© Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας η καθ΄οιονδήποτε τρόπο παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος, με βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη
Το Αthens Science Festival (ASF) επιστρέφει με άρωμα και γεύση Χριστουγέννων! Τρίγωνα, κάλαντα, μελομακάρονα και… «The Christmas Lab» από τις 18 έως τις 21 Δεκεμβρίου στο Ωδείο Αθηνών [Ρηγίλλης &, Βασ. Γεωργίου B΄ 17-19, Αθήνα].
Θέλετε να δείτε ένα χριστουγεννιάτικο δέντρο που αιωρείται ή να ανακαλύψετε με τα παιδιά σας τι συμβαίνει στον εγκέφαλό μας όταν οσμιζόμαστε μελομακάρονα; Μήπως να τρυπώσετε στην Clowntific παράσταση του Orilo και της Arlequina, όπου λαμβάνουν χώρα πειράματα τα οποία ζωντανεύουν την επιστήμη με τον πιο διασκεδαστικό τρόπο; Θέλετε να γελάσετε με τη Robotic Comedy του Γιάννη Σαρακατσάνη ή να λάβετε μέρος σε ένα «πολύ κουλ» mega quiz γεωγραφικών γνώσεων;
Η επιστημονική ομάδα του «The Christmas Lab» μετατρέπει το Ωδείο Αθηνών στον πιο συναρπαστικό προορισμό οικογενειακής – και όχι μόνο – ψυχαγωγίας της πόλης. Ένα συναρπαστικό Φεστιβάλ γεμάτο ευφάνταστα science shows και εντυπωσιακά πειράματα, διαδραστικά εργαστήρια και εκθέσεις, απολαυστικά stand-up comedy και πληθώρα εκπλήξεων για επισκέπτες και επισκέπτριες όλων των ηλικιών.
Με σπουδές στη Χημεία και διδακτορικό στην ανάπτυξη ραδιοφαρμάκων στην Ολλανδία, η Μαρία Βλασταρά άφησε τα εργαστήρια για να αφοσιωθεί στην επικοινωνία της επιστήμης. Από το 2022 ανήκει στην ομάδα του Athens Science Festival, ενώ από το 2025 έχει αναλάβει τη θέση της Executive Director, χαράσσοντας τη στρατηγική πορεία και την ανανέωση της ταυτότητας του Φεστιβάλ. Με πάθος για τη διάδοση της γνώσης και τη σύνδεση της επιστήμης με την καθημερινή εμπειρία, συνδυάζει τη μεθοδικότητα της επιστήμονος με τη φαντασία της δημιουργού. Μιλήσαμε μαζί της.
Από τη Χημεία και τη Φαρμακευτική Έρευνα, στην Επικοινωνία της Επιστήμης και το Athens Science Festival· τι ήταν αυτό που σας οδήγησε εκεί;
«Η πορεία μου ξεκίνησε μέσα στα εργαστήρια της Χημείας και της Φαρμακευτικής, όμως στη διάρκεια του διδακτορικού μου συνειδητοποίησα ότι αυτό που με κινητοποιεί ακόμα περισσότερο είναι η ανάγκη να μοιράζομαι την Επιστήμη και τις διάφορες επιστημονικές ανακαλύψεις με ανθρώπους έξω από τον ακαδημαϊκό μικρόκοσμο.
Κατά τη διάρκεια του διδακτορικού μου είχα την ευκαιρία —χάρη σε μια υποτροφία— να δοκιμάσω και πιο “εξωστρεφείς” ρόλους, πέρα από το Εργαστήριο. Ανάμεσά τους ήταν και η Επικοινωνία της Επιστήμης. Παρακολούθησα μαθήματα στο Radboud Medical Center, όπου έκανα το διδακτορικό μου και κατάλαβα αμέσως ότι αυτός ο συνδυασμός γνώσης, δημιουργικότητας και επαφής με το κοινό είναι το σημείο όπου πραγματικά “κουμπώνω”.
Η πανδημία έκανε ακόμη πιο ξεκάθαρο πόσο κρίσιμο είναι να μεταφράζουμε την επιστημονική πληροφορία σε κάτι που ο κόσμος μπορεί να εμπιστευτεί και να κατανοήσει. Το χάσμα ανάμεσα στους επιστήμονες και την κοινωνία υπάρχει —και για μένα ήταν πολύ ισχυρό κίνητρο να δουλέψω για να μικρύνει.
Έτσι, βρέθηκα στον χώρο της Επικοινωνίας της Επιστήμης και τελικά στο Athens Science Festival, παρέα με μια υπέροχη ομάδα που περιλαμβάνει επιστήμονες, εκπαιδευτικούς και καλλιτέχνες, όπου κάνουμε ακριβώς αυτό: φέρνουμε την επιστήμη πιο κοντά σε όλους και όλες».
Το Athens Science Festival έχει πλέον καθιερωθεί ως θεσμός. Φέτος είναι η 11η χρονιά της διοργάνωσής του. Τι το διαφοροποιεί κάθε χρονιά και ποια είναι η βασική του αποστολή σήμερα;
«Το Athens Science Festival, μετά από 11 χρόνια, έχει πλέον καθιερωθεί ως ένας ζωντανός θεσμός που εξελίσσεται συνεχώς. Κάθε χρονιά είναι διαφορετική, γιατί το Φεστιβάλ δεν αντιμετωπίζει ποτέ την επιστήμη ως κάτι στατικό. Παρακολουθούμε τι απασχολεί την κοινωνία, τι ενδιαφέρει τις νέες γενιές, ποιες νέες μορφές δημιουργίας εμφανίζονται και προσαρμόζουμε το πρόγραμμα έτσι ώστε να συνομιλεί πραγματικά με το σήμερα. Γι’ αυτό και βλέπουμε κάθε χρόνο νέες θεματικές, περισσότερες διεθνείς συνεργασίες, ενσωμάτωση της τέχνης, νέες μορφές παρουσίασης και εμπειρίες που δεν υπήρχαν την προηγούμενη χρονιά.
Όσο για τη βασική του αποστολή, αυτή δεν έχει αλλάξει —έχει όμως ωριμάσει. Από την αρχή, στόχος μας ήταν να κάνουμε την επιστήμη προσιτή, ανοιχτή και κατανοητή σε όλους. Σήμερα, αυτό σημαίνει κάτι ακόμη πιο ουσιαστικό: να δημιουργούμε εμπειρίες που καλλιεργούν την περιέργεια, την κριτική σκέψη και την εμπιστοσύνη στην επιστημονική γνώση· να φέρνουμε κοντά το κοινό με τους επιστήμονες· να δείχνουμε ότι η έρευνα στην Ελλάδα είναι δυναμική, ζωντανή και δημιουργική.
Είναι, επίσης, κομμάτι της αποστολής μας να προσεγγίζουμε νέα κοινά -ανθρώπους που ίσως δεν θα έρχονταν ποτέ σε ένα “κλασικό” επιστημονικό Φεστιβάλ. Κάθε χρονιά προσπαθούμε να τους δώσουμε μια αφορμή να μπουν στον κόσμο της Επιστήμης με έναν τρόπο οικείο, και ευχάριστο».
Το φετινό θέμα, «The Christmas Lab», μοιάζει να συνδυάζει τη φαντασία των Χριστουγέννων με την επιστημονική περιέργεια. Πώς γεννήθηκε αυτή η ιδέα;
«Η ιδέα για το “The Christmas Lab” γεννήθηκε πολύ φυσικά, μέσα από μια επιθυμία που είχαμε εδώ και χρόνια: να φέρουμε την Επιστήμη όσο πιο κοντά γίνεται στην καθημερινότητα και τα βιώματα του κόσμου. Τα Χριστούγεννα είναι μια περίοδος που όλοι —μικροί και μεγάλοι— γινόμαστε λίγο πιο ανοιχτοί, πιο εξωστρεφείς, πιο περίεργοι για το “πώς” και το “γιατί”. Και κάπως έτσι, είδαμε ότι αυτή η γιορτινή διάθεση έχει πολλά κοινά με την επιστημονική περιέργεια.
Φέτος, για πρώτη φορά στα χρονικά του Φεστιβάλ, καταφέραμε να φιλοξενήσουμε τη διοργάνωση μέσα στην καρδιά των γιορτών, 18–21 Δεκεμβρίου, στο Ωδείο Αθηνών. Αυτό μάς επέτρεψε να σχεδιάσουμε ένα πρόγραμμα που μπλέκει τις δύο πλευρές —τα Χριστούγεννα και την Επιστήμη— σε εργαστήρια, παραστάσεις, science shows και μια διαδραστική έκθεση με καθαρά χριστουγεννιάτικο χαρακτήρα».
Το πρόγραμμα είναι γεμάτο θεάματα, εργαστήρια, stand-up και διαδραστικά shows. Πώς καταφέρνετε να διατηρείτε την ισορροπία ανάμεσα στην ψυχαγωγία και την επιστημονική εγκυρότητα;
«Η ισορροπία ανάμεσα στην ψυχαγωγία και την επιστημονική εγκυρότητα είναι κάτι που δεν αφήνουμε ποτέ στην τύχη. Κάθε δράση που εντάσσουμε στο πρόγραμμα —από ένα stand-up science act μέχρι ένα εργαστήριο ή μια παράσταση— περνά από πολύ προσεκτικό curation από την ομάδα περιεχομένου αλλά και από τους ίδιους τους επιστήμονες που συνεργάζονται μαζί μας.
Γενικά, επιδιώκουμε να δείξουμε ότι η επιστήμη δεν είναι βαρετή ή “στεγνή”. Η ψυχαγωγία είναι ένας υπέροχος τρόπος για να ανοίξουμε την πόρτα σε ανθρώπους που ίσως δεν θα έρχονταν ποτέ σε ένα επιστημονικό Φεστιβάλ. Η σύνδεση με τις τέχνες —το θέατρο, το stand-up, η αφήγηση, η μουσική— μας βοηθά να κάνουμε την Επιστήμη πιο προσιτή και πιο άμεση. Εδώ και χρόνια, άλλωστε, αυτό αποτυπώνεται και στο STEAM, όπου η τέχνη είναι οργανικό μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Ταυτόχρονα, δεν αφαιρούμε τίποτα από την ουσία της επιστήμης. Φέτος, για παράδειγμα, το πρόγραμμα περιλαμβάνει διακεκριμένους ομιλητές και ερευνητές, από Πανεπιστήμια και ερευνητικά Ιδρύματα της χώρας, μέχρι διεθνείς επιστήμονες. Ο Καθηγητής Κοσμάς Μαρινάκης, ο Δρ Αχιλλέας Μαντές, η Δρ. Ελένη Βαρδουλάκη από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών ή ο νευροεπιστήμονας Δρ Yvain Juillard, είναι μόνο μερικά παραδείγματα του επιστημονικού πυρήνα που παραμένει ακέραιος σε κάθε μας επιλογή».
Αν φανταζόσασταν το Athens Science Festival σε δέκα χρόνια από τώρα, πώς θα το βλέπατε; Περισσότερο ψηφιακό, διεθνές, διαδραστικό ή κάτι εντελώς διαφορετικό;
«Αν φανταζόμουν το Athens Science Festival σε δέκα χρόνια, θα το έβλεπα σίγουρα πιο διεθνές, πιο διαδραστικό και με ακόμη μεγαλύτερη παρουσία στο ψηφιακό περιβάλλον —αλλά χωρίς να χάσει ποτέ τον ανθρώπινο πυρήνα του. Ήδη έχουμε κάνει τα πρώτα βήματα με διεθνείς συνεργασίες και συμμετοχή δημιουργών από το εξωτερικό. Σε δέκα χρόνια θα ήθελα να δω το Φεστιβάλ να λειτουργεί ως σημείο αναφοράς στην Ευρώπη για την Επικοινωνία της Επιστήμης.
Φαντάζομαι, επίσης, ένα ASF που θα απλώνεται σε όλη την πόλη (ή και την Ελλάδα), όχι μόνο ως Φεστιβάλ τεσσάρων ημερών, αλλά σαν μια ετήσια εμπειρία: με δράσεις στις γειτονιές, στα σχολεία, σε ψηφιακούς χώρους, σε συνεργασία με πολιτιστικούς φορείς και τεχνολογικά hubs.
Στο ψηφιακό κομμάτι, βλέπω τεράστιες δυνατότητες: εικονικά εργαστήρια, υβριδικές εμπειρίες που συνδυάζουν επιστήμη και τέχνη, περιεχόμενο για νέες πλατφόρμες και συνεργασίες με δημιουργούς και εκπαιδευτικούς από όλο τον κόσμο.
Και βέβαια, εύχομαι σε δέκα χρόνια να έχουμε καταφέρει κάτι βαθύτερο: να έχουμε φέρει κοντά ανθρώπους που σήμερα μπορεί να μην νιώθουν καμία σύνδεση με την Επιστήμη. Να έχουμε καλλιεργήσει ένα κοινό που βλέπει την Επιστήμη όχι σαν κάτι απρόσιτο ή αυστηρό, αλλά σαν μια πλευρά της κουλτούρας μας —όπως είναι η Τέχνη, η Μουσική, το Θέατρο».
Πληροφορίες για το πλήρες πρόγραμμα βλέπετε εδώ: https://www.athens-science-festival.gr/shows-performances/
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
