Τα αφεντικά των social media δεν αφήνουν τα παιδιά τους να σκρολάρουν ανεξέλεγκτα. Εσύ;

Υπάρχει κάτι βαθιά αποκαλυπτικό — και μάλλον ανησυχητικό — στο γεγονός ότι οι άνθρωποι που σχεδίασαν, ανέπτυξαν και εμπορεύτηκαν τις πιο εθιστικές ψηφιακές πλατφόρμες του πλανήτη δεν αφήνουν τα παιδιά τους να τις χρησιμοποιούν χωρίς αυστηρούς περιορισμούς.

Κι όμως, αυτό ακριβώς συμβαίνει.

Ο διευθύνων σύμβουλος του YouTube, Neal Mohan, είναι απλώς ο τελευταίος σε μια μακριά λίστα στελεχών της τεχνολογίας που παραδέχονται ανοιχτά ότι ελέγχουν — και συχνά περιορίζουν δραστικά — τη χρήση social media στο σπίτι τους. «Περιορίζουμε τον χρόνο τους. Τις καθημερινές είμαστε πιο αυστηροί, τα Σαββατοκύριακα λιγότερο», λέει. Όχι από ηθικό πανικό. Από εμπειρία. Ξέρει ότι η ώρα που περνούν στο YouTube ή αλλού στον ψηφιακό κόσμο είναι ώρα που χάνουν από το παιχνίδι, την κοινωνικοποίηση, την άθληση, από το ξεφύλισσμα ενός βιβλίου.

Δεν είναι βεβαίως όλα στραβά στα social media. Αλλά μέσα από τα καλά υπάρχει και η τοξικότητα, υπάρχει η προβολή και το κυνήγι μιας τελειότητας που δεν τη συναντάς στον πραγματικό κόσμο, μία ανεξέλεγκτη επίδειξη «προτύπων», που αγχώνει ή ακόμη και καταρρακώνει τους εφήβους,

Την ανάγκη για αυστηρούς περιορισμούς έχουν επισημάνει στο παρελθόν η Susan Wojcicki, πρώην CEO του YouTube, ο Bill Gates, ο Mark Cuban. Άλλοι απαγόρευσαν smartphones μέχρι τα 14. Άλλοι έστησαν τεχνικές «δικλίδες» για να παρακολουθούν εφαρμογές και χρόνο χρήσης. Κανείς τους δεν μίλησε για «ελευθερία επιλογής» των παιδιών. Όλοι μίλησαν για όρια. Αυτή είναι άλλωστε μία από τις βασικές δουλειές των γονιών (και από τις πιο δύσκολες για να είμαστε ειλικρινείς).

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Στρατός Ξηράς: Ορκίστηκαν οι πρώτες φανταρίνες στη Λαμία (φωτογραφίες)

Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν τα social media μπορούν να γίνουν επικίνδυνα για παιδιά και εφήβους. Οι ίδιοι οι δημιουργοί τους απαντούν σιωπηλά: ναι, μπορούν. Το ερώτημα είναι γιατί η υπόλοιπη κοινωνία κάνει ακόμη ότι δεν το βλέπει.

Η αγχώδης γενιά

Τα τελευταία χρόνια, οι επιστημονικές προειδοποιήσεις πληθαίνουν. Ο Jonathan Haidt μιλά για μια «αγχώδη γενιά», προτείνοντας smartphones μετά τα 14 και social media μετά τα 16. Χώρες όπως η Αυστραλία προχωρούν σε θεσμικές απαγορεύσεις για τους ανήλικους. Και όμως, στην καθημερινότητα των οικογενειών, το τάμπλετ και το κινητό συχνά λειτουργούν ως ψηφιακή πιπίλα: εύκολη λύση, στιγμιακή ησυχία, μακροπρόθεσμο κόστος.

Υπάρχει εδώ μια άβολη ασυμμετρία. Οι πλατφόρμες μιλούν για «εργαλεία γονικού ελέγχου», για «ευθύνη των γονιών», για «μέτρο». Αλλά οι ίδιες έχουν χτιστεί πάνω σε αλγορίθμους που ανταμείβουν τον χρόνο παραμονής, την υπερδιέγερση, το ατελείωτο scroll. Οι άνθρωποι που γνωρίζουν καλύτερα από όλους πώς λειτουργεί αυτό το σύστημα, επιλέγουν να κρατήσουν τα παιδιά τους σε απόσταση.

Δεν πρόκειται για υποκρισία. Πρόκειται για γνώση. Και ίσως για μια σιωπηλή παραδοχή: ότι η τεχνολογία που «δεν μπορούμε να αποχωριστούμε» ως ενήλικες, είναι πολύ βαριά για να τη σηκώσουν παιδιά χωρίς φίλτρα, όρια και καθοδήγηση.

Το ερώτημα, λοιπόν, επιστρέφει σε εμάς. Αν οι ίδιοι οι αρχιτέκτονες της ψηφιακής εποχής βάζουν φρένο στο σπίτι τους, γιατί εμείς κρατάμε το πόδι στο γκάζι;