Η επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, στη Λευκωσία (27-29/07), μετά τις επαφές Ολγκίν σε Αθήνα, Κύπρο και Άγκυρα, φέρνει ξανά στο προσκήνιο το Κυπριακό.
Πενήντα δύο χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την παράνομη τουρκική εισβολή στην Κύπρο, σε χρόνο που λαμβάνει χώρα νέα διπλωματική κινητικότητα για το Κυπριακό.
Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, αναμένεται να επισκεφθεί την Κύπρο από τις 27 έως τις 29 Ιουλίου, σε μία προσπάθεια να αξιολογήσει κατά πόσο υπάρχουν οι προϋποθέσεις για επανεκκίνηση της διαδικασίας.
Ο ίδιος ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι στόχος είναι να δημιουργηθούν οι συνθήκες για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, εκφράζοντας την προσδοκία ότι η νέα προσπάθεια υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστική συζήτηση.
Ωστόσο, το μεγάλο ερώτημα παραμένει. Κατά πόσο είναι διατεθειμένες όλες οι πλευρές να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, εκτός και εάν πρόκειται για ακόμη έναν κύκλο διπλωματικών επαφών χωρίς αποτέλεσμα.
Η αποστολή Ολγκίν και η αναζήτηση κοινού εδάφους
Πριν από την επίσκεψη Γκουτέρες στη Λευκωσία, η προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για το Κυπριακό, Μαρία Άνχελα Ολγκίν Κουεγιάρ, πραγματοποίησε σειρά επαφών σε Κύπρο, Ελλάδα και Τουρκία.
Όπως είχε γράψει η «Ν», η αποστολή της είχε βασικό στόχο να διαπιστώσει εάν υπάρχει κοινό έδαφος για την επανεκκίνηση μιας ουσιαστικής πολιτικής διαδικασίας.
Η Ολγκίν συναντήθηκε με τον Νίκο Χριστοδουλίδη, εκπροσώπους της τουρκοκυπριακής πλευράς, αλλά και με τον Γιώργο Γεραπετρίτη και τον Χακάν Φιντάν.
Πρόκειται για επαφές όχι στο πλαίσιο επίσημων διαπραγματεύσεων αλλά κυρίως Οι επαφές αυτές δεν είχαν χαρακτήρα επίσημων διαπραγματεύσεων, διερευνητικού χαρακτήρα.
Δηλαδή να καταγραφούν -εκ νέου- οι θέσεις όλων των πλευρών και να διαπιστωθεί εάν μπορεί να δημιουργηθεί ένας κοινός τόπος πάνω στον οποίο θα μπορούσε να στηριχθεί μία νέα πρωτοβουλία υπό τον ΟΗΕ.
Η ανάγνωση της Λευκωσίας για την επίσκεψη Γκουτέρες
«Θεωρούμε θετική την κάθοδο του ΓΓ των ΗΕ. Έρχεται σε μια περίοδο που, βλέπουμε και στην πράξη, μέσα από τις ενέργειες της ΕΕ, το αναβαθμισμένο ενδιαφέρον και ευελπιστούμε να δημιουργηθούν εκείνες οι συνθήκες για να πετύχουμε τον στόχο μας που δεν είναι άλλος από την επανέναρξη των συνομιλιών», δήλωσε ο Νίκος Χριστοδουλίδης (cyprustimes).
Πρόσθεσε, δε, ότι «θέλουμε να καρποφορήσει το έδαφος ώστε να προχωρήσει η επανέναρξη των συνομιλιών στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου, των αρχών, των αξιών, του Δικαίου της ΕΕ, από εκεί που μείναμε στο Κραν Μοντανά».
Ενώ ανέφερε ότι θα υπάρξει και τριμερής συνάντηση (Γκουτέρες-Ερχιουρμάν-Χριστοδουλίδη), καθώς πρόκειται για ένα από τα βασικά μέρη του προγράμματος της επίσκεψης του.
Πώς «διαβάζει» η Αθήνα τις εξελίξεις
Η Αθήνα διαβάζει θετικά τις νέες προσπάθειες Γκουτέρες πριν παραχωρήσει το χαρτοφυλάκιό του, ωστόσο σύμφωνα με ελληνικές διπλωματικές πηγές, ακόμη και σε αυτό το επίπεδο οι δυσκολίες παραμένουν σημαντικές.
Όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, η προσπάθεια που βρίσκεται σε εξέλιξη από τη Γενική Γραμματεία του ΟΗΕ αφορά κυρίως την επιστροφή των δύο πλευρών σε ένα πλαίσιο ουσιαστικής συζήτησης και όχι απλώς τη συνέχιση επαφών για επιμέρους ζητήματα.
Το βασικό ζητούμενο, είναι να επανέλθουν οι συνομιλίες στο πολιτικό πλαίσιο των ψηφισμάτων του ΟΗΕ, δηλαδή στη λύση διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα.
Οι δηλώσεις Δένδια για το «παράθυρο» ευκαιρίας
«Για πρώτη φορά εδώ και πολλά χρόνια, διατηρώ πραγματικά μεγάλες ελπίδες ότι υπάρχει ένα φως στην άκρη του τούνελ για το Κυπριακό», δήλωσε προ ημερών ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, ωστόσο, όπως είπε, πρόκειται για μεγάλο τούνελ.
Ο Νίκος Δένδιας, υποστήριξε ότι υπάρχουν προϋποθέσεις για μια λύση από την οποία μπορούν να επωφεληθούν όλες οι πλευρές, επισημαίνοντας ότι η εξέλιξη αυτή θα ήταν προς όφελος τόσο της Κύπρου όσο και της τουρκοκυπριακής κοινότητας.
Όπως ανέφερε, «όταν λέω Κύπρος, δεν εννοώ μόνο την Κυπριακή Δημοκρατία», αλλά και την τουρκοκυπριακή και την ελληνοκυπριακή κοινότητα, υπογραμμίζοντας ότι μια συμφωνία θα είχε ευρύτερες συνέπειες για την περιοχή.
Την ίδια στιγμή, εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη νέα προσπάθεια του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, σημειώνοντας ότι υπάρχει η δυνατότητα αξιοποίησης όσων είχαν επιτευχθεί στις συνομιλίες του Κραν Μοντανά, όπου οι διαπραγματεύσεις κατέρρευσαν.
Σύμφωνα με τον ίδιο, στόχος θα πρέπει να είναι να τερματιστεί η διαίρεση του νησιού, η οποία υφίσταται από το 1974, καθώς μια τέτοια εξέλιξη θα ήταν ιδιαίτερα σημαντική για ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο.
Με επιφύλαξη η πενταμερής
Στο ενδεχόμενο σύγκλισης πενταμερούς συνάντησης, η Αθήνα εμφανίζεται ιδιαίτερα επιφυλακτική.
Όπως σημειώνουν διπλωματικές πηγές, οι συζητήσεις συνεχίζονται μεταξύ του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, της προσωπικής του απεσταλμένης, Χριστοδουλίδη, Ερχιουρμάν, αλλά και των ευρωπαϊκών θεσμών. Ωστόσο, δεν υπάρχει ακόμη σαφής εικόνα για τον χρόνο ή τις προϋποθέσεις μιας τέτοιας συνάντησης.
Η Αθήνα εκτιμά ότι η διαδικασία χρειάζεται προετοιμασία και ότι δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής σαφείς ενδείξεις πως η τουρκική πλευρά είναι έτοιμη να μετακινηθεί από τις θέσεις της.
Μία λύση
Η ελληνική και η ελληνοκυπριακή πλευρά επιμένουν ότι το μόνο αποδεκτό πλαίσιο είναι αυτό που έχει συμφωνηθεί μέσα από τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ: μία διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία με πολιτική ισότητα, ενώ η τουρκική πλευρά ζητά -παρανόμως- αναγνώριση δύο χωριστών κρατικών οντοτήτων στην Κύπρο.
Στο πλαίσιο αυτό, τουρκικές διπλωματικές πηγές προωθούν τις παράνομες και προκλητικές αξιώσεις της Άγκυρας υπογραμμίζοντας ότι η τουρκοκυπριακή πλευρά δεν πρόκειται να αποδεχθεί μια λύση στην οποία θα επιστρέψει ως μειονοτική κοινότητα σε ένα ενιαίο πολιτικό σύστημα, χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις συμμετοχής στην εξουσία.
Ένταση μεταξύ Χατζηβασιλείου – Νταβούτογλου
Υπενθυμίζεται ότι, προ ημερών, υπήρξε ένταση μεταξύ του Υφυπουργού Εξωτερικών Τάσου Χατζηβασιλείου και του πρώην πρωθυπουργού της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου, για το Κυπριακό.
«Η παρουσία της Τουρκίας στην Κύπρο είναι δίκαιη και βασίζεται στο διεθνές δίκαιο», ήταν η φράση του Αχμέτ Νταβούτογλου που πυροδότησε τη συζήτηση και προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Τάσου Χατζηβασιλείου, με τον ΥΦΥΠΕΞ, να τονίζει πως «στην Κύπρο υπάρχει κατοχή και η Τουρκία καταλαμβάνει παράνομα το ένα τρίτο της Κύπρου».
Η δύσκολη αποστολή του Γκουτέρες
Σε κάθε περίπτωση, η επίσκεψη Γκουτέρες στην Κύπρο αποτελεί μία δύσκολη εξίσωση.
Τούτο διότι, δεν αναμένεται να οδηγήσει άμεσα σε συμφωνία αλλά να διαπιστωθεί αν υπάρχει χώρος για ένα νέο βήμα με δεδομένες και αμετακίνητες τις θέλεις όλων των πλευρών μεταξύ των οποίων «ακροβατεί» η προσπάθεια των Ηνωμένων Εθνών να διαμορφώσουν μια νέα ισορροπία.
Το αν αυτή η προσπάθεια θα οδηγήσει σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις ή θα προστεθεί στον μακρύ κατάλογο των αποτυχημένων πρωτοβουλιών θα εξαρτηθεί από ένα κρίσιμο στοιχείο: κατά πόσο οι δύο πλευρές είναι έτοιμες να συζητήσουν όχι μόνο για διαδικασίες, αλλά για την ουσία της τελικής λύσης.
Πενήντα δύο χρόνια μετά την παράνομη τουρκική εισβολή, το Κυπριακό εξακολουθεί να αποτελεί ένα ανοιχτό κεφάλαιο, να βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα της Αθήνας ενώ για τη διεθνή κοινότητα όλες οι πρωτοβουλίες δείχνουνε ότι δεν παραμένει κλειστή η πόρτα της λύσης.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
