Στη χρηματοδότηση της πράσινης μετάβασης της ελληνικής ναυτιλίας και των λιμενικών υποδομών θα κατευθυνθούν τα έσοδα που θα προκύπτουν από την εφαρμογή του ευρωπαϊκού κανονισμού FuelEU Maritime.
Αυτό προβλέπει διάταξη του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου του υπουργείου Ανάπτυξης που τέθηκε σε διαβούλευση σήμερα και θα παραμείνει ανοιχτή έως τη Δευτέρα 29 Ιουνίου 2026.
Το Πράσινο Ταμείο, στο οποίο θα κατευθύνονται τα έσοδα από το FuelEU Maritime και το οποίο θα λειτουργεί υπό την εποπτεία του υπουργείου Ναυτιλίας, προβλέπει πέντε βασικούς άξονες χρηματοδότησης για την προώθηση της απανθρακοποίησης της ναυτιλίας και την ανάπτυξη σύγχρονων λιμενικών υποδομών.
Δικαιούχοι των σχετικών προγραμμάτων θα είναι ναυτιλιακές εταιρείες, φορείς διοίκησης λιμένων, πανεπιστημιακά ιδρύματα και ερευνητικά κέντρα που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ενεργειακής μετάβασης.
Το πλαίσιο αξιοποίησης
Μεταξύ των διατάξεων που περιλαμβάνονται στο εν λόγω νομοσχέδιο ξεχωρίζει το Μέρος Ζ’, το οποίο αφορά την εφαρμογή του Κανονισμού FuelEU Maritime και καθορίζει το πλαίσιο αξιοποίησης των εσόδων που θα επιβάλλονται σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με τις προβλέψεις του ευρωπαϊκού κανονισμού.
Σύμφωνα με το άρθρο 117, τα έσοδα από το FuelEU χαρακτηρίζονται ως «πράσινοι πόροι» και αποδίδονται στο Πράσινο Ταμείο, σε ειδικό λογαριασμό που τηρείται αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση των σκοπών του Κανονισμού (Ε.Ε.) 2023/1805 στο υπουργείο Ναυτιλίας.
Παράλληλα, το άρθρο 120 προσδιορίζει τους άξονες προτεραιότητας στους οποίους θα κατευθύνονται οι πόροι αυτοί.
Σύμφωνα με τη διάταξη, οι πόροι που θα συγκεντρώνονται θα κατευθύνονται σε δράσεις που υποστηρίζουν την απανθρακοποίηση της ναυτιλίας και τη μετάβαση του στόλου σε καθαρότερες μορφές ενέργειας.
Μεταξύ των επιλέξιμων δράσεων περιλαμβάνεται η στήριξη της χρήσης ανανεώσιμων και χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών ναυτιλιακών καυσίμων, η ανάπτυξη και δοκιμή καινοτόμων τεχνολογιών για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, καθώς και η εφαρμογή τους στον ελληνικό στόλο.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στις λιμενικές υποδομές, καθώς προβλέπεται επίσης η χρηματοδότηση έργων κατασκευής ή αναβάθμισης εγκαταστάσεων ανεφοδιασμού με εναλλακτικά καύσιμα, αλλά και υποδομών ηλεκτρικής τροφοδοσίας πλοίων από ξηράς (OPS) σε ελληνικούς λιμένες.
Παράλληλα, οι πόροι θα μπορούν να αξιοποιηθούν για την εγκατάσταση τεχνολογιών που βελτιώνουν την ενεργειακή απόδοση των πλοίων και συμβάλλουν στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, καθώς και για την εκπόνηση τεχνικών, περιβαλλοντικών και οικονομικών μελετών ή την παροχή εξειδικευμένων συμβουλευτικών και υποστηρικτικών υπηρεσιών.
Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης ότι ποσοστό έως 2% των εσόδων του προηγούμενου έτους μπορεί να διατίθεται για την κάλυψη των λειτουργικών δαπανών του Πράσινου Ταμείου, το οποίο θα διαχειρίζεται τους σχετικούς πόρους.
Αν για παράδειγμα τα πρόστιμα FuelEU αποφέρουν 10 εκατ. ευρώ σε ένα έτος, τα 200.000 ευρώ (2%) μπορούν να χρησιμοποιηθούν για λειτουργικές δαπάνες του Πράσινου Ταμείου.
Με τον τρόπο αυτό, η νομοθετική πρόβλεψη επιχειρεί να διασφαλίσει ότι τα έσοδα από τις κυρώσεις του FuelEU Maritime θα επιστρέφουν στον ναυτιλιακό και λιμενικό τομέα, χρηματοδοτώντας επενδύσεις και δράσεις που συμβάλλουν στην επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ποιοι θα επωφεληθούν από τα χρηματοδοτικά προγράμματα
Τους φορείς που θα μπορούν να επωφεληθούν από τα χρηματοδοτικά προγράμματα τα οποία θα χρηματοδοτούνται μέσω των εσόδων του FuelEU Maritime καθορίζει το άρθρο 121 του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου.
Σύμφωνα με τη διάταξη, δικαιούχοι των σχετικών προγραμμάτων θα είναι οι πλοιοκτήτριες και διαχειρίστριες εταιρείες, καθώς και τα εγκατεστημένα στην Ελλάδα γραφεία τους, τα οποία θα μπορούν να αξιοποιούν τους διαθέσιμους πόρους για επενδύσεις που συνδέονται με τη μείωση των εκπομπών και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του στόλου.
Παράλληλα, στους τελικούς δικαιούχους περιλαμβάνονται οι φορείς διοίκησης και εκμετάλλευσης λιμένων, ανεξαρτήτως ιδιοκτησιακού καθεστώτος, ανοίγοντας τον δρόμο για τη χρηματοδότηση έργων αναβάθμισης λιμενικών υποδομών, εγκαταστάσεων ανεφοδιασμού με εναλλακτικά καύσιμα και συστημάτων ηλεκτροδότησης πλοίων από ξηράς (OPS).
Το πλαίσιο των δικαιούχων διευρύνεται περαιτέρω ώστε να περιλαμβάνει δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, πανεπιστημιακά ιδρύματα και ερευνητικά κέντρα που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ενεργειακής μετάβασης της ναυτιλίας.
Η πρόβλεψη αυτή αποσκοπεί στην ενίσχυση της έρευνας, της καινοτομίας και της ανάπτυξης νέων τεχνολογιών που θα συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων απανθρακοποίησης του ναυτιλιακού κλάδου.
To εργαλείο της Ε.Ε.
Ο Κανονισμός FuelEU Maritime αποτελεί ένα από τα βασικά εργαλεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την απανθρακοποίηση των θαλάσσιων μεταφορών και τέθηκε σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2025.
Στόχος του είναι η σταδιακή μείωση της έντασης εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που συνδέονται με την ενέργεια που καταναλώνουν τα πλοία κατά τη λειτουργία τους.
Σε αντίθεση με το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EU ETS), το οποίο επιβάλλει οικονομικό κόστος που αφορά αγορά δικαιωμάτων για τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα των πλοίων, το FuelEU Maritime εισάγει υποχρεώσεις που αφορούν άμεσα τη χρήση καθαρότερων μορφών ενέργειας και καυσίμων στη ναυτιλία.
Με τον τρόπο αυτό, η ευρωπαϊκή πολιτική δεν περιορίζεται μόνο στην τιμολόγηση των εκπομπών, αλλά επιδιώκει να επιταχύνει τη μετάβαση του κλάδου σε καύσιμα χαμηλού ή μηδενικού ανθρακικού αποτυπώματος.
Ο κανονισμός εφαρμόζεται σε πλοία άνω των 5.000 κόρων ολικής χωρητικότητας (GT) που προσεγγίζουν λιμένες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
