Τα ιστορικά ιδιωτικά και δημόσια κτήρια είναι μέρος της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και του δημόσιου αρχιτεκτονικού χώρου και πρέπει να φωτίζονται και να προβάλλονται ανάλογα. Το παράδειγμα των πρεσβειών.
Μετά το χριστουγεννιάτικο γεύμα περπάτησα στις πρώην καλές συνοικίες της Αθήνας, εκεί που μεγάλωσα εκεί που γνωρίζω κάθε σπιθαμή κάθε δρόμο κάθε δεντράκι και κάθε αδιέξοδο.
Μεταξύ Λυκαβηττού, Δεξαμενής, Κολωνακίου, Συντάγματος και Πλάκας πολλά δεν έχουν αλλάξει από τις δεκαετίες 70-80-90. Ίσως περισσότερα αυτοκίνητα φυσικά, περισσότεροι νεόπλουτοι και περισσότεροι δήθεν από όλα τα φύλα και τις φυλές του κόσμου.
Καμία ουσιαστική βελτίωση στα πεζοδρόμια, στο πράσινο, στα κτήρια, στις πλατείες. Η φθορά των υποδομών εμφανής και η φθορά των κτηρίων προσεγγίζει την επικινδυνότητα αρκετές φορές.
Τα τελευταία ‘‘ψευτοέργα’’ του 2004 δεν έφθασαν ποτέ σε μη κεντρικούς δρόμους, δεν έφθασαν ποτέ στους κάθετους σε λεωφόρους δρόμους και στις μικρές γειτονιές. Το μόνο σοβαρό έργο που έμεινε από τους Ολυμπιακούς της Αθήνας είναι το Μετρό, ευτυχώς υπάρχει κι αυτό, που βεβαίως επεκτείνεται με ρυθμούς σαλιγκαριού αφού πλέον δεν έχουμε πίεση από κάποιο νέο αθλητικό ή πολιτιστικό γεγονός, που να πιέζει όλη την δημόσια διοίκηση και τους έμπειρους στις καθυστερήσεις των συμβάσεων μεγαλοεργολάβους. Ο καφές φυσικά το εθνικό μας σπορ ζει και βασιλεύει, η ναυαρχίδα της αποεπένδυσης! της χώρας φυτρώνει παντού σε μορφή μικροαλυσίδων και σημείων πώλησης, με τραπεζάκια έξω.
Παρηγοριά στον άρρωστο και αποσυμπίεση του άγχους για τον μέσο καταχρεωμένο πολίτη.
Στο ταλαιπωρημένο Σύνταγμα
Φθάνοντας στο ταλαιπωρημένο Σύνταγμα, στην καρδιά της χώρας μας, βγάζεις κάποια πολύτιμα συμπεράσματα για το ελληνικό χάος στον δημόσιο χώρο.
Η υλοποίηση της τελικής φάσης της ανάπλασης του ιστορικού κέντρου, ήτοι πεζοδρομήσεις, ελαφρύ τραμ και περιορισμένη κίνηση ΙΧ μόνον για κατοίκους και ΜΜΕ έχει μπει στις καλένδες. Η διαφημιζόμενη παλιότερα μετακόμιση/απομάκρυνση των υπουργείων (πλην του Παιδείας που ήταν αποκλειστικό έργο της Μαριέττα Γιαννάκου κόντρα σε όλους τότε) έχει οριστικά ξεχαστεί.
Η οριστική απομάκρυνση κάθε δημόσιας δομής από το ιστορικό κέντρο επίσης έγινε ανέκδοτο. Η απομάκρυνση αυτή θα ελάφρυνε σημαντικά τόσο την κίνηση πεζών και ΙΧ και ΜΜΕ και θα ευνοούσε την ποιότητα ζωής σε κατοίκους αλλά παράλληλα θα διευκόλυνε και την υπερφορτωμένη σήμερα τουριστική κίνηση, επιθυμητή μεν αλλά με μέτρο.
Η ιδέα της μετατροπής της δεύτερης Ελληνικής Βουλής σε χώρο συνεδρίου και μουσείου και κατασκευή μίας υπερσύγχρονης νέα Βουλής του 21αιώνα, εκτός ιστορικού κέντρου, πχ στα Σπάτα, Μαρκόπουλο κ.λπ. που θα σηματοδοτούσε και μια νέα μετα-μεταπολίτευση φαίνεται πλέον όνειρο θερινής νυκτός.
Δυσκολεύονται σε μία απλή μετακόμιση ενός υπουργείου, και καταφεύγουν στο εύκολο αλλά ακριβό νοίκι
Μεγάλες ιδέες αλλά δύσκολα εφαρμοστέες από τις ελληνικές κυβερνήσεις, που δυσκολεύονται σε μία απλή μετακόμιση ενός υπουργείου, από το εύκολο αλλά ακριβό νοίκι που κάποιος συνήθως σιωπηρά διαπλεκόμενος εισπράττει από το δημόσιο. Η δοκιμασμένη λύση για νέα δημόσια κτήρια εκτός ιστορικού κέντρου, κατασκευασμένα με Σ.Δ.Ι.Τ. και προδιαγραφές ασφαλείας και χρηστικότητας του 21 αιώνα ούτε μπαίνει στον δημόσιο διάλογο.
Μήπως δεν έχει το ελληνικό δημόσιο εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα ανεκμετάλλευτα; Θυμίζω την μετακόμιση του υπουργείου πολιτισμού (Κτήριο Μπουμπουλίνας και πολλά ακόμα εντός ιστορικού κέντρου φυσικά) σχεδιασμένη πριν το 2004 στο παλιό καπνεργοστάσιο της Πατησίων, που ενώ το κτήριο ετοιμάστηκε, η μετακόμιση ναυάγησε από την αδιαλλαξία των συνδικαλιστών, την ατολμία των πολιτικών προϊσταμένων και την ανωριμότητα της κοινής γνώμης.
Αναμένουμε σήμερα, έστω το εγχείρημα της μετακόμισης κάποιων κυβερνητικών κτηρίων στο παλιό εργοστάσιο της ΠΥΡΚΑΛ στην Δάφνη που κι αυτή εξαγγελμένη από τον σημερινό πρωθυπουργό μάλλον πάει στις καλένδες αν κι είχε ενταχθεί στο ταμείο ανάκαμψης, Ποιος ασχολείται άλλωστε με αυτά;; με αλλαγές τόσο εμβληματικές όσο και χρήσιμες στην λειτουργία του δημοσίου τομέα και που θα έδιναν σημαντικές ανάσες στην πνιγμένη από κίνηση, τουρισμό και διαδηλώσεις Αθήνα και γενικά στο ακυβέρνητο χάος του δημόσιου χώρου.
Η απόλυτη «ψύξη»
Το ίδιο σε ανάλογο βαθμό συμβαίνει και σε άλλες πόλεις όπως στην Θεσσαλονίκη, τα Χανιά και την Πάτρα. Εκεί κι αν επικρατεί η απόλυτη ψύξη στον δημόσιο διάλογο και σε κάθε είδους πολιτικές πρωτοβουλίες αποσυμφόρησης των ιστορικών κέντρων των πόλεων.
Ένα όμως μέτρο που θα μπορούσε εύκολα και γρήγορα σχετικά να γίνει στο ιστορικό κέντρο της Αθήνα είναι τουλάχιστον η φωταγώγηση δημοσίων και ιδιωτικών εμβληματικών και ιστορικών κτηρίων. Ως πρώτο παράδειγμα θα φέρω την Βασιλίσσης Σοφίας όπου η εκεί φωταγωγημένη Αιγυπτιακή πρεσβεία, το ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετανία, το Υπουργείο Εξωτερικών και η Βουλή αποτελούν φωτεινή εξαίρεση του κανόνα. Δεν θα έλεγα το ίδιο για τις λοιπές όμως πρεσβείες επί της Βασιλίσσης Σοφίας.
Δυστυχώς εύπορες χώρες όπως η Γαλλία, η Βρετανία, η Ιταλία κλπ ενώ διαθέτουν ιστορικά κτήρια (παλιές βίλες ή παλατάκια με ιστορία) βρίσκονται σε κακή κατάσταση αλλά κυρίως μη φωτισμένες.
Επί παραδείγματι το ιστορικό κτήριο της Βρετανικής πρεσβείας, παλιά κατοικία του Ελευθερίου Βενιζέλου και της συζύγου Έλενας Σκυλίτση ή της Ιταλικής πρεσβείας του πρίγκιπα Νικολάου παραμένουν στο σκότος και δεν φωταγωγούνται σχεδόν ποτέ. Γιατί άραγε;; Μήπως οι εταίροι μας δεν διαθέτουν τα απαιτούμενα χρήματα, μήπως ουδείς του πίεσε;, μήπως δεν έχουν την ενσυναίσθηση του συγκεκριμένου καθήκοντος;, ίσως λίγο απ όλα.
Η συντήρηση, ανακαίνιση και φωταγώγηση τους θα ήταν μια καλή αρχή. Ο χώρος της κάθε πρεσβείας είναι χώρος που ανήκει στην κάθε χώρα και είναι παράλληλα και η βιτρίνα αυτής στην κάθε πρωτεύουσα. Κάθε πρεσβεία προσπαθεί σε πολλές χώρες του κόσμου να ξεχωρίσει, να πρωτοτυπήσει σεβόμενη πάντα τον αρχιτεκτονικό και ιστορικό χαρακτήρα του κτηρίου και της πόλης. Μόνον στην Αθήνα αυτό δεν γίνεται. Κύριε Δήμαρχε των Αθηναίων στείλτε μια αυστηρή επιστολή με παρότρυνση στην κατεύθυνση αυτή σε όλες τις ξένες πρεσβείες. Οφείλουν να το πράξουν και πόρους αρκετούς έχουν. Τα κτήρια αυτά είναι μέρος της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και του δημόσιου χώρου και οφείλουν να τα φωτίζουν και να τα προβάλλουν ανάλογα της σημασίας τους.
Ένα μεγάλο επιδοτούμενο πρόγραμμα
Παράλληλα θα μπορούσε να ξεκινήσει ένα μεγάλο επιδοτούμενο πρόγραμμα με κριτήρια ένταξης αρχιτεκτονικά, ιστορικά και αισθητικά με ευρωπαϊκούς πόρους, όπως έγινε θυμίζω πριν του Ολυμπιακούς Αγώνες Αθήνα 2004 και βελτιώθηκε η όψη κεντρικών λεωφόρων της Αθήνας. Δεν είναι αρκετό να υφίστανται επιδοτούμενα προγράμματα μόνον για ενεργειακή αναβάθμιση των κτηρίων. Πρέπει παράλληλα να επιδοτείται και η συντήρηση προσόψεων ιστορικών ιδιωτικών και δημοσίων κτηρίων παντού στην Ελλάδα. Στην Πάτρα, την Θεσσαλονίκη, τα Χανιά και παντού στην χώρα υπάρχουν διαμάντια αρχιτεκτονικής που αφήνονται στην τύχη τους ή περιμένουν έναν σεισμό για να πιέσουν οι ιδιοκτήτες τους (συνήθως οι εξ αδιαιρέτου) να χαρακτηριστεί το κτήριο κόκκινο! από τους μηχανικούς, δηλαδή νόμιμα κατεδαφιστέο, ώστε να κτιστεί στην θέση του ακόμα μία πολυκατοικία χωρίς υπόγεια στάθμευση, χωρίς ευρύχωρη είσοδο, χωρίς αισθητική, παίρνοντας κι άλλον πολύτιμο ζωτικό χώρο από την πόλη.
*Ο Φωκίων Ζαΐμης είναι αντιπεριφερειάρχης Αχαΐας
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
