Στους πολέμους της Μέσης Ανατολής υπάρχει σχεδόν πάντα ένας παίκτης που κερδίζει περισσότερο από όσο φαίνεται με την πρώτη ματιά. Αυτή τη φορά, πολλοί στη Δύση αρχίζουν να κοιτούν προς τη Μόσχα.
Οι δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι η Ρωσία παρέχει στο Ιράν ορισμένες μορφές στρατιωτικής πληροφόρησης – από δορυφορικές εικόνες έως τεχνικές στόχευσης για drones, μεταδίδει το Bloomberg κάνοντας λόγο για το «αόρατο χέρι του Πούτιν» στο μέτωπο. Δεν πρόκειται απαραίτητα για κάτι θεαματικό. Αλλά αρκετό, όπως λένε αναλυτές, για να βελτιώσει την ακρίβεια των επιθέσεων και να μεταφέρει στο πεδίο της Μέσης Ανατολής εμπειρία που αποκτήθηκε στον πόλεμο της Ουκρανίας.
Και εδώ αρχίζει η ειρωνεία της ιστορίας. Πριν από λίγα χρόνια, η Ρωσία βρέθηκε να εξαρτάται από τα ιρανικά drones Shahed για να πλήττει ουκρανικές πόλεις. Τώρα το εκκρεμές φαίνεται να γυρίζει: η Τεχεράνη αξιοποιεί ρωσική τεχνογνωσία και επιχειρησιακά «μαθήματα» από το ουκρανικό μέτωπο.
Όμως το πραγματικό κέρδος για τον Βλαντίμιρ Πούτιν βρίσκεται αλλού. Με τον Περσικό Κόλπο να φλέγεται και τα Στενά του Ορμούζ να μετατρέπονται ξανά σε σημείο γεωπολιτικής ασφυξίας, η παγκόσμια αγορά πετρελαίου ψάχνει απεγνωσμένα για σταθερές ροές. Και κάπου εκεί το ρωσικό πετρέλαιο επιστρέφει με φόρα στο προσκήνιο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη αρχίσει να επιτρέπουν προσωρινές εξαιρέσεις για ορισμένες ρωσικές εξαγωγές προκειμένου να αποφευχθεί μια νέα ενεργειακή κρίση. Με άλλα λόγια, η χώρα που πριν από δύο χρόνια αντιμετωπιζόταν ως ενεργειακός «παρίας» εμφανίζεται ως…μεσίας. Αν αυτό ακούγεται σαν γεωπολιτικό παράδοξο, είναι γιατί πράγματι είναι.
Ταυτόχρονα, ο πόλεμος με το Ιράν μεταφέρει την προσοχή – και όχι μόνο την προσοχή – της Δύσης μακριά από την Ουκρανία. Διπλωματική ενέργεια, στρατιωτικοί πόροι και πολιτικό κεφάλαιο κατευθύνονται τώρα προς τη Μέση Ανατολή. Για το Κρεμλίνο, αυτή είναι ίσως η πιο βολική εξέλιξη των τελευταίων ετών.
Η Ρωσία εμφανίζεται ως συνομιλητής που μπορεί να επηρεάσει την Τεχεράνη, ως ενεργειακός προμηθευτής που μπορεί να βοηθήσει να συγκρατηθούν οι τιμές και ως παίκτης που παραμένει αναπόφευκτος στο διεθνές παιχνίδι ισχύος. Και όλα αυτά χωρίς να χρειαστεί να ρίξει (ούτε να αποκρούσει) ούτε έναν πύραυλο. Μερικές φορές, το πιο αποτελεσματικό όπλο στην γεωπολιτική δεν είναι η δύναμη πυρός. Είναι το timing. Και σε αυτή την κρίση, ο Πούτιν φαίνεται να το έχει βρει ακριβώς τη σωστή στιγμή.
Άρωμα…2008
Αν δεν υπήρχε πόλεμος στη Μέση Ανατολή, αν το πετρέλαιο δεν εκτοξευόταν και αν οι αγορές δεν μετρούσαν καθημερινά γεωπολιτικούς κινδύνους, υπάρχει μια καλή πιθανότητα τα οικονομικά πρωτοσέλιδα να ασχολούνταν με κάτι εντελώς διαφορετικό: τη «σιωπηλή» ένταση που αρχίζει να εμφανίζεται στην αγορά του private credit.
Πρόκειται για έναν από τους πιο εντυπωσιακούς –και λιγότερο ορατούς– μετασχηματισμούς της Wall Street τα τελευταία 15 χρόνια. Μετά την κρίση του 2008 και τους αυστηρότερους κανονισμούς για τις τράπεζες, ένα τεράστιο κενό χρηματοδότησης άνοιξε για πολλές επιχειρήσεις. Το κενό αυτό το κάλυψαν επενδυτικά κεφάλαια που άρχισαν να δανείζουν απευθείας εταιρείες, χωρίς τη μεσολάβηση τραπεζών.
Έτσι γεννήθηκε η αγορά του private credit, που σήμερα υπολογίζεται ότι ξεπερνά τα 2 τρισ. δολάρια. Ονόματα όπως Blackstone, Apollo, BlackRock, KKR και Blue Owl έχτισαν γύρω της μια ολόκληρη βιομηχανία, η οποία μέχρι πρόσφατα παρουσιαζόταν ως μια από τις πιο «σταθερές» και κερδοφόρες γωνιές της χρηματοπιστωτικής αγοράς. Τον τελευταίο καιρό όμως εμφανίζονται τα πρώτα τριξίματα.
Ορισμένοι επενδυτές αρχίζουν να ζητούν τα χρήματά τους πίσω και τα funds αναγκάζονται να θυμίσουν ότι… οι πόρτες εξόδου δεν είναι πάντα τόσο ανοιχτές όσο φαίνονταν. Σε αρκετές περιπτώσεις οι εξαγορές περιορίζονται αυστηρά, καθώς τα δάνεια που έχουν δοθεί δεν μπορούν να ρευστοποιηθούν εύκολα.
Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα ήρθε από fund της Cliffwater, όπου οι επενδυτές ζήτησαν να αποσύρουν περίπου το 14% των κεφαλαίων τους μέσα σε ένα τρίμηνο. Το fund μπόρεσε να καλύψει μόνο μέρος των αιτημάτων, αφήνοντας αρκετούς να περιμένουν τον επόμενο γύρο εξαγορών.
Δεν πρόκειται –τουλάχιστον προς το παρόν– για μια νέα κρίση τύπου 2008. Αλλά αρκετοί αναλυτές βλέπουν κάτι που τους θυμίζει γνώριμο μοτίβο: μια μεγάλη, σχετικά αδιαφανή αγορά, με δάνεια που δύσκολα αποτιμώνται και επενδυτές που αρχίζουν να ανησυχούν. Και όπως έχει δείξει η ιστορία της Wall Street, τέτοιες ιστορίες συνήθως δεν ξεκινούν με θόρυβο. Ξεκινούν με μικρά τριξίματα που στην αρχή περνούν σχεδόν απαρατήρητα.
Πράσινη αναταραχή
Επιστροφή στο παρελθόν και ειδικότερα στην γκρίνια και τις εσωκομματικές τριβές και για το ΠΑΣΟΚ, που δεν λέει να ξεκολλήσει δημοσκοπικά και βλέπει τη διαφορά του με τη ΝΔ σταθερά πάνω από τις 14 μονάδες. Λίγες ημέρες λοιπόν πριν ανοίξουν οι πόρτες του συνεδρίου, το πολιτικό θερμόμετρο ανεβαίνει επικίνδυνα. Και αν συνεχιστεί ο ίδιος ρυθμός, υπάρχει ο κίνδυνος το συνέδριο να χαρακτηριστεί «πολύπαθο» πριν καν ξεκινήσει.
Η σπίθα που άναψε τη νέα εσωκομματική φωτιά ήταν η διαγραφή του Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλου από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του κόμματος. Η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ κατηγόρησε τον πρώην αντιπρόεδρο της Βουλής ότι, σε τηλεοπτική του συνέντευξη, χρησιμοποίησε το δημόσιο βήμα όχι για να υπερασπιστεί τις θέσεις του κόμματος αλλά για να το υπονομεύσει, δίνοντας μεγαλύτερο βάρος στα εσωκομματικά από ό,τι στην κριτική προς την κυβέρνηση.
Η διαγραφή όμως δεν κλείνει το μέτωπο – μάλλον το ανοίγει περισσότερο. Ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας έσπευσε να εκφράσει τη διαφωνία του, σημειώνοντας ότι «με διαγραφές και απειλές διαγραφών δεν λύνονται τα προβλήματα». Τόνισε μάλιστα ότι σε μια περίοδο προσυνεδριακού διαλόγου πρέπει να ακούγονται όλες οι απόψεις, ακόμη κι αν είναι ενοχλητικές.
Στο παρασκήνιο αρκετά στελέχη αναγνωρίζουν ότι η εικόνα δεν βοηθά. Η πολυσυζητημένη «διεύρυνση» προς τον ευρύτερο κεντροαριστερό χώρο δεν φαίνεται μέχρι στιγμής να έχει δημιουργήσει το κύμα που περίμεναν στη Χαριλάου Τρικούπη. Αντί για δυναμική προς το συνέδριο, το κόμμα μοιάζει να μετρά νέες εσωτερικές ρωγμές. Τα δύσκολα στα συνέδρια σπάνια ξεκινούν μέσα στην αίθουσα. Συνήθως έχουν αρχίσει πολύ νωρίτερα – στους διαδρόμους.
Πολεμική πίεση
Στα χρηματιστηριακά τώρα υπό πολεμική πίεση κάτω των 3,58 ευρώ «παίζει» καθ’ όλη τη διάρκεια του Μαρτίου η μετοχή της Alpha Bank με αποτέλεσμα η απόδοση για το 2026 να κυμαίνεται σε σταθερά αρνητικό έδαφος.
Παρότι στις 4 Φεβρουαρίου έφθασε έως τις κορυφές των 4,46 ευρώ, έκτοτε η τράπεζα βρίσκεται σε καθοδική τροχιά, η οποία, μάλιστα, προσέλαβε επιπλέον διαστάσεις με το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Με την τιμή χθες να κλείνει στα 3,40 ευρώ, το νούμερο των απωλειών γράφει πλέον -5% από τις αρχές του έτους.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
