 40% των εποπτικών μέτρων εστιάζει στον πιστωτικό κίνδυνο, όπως η ανάγκη των τραπεζών να αντιμετωπίσουν τις διαρκείς αδυναμίες στις πολιτικές πρόβλεψης.
Παράλληλα, τα δάνεια και οι πιστωτικές διευκολύνσεις του Σταδίου 2, δηλαδή δάνεια για τα οποία ο πιστωτικός κίνδυνος έχει αυξηθεί σημαντικά μετά την αρχική αναγνώριση, αυξήθηκαν οριακά από 9,5% το β΄ τρίμηνο του 2024 σε 9,6% το β΄ τρίμηνο του 2025.
Όπως εξηγεί η έκθεση του Εποπτικού Συμβουλίου, το σημερινό ικανοποιητικό επίπεδο ανθεκτικότητας του τραπεζικού τομέα της ζώνης του ευρώ οφείλεται σε διάφορους παράγοντες. Μεταξύ αυτών είναι η αποτελεσματική κανονιστική ρύθμιση, η άρτια εποπτεία και η βελτίωση της διαχείρισης κινδύνων από την πλευρά των τραπεζών, αλλά και η λήψη έκτακτων δημοσιονομικών και νομισματικών μέτρων για την αντιμετώπιση των πρόσφατων μακροχρηματοπιστωτικών διαταραχών.
Τα εποπτικά μέτρα
Με τις αποφάσεις SREP του 2025, ο αριθμός των τραπεζών που υπόκεινται σε αυτές τις πρόσθετες κεφαλαιακές απαιτήσεις μειώθηκε καθώς ορισμένες τράπεζες διόρθωσαν προηγούμενα ευρήματα.
Συγκεκριμένα, στην αξιολόγηση SREP του 2025, επιβλήθηκαν πρόσθετες κεφαλαιακές απαιτήσεις λόγω ανεπαρκούς σχηματισμού προβλέψεων για μη εξυπηρετούμενα δάνεια σε δέκα τράπεζες, από 18 στον προηγούμενο κύκλο της SREP. Επίσης, για έξι τράπεζες, από εννέα το προηγούμενο έτος, η απαίτηση P2R περιλάμβανε πρόσθετες κεφαλαιακές απαιτήσεις για μοχλευμένη χρηματοδότηση.
Η ΕΚΤ θεωρεί ότι 14 τράπεζες είχαν αυξημένο κίνδυνο υπερβολικής μόχλευσης και, ως εκ τούτου, εφάρμοσε απαίτηση του Πυλώνα 2 για τον δείκτη μόχλευσης σε 14 τράπεζες, σε σύγκριση με 13 τράπεζες κατά την προηγούμενη επανεξέταση. Η απαίτηση αυτή είναι νομικά δεσμευτική και έρχεται να προστεθεί στον ελάχιστο δείκτη μόχλευσης 3% που είναι υποχρεωτικός για όλες τις τράπεζες.
Επιπλέον, η ΕΚΤ εφάρμοσε μη δεσμευτικές κατευθύνσεις P2G για τον δείκτη μόχλευσης σε πέντε τράπεζες και επέβαλε μέτρα για την κάλυψη ρευστότητας ποσοτικού χαρακτήρα σε τέσσερις τράπεζες.
Εποπτικές προτεραιότητες για την περίοδο 2026-28
Οι ευρωπαϊκές τράπεζες εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται σε ένα αντίξοο περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από αυξημένους γεωπολιτικούς κινδύνους. Γι’ αυτό το Εποπτικό Συμβούλιο οριοθέτησε δύο βασικές προτεραιότητες με επιμέρους στόχους.
Η πρώτη προτεραιότητα απαιτεί από τις τράπεζες να παραμένουν ανθεκτικές σε γεωπολιτικούς κινδύνους και μακροχρηματοπιστωτικές αβεβαιότητες. Μεταξύ άλλων πρέπει να διασφαλιστεί ότι οι τράπεζες διατηρούν υγιή πιστοδοτικά κριτήρια, επαρκή κεφαλαιοποίηση μέσω της συνεπούς εφαρμογής του κανονισμού για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις και ότι διαχειρίζονται με σύνεση τους κινδύνους που σχετίζονται με το κλίμα και τη φύση.
Η δεύτερη προτεραιότητα αφορά την εξασφάλιση ισχυρής επιχειρησιακής ανθεκτικότητας και ικανοτήτων ΤΠΕ. Δηλαδή αφορά μεταξύ άλλων την ανάγκη για ανθεκτικά πλαίσια διαχείρισης λειτουργικού κινδύνου, για διόρθωση των ανεπαρκειών όσον αφορά την αναφορά κινδύνων και τη συγκεντρωτική καταγραφή δεδομένων και, επομένως, για αξιόπιστα πληροφοριακά συστήματα.
Για την υλοποίηση αυτών των προτεραιοτήτων, η εποπτεία της ΕΚΤ θα βασίζεται στο εξής σε τέσσερα βασικά σημεία μεταρρυθμίσεων ώστε να καταστεί πιο αποδοτική και αποτελεσματική, διατηρώντας παράλληλα σαφή εστίαση στους σχετικούς κινδύνους, όπως έκανε γνωστό η Claudia Buch.
·Πρώτον, η μεταρρύθμιση της διαδικασίας SREP, η οποία βρίσκεται σε καλό δρόμο και τα αποτελέσματά της είναι ήδη ορατά. Φέτος, οι αποφάσεις SREP εκδόθηκαν νωρίτερα και είναι πιο εστιασμένες.
·Δεύτερον, στο πλαίσιο του προγράμματος «Next Level Supervision», εξορθολογίζονται όλες τις εποπτικές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων των επιτόπιων επιθεωρήσεων, των διαδικασιών λήψης αποφάσεων και των προσομοιώσεων ακραίων καταστάσεων. Καταργούνται οι αλληλεπικαλύψεις και αυξάνεται η αναλογικότητα στην υποβολή εκθέσεων.
·Τρίτον, ένα πρόγραμμα για την εποπτική κουλτούρα διασφαλίζει ότι αυτές οι μεταρρυθμίσεις εφαρμόζονται σε ολόκληρη την τραπεζική ένωση με ολοκληρωμένο τρόπο.
·Τέταρτον, συνεχή παρακολούθηση και αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της εποπτείας.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
