Στην αξιοποίηση των επενδυτικών ευκαιριών που δημιουργεί ο Μηχανισμός Υλοποίησης του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες (CRM Act) στοχεύει η Ελλάδα.
Πέντε Στρατηγικά Έργα έχουν ήδη υποβληθεί από ελληνικές εταιρείες του εξορυκτικού κλάδου προς αξιολόγηση στο πλαίσιο του CRM Act, τα οποία αφορούν υφιστάμενα κοιτάσματα και αναπτυξιακές δυνατότητες σε επιλεγμένους Δημόσιους Μεταλλευτικούς Χώρους, καλύπτοντας διαφορετικές κατηγορίες Κρίσιμων Ορυκτών Πρώτων Υλών που αφορούν το χαλκό, το γερμάνιο καθώς και την ανακύκλωση πρώτων υλών. Η αναγνώριση των νέων έργων ως Στρατηγικών θα αποτελέσει σημαντικό πλεονέκτημα για την προσέλκυση χρηματοδότησης από ευρωπαϊκά ταμεία (ΕΣΠΑ, Just Transition Fund, InvestEU, RePowerEU) και την ΕΤΕπ.
Παράλληλα, από την προηγούμενη περίοδο βρίσκεται ήδη υπό την αιγίδα της Ε.Ε. το συνδυαστικό έργο από την Ελλάδα που αφορά βωξίτη, αλουμίνιο και γάλλιο.
Ελληνική Έκθεση CRM Act 2026
Σύμφωνα με τον Δρ Πέτρο Τζεφέρη, Γενικό Διευθυντή Ορυκτών Πρώτων Υλών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, «η Ελλάδα ανταποκρίθηκε εμπρόθεσμα στις υποχρεώσεις του πρώτου έτους εφαρμογής του Μηχανισμού Υλοποίησης του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες (CRM Act). Συγκεκριμένα εντός Μαϊου 2026 η χώρα μας υπέβαλε την Έκθεση όπως ορίζει το άρθρο 45 του Μηχανισμού, επίσης υλοποιεί ενεργά το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταλλευτικής Έρευνας, έχει υποβάλει πέντε Στρατηγικά Έργα προς ευρωπαϊκή αξιολόγηση και έχει συγκροτήσει έξι θεματικές υποομάδες ως εθνικό μηχανισμό υλοποίησης με διευρυμένη συμμετοχή δημόσιας διοίκησης, επιχειρηματικού κόσμου και ακαδημαϊκής κοινότητας».
Κεντρικό στοιχείο της έκθεσης αποτελεί το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταλλευτικής Έρευνας που εγκρίθηκε τον Μάιο 2025 και υλοποιείται από την Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ). Η ελληνική έκθεση περιλαμβάνει έξι θεματικές υποομάδες που καλύπτουν το σύνολο των θεματικών πεδίων του CRM Act και αποτελεί βασικό στοιχείο της ελληνικής προσέγγισης εφαρμογής του CRM Act. Oι έξι θεματικές υποομάδες της ελληνικής έκθεσης αφορούν τη Χρηματοδότηση Έργων Στρατηγικής Σημασίας (χρηματοδοτικά εργαλεία και μηχανισμοί για έργα CRMA), τη Συμμετοχή Κοινού και Ενδιαφερόμενων Μερών (ενίσχυση της κοινωνικής αποδοχής, ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών για τη συμμετοχή στα έργα ΚΟΠΥ), τα Εθνικά Προγράμματα Έρευνας, την Κυκλικότητα (προώθηση κυκλικής οικονομίας
στον τομέα των ΚΟΠΥ), την Αποδοτική Χρήση Πόρων και Υποκατάσταση , την Παρακολούθηση και Προσομοίωση Ακραίων Καταστάσεων (σύστημα παρακολούθησης εφοδιαστικής αλυσίδας και stress testing), τα Στρατηγικά Αποθέματα (υλοποίηση των απαιτήσεων αποθεματοποίησης του CRM Act).
Ο κ. Τζεφέρης επισημαίνει ότι η εμπρόθεσμη υποβολή της πρώτης έκθεσης βάσει του άρθρου 45, η συγκρότηση λειτουργικού μηχανισμού εθνικής υλοποίησης μέσω έξι υποομάδων με σαφή αντικείμενα και σύνθεση και η ενεργός συμμετοχή στους ευρωπαϊκούς φορείς εμπειρογνωμοσύνης προσμετράται στα θετικά της Ελλάδας. Ωστόσο παραμένουν η δυσκολία απόκτησης ορισμένων ευαίσθητων δεδομένων που απαιτεί ο Κανονισμός, η ανάγκη εμβάθυνσης της διατομεακής συνεργασίας μεταξύ υπουργείων και φορέων και η αβεβαιότητα ως προς τις επόμενες φάσεις αξιολόγησης των Στρατηγικών Έργων.
ΕΑΓΜΕ και Εθνικό Πρόγραμμα Έρευνας Κρίσιμων Πρώτων Υλών
Από την πλευρά της Εθνικής Αρχής Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ) ο Δρ. Κων/νος Ν. Λασκαρίδης, Γεωλόγος, Προϊστάμενος της Διεύθυνσης Ορυκτών Πόρων και Μεταλλευτικής ΕΑΓΜΕ, Τεχνικός Υπεύθυνος Εργαστηρίου ΛΙΘΟΣ, Εθνικός Εκπρόσωπος EuroGeoSurveys τονίζει στη «Ν» πως «η ΕΑΓΜΕ, στο πλαίσιο υλοποίησης του Εθνικού Προγράμματος Έρευνας Κρίσιμων Πρώτων Υλών για την περίοδο 2025–2026, ανέλαβε και συντόνισε εκτεταμένες γεωλογικές, γεωφυσικές και γεωχημικές έρευνες σε περιοχές υψηλού ενδιαφέροντος, όπως η Καλλυντήρι Ροδόπης (αντιμόνιο), η Δυτική Λέσβος (Σπάνιες Γαίες και Κρίσιμες Πρώτες Ύλες) και το Σύμβολο Καβάλας (Σπάνιες Γαίες και συναφείς κρίσιμες πρώτες ύλες). Παράλληλα, προχώρησε στη συλλογή, επεξεργασία και ερμηνεία νέων γεωεπιστημονικών δεδομένων, στην ανάπτυξη γεωλογικών μοντέλων και στη δημιουργία ολοκληρωμένων γεωβάσεων δεδομένων. Επιπλέον, υλοποίησε οικονομική και τεχνική επαναξιολόγηση επιλεγμένων κοιτασμάτων, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το κοίτασμα γραφίτη στις Θέρμες Ξάνθης, ενσωματώνοντας παραμέτρους βιωσιμότητας και επενδυτικής ετοιμότητας».
Συμπληρώνοντας ο κ. Λασκαρίδης ανέφερε πως «σε ευρωπαϊκό επίπεδο η ΕΑΓΜΕ συνέβαλε ενεργά σε πρωτοβουλίες όπως τα EuroGeoSurveys, GSEU και MultiMiner, ενισχύοντας τη διακρατική συνεργασία, την ανταλλαγή γεωλογικών δεδομένων και την εναρμόνιση μεθοδολογιών. Παράλληλα, παρείχε επιστημονική και τεχνική υποστήριξη στη δημόσια διοίκηση, υπηρεσίες και δεδομένα προς τη βιομηχανία, συνεργασία με πανεπιστήμια και ερευνητικούς φορείς, καθώς και δράσεις ενημέρωσης, κατάρτισης και διάχυσης γνώσης για τις κρίσιμες πρώτες ύλες, ενισχύοντας τον ρόλο της ως εθνικό κέντρο γεωλογικής και μεταλλευτικής πληροφόρησης».
Resource Security
Το ζήτημα των αποθεμάτων των Κρίσιμων Πρώτων Υλών παραμένει υψηλής στρατηγικής σημασίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο και όχι μόνο, μιας και το θέμα παρακολουθείται πλέον και σε επίπεδο G7, σύμφωνα με τον κ. Λασκαρίδη. Και όπως λέει «βλέπουμε πλέον μια σαφή σύγκλιση της Δύσης γύρω από την έννοια της “resource security”, της ασφάλειας των αποθεμάτων πρώτων υλών ως γεωπολιτικού εργαλείου. Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική διαφορά προσέγγισης.
Η Ε.Ε. μέσω του CRM Act επενδύει περισσότερο σε εσωτερική παραγωγή και αυτάρκεια. Η G7 φαίνεται να δίνει μεγαλύτερο βάρος στη γεωγραφική διαφοροποίηση και τη συμμαχική προσέγγιση. Το κοινό πρόβλημα ωστόσο παραμένει: η υλοποίηση. Υψηλό κόστος, περιβαλλοντικά ζητήματα, κοινωνική αποδοχή και τεχνολογικές προκλήσεις θα καθορίσουν αν αυτοί οι στόχοι θα μείνουν πολιτικές δηλώσεις ή θα μετατραπούν σε πραγματική αλλαγή των εφοδιαστικών αλυσίδων. Για τον κλάδο των γεωεπιστημών και των πρώτων υλών, η εξέλιξη αυτή ανοίγει κρίσιμες ευκαιρίες αλλά και ευθύνες, όπως ενίσχυση της έρευνας και καινοτομίας, βιώσιμες πρακτικές εξόρυξης, αξιόπιστα δεδομένα και ποιοτικός έλεγχος. Η επόμενη δεκαετία θα είναι καθοριστική».
Στόχοι
Να σημειωθεί πως το Critical Raw Materials Act (CRMA) της ΕΕ κινείται στην ίδια κατεύθυνση, αλλά με πιο συγκεκριμένους ποσοτικούς στόχους: έως το 2030: ≥10% εξόρυξη εντός ΕΕ ≥40% επεξεργασία εντός ΕΕ ≥25% ανακύκλωση Όχι πάνω από 65% εξάρτηση από μία τρίτη χώρα σε οποιοδήποτε στρατηγικό υλικό. Η G7 κάνει λόγο για ≤60% εξάρτηση από μία χώρα (rare earths & magnets) πιθανές βιομηχανικές ποσοστώσεις (ιδίως στην άμυνα) έμφαση σε συνεργασία, ανακύκλωση και νέες επενδύσεις.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
