Τρεις ξεχωριστές, σοβαρές και ταυτόχρονες διαταραχές στην παγκόσμια προμήθεια αργού, ιστορικών διαστάσεων, αντιμετωπίζει σήμερα η αγορά δεξαμενόπλοιων.
Όπως αναφέρει η επικεφαλής αναλύτρια της Signal Group Μαρία Μπερτζελέτου, πρόκειται για γεγονότα στα οποία εμπλέκονται τρεις διαφορετικές περιοχές:
- Η Ρωσία, λόγω των Τερματικών Σταθμών Βαλτικής, όπου καταγράφονται επιθέσεις ουκρανικών drones, που έχουν πλήξει τους σταθμούς Ust-Luga και Primorsk στη ρωσική ακτή της Βαλτικής, σταματώντας προσωρινά περίπου το 40% του θαλάσσιου εμπορίου της Ρωσίας, με τους Ρώσους παραγωγούς πετρελαίου να αντιμετωπίζουν πλέον το ενδεχόμενο κήρυξης ανωτέρας βίας για παραδόσεις από τα λιμάνια της Βαλτικής.
- Τα Στενά του Ορμούζ, που παραμένουν ουσιαστικά κλειστά στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης
σύγκρουσης ΗΠΑ-Ιράν, διακόπτοντας τη σημαντικότερη παγκόσμια διαδρομή εξαγωγής αργού. - Το Ιράκ, όπου η παραγωγή πετρελαίου έχει υποχωρήσει σχεδόν κατά 80% από την έναρξη της σύγκρουσης ΗΠΑ-Ιράν, με την παραγωγή των νότιων πεδινών περιοχών να πέφτει σε μόλις 800.000 βαρέλια/ημέρα και τη συνολική εκτός λειτουργίας δυναμικότητα
να φτάνει τα 3,5 εκατομμύρια βαρέλια/ημέρα, καθώς η χωρητικότητα αποθήκευσης πλησιάζει στα όρια των δεξαμενών.
Η αγορά
Στην αγορά ναύλων, η κρίσιμη διάκριση που πρέπει να γίνει είναι ανάμεσα στα επίπεδα ναύλων και στη φυσική δραστηριότητα της αγοράς.
Παρά τα εξαιρετικά επίπεδα κερδών των VLCC, η αγορά φόρτωσης στον Αραβικό Κόλπο έχει ουσιαστικά παγώσει.
Η δραστηριότητα fixtures από τον Κόλπο λειτουργεί σε ένα κλάσμα του κανονικού γι’ αυτή την εποχή.
Η συντριπτική πλειονότητα των πλοιοκτητών με πλοία στον ή κοντά στον Κόλπο αρνούνται να
συμμετάσχουν, είτε περιμένοντας σαφήνεια για την πορεία των διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν, είτε αντιμετωπίζοντας άρνηση των ασφαλιστών war-risk να καλύψουν διέλευση μέσω του Ορμούζ.
Παράλληλα, όπως επισημαίνει η κ. Μπερτζελέτου, από τις 28 Μαρτίου, όταν οι Χούθι εισήλθαν στη σύγκρουση με επιθέσεις βαλλιστικών πυραύλων κατά του Ισραήλ, έχει δημιουργηθεί ένα
μοτίβο κλιμάκωσης μέσω επαναλαμβανόμενων εκτοξεύσεων.
Η τελευταία επίθεση, μέρος μιας συνεχιζόμενης σειράς και περιγραφόμενη ως συντονισμένη με το Ιράν και τη Χεζμπολάχ, σε συνδυασμό με ρητές προειδοποιήσεις ότι δεν θα επιτρέψουν τη
χρήση της Ερυθράς Θάλασσας για επιχειρήσεις ΗΠΑ ή Ισραήλ κατά του Ιράν, σηματοδοτεί διεύρυνση της σύγκρουσης τόσο γεωγραφικά όσο και επιχειρησιακά.
«Βαλβίδα αποσυμπίεσης»
Το Yanbu έχει ιστορικά λειτουργήσει ως «βαλβίδα αποσυμπίεσης» για τις περιορισμένες προμήθειες του Αραβικού Κόλπου, λαμβάνοντας αργό μέσω του σαουδαραβικού αγωγού Ανατολής-Δύσης και φορτώνοντάς το για δυτικά ταξίδια, παρακάμπτοντας ουσιαστικά τα Στενά του Ορμούζ.
Ωστόσο, ο αγωγός δεν έχει ποτέ λειτουργήσει σε πλήρη δυναμικότητα για παρατεταμένη περίοδο – οι λογιστικοί περιορισμοί, οι υποδομές και οι συντονιστικές προκλήσεις upstream εμποδίζουν συνεχώς την πλήρη αντικατάσταση των φορτώσεων του Κόλπου.
Με αντίληψη κινδύνου να επεκτείνεται τώρα στην Ερυθρά Θάλασσα, ενδεχομένως περιλαμβάνοντας κρίσιμες υποδομές της Σαουδικής Αραβίας όπως το Yanbu, η αγορά αντιμετωπίζει σενάριο όπου δύο από τους πιο στρατηγικά κρίσιμους διαδρόμους για τις
παγκόσμιες εξαγωγές αργού, τα Στενά του Ορμούζ και η Ερυθρά Θάλασσα, εκτίθενται ταυτόχρονα σε αυξημένα και μεταβαλλόμενα επίπεδα απειλής.
Η προηγούμενη φάση διαταραχών στην Ερυθρά Θάλασσα είχε ήδη ωθήσει τις παρακάμψεις
μέσω Ακρωτηρίου Καλής Ελπίδας ως λειτουργικό πρότυπο για μεγάλο μέρος των διαδρομών Ανατολής-Δύσης.
Η δυναμική αυτή φαίνεται τώρα να επανεμφανίζεται, με τα ναύλα TD15 και TD22 να καταγράφουν αυξημένη μεταβλητότητα, λόγω συνδυασμού αναποτελεσματικότητας αναδρομολόγησης και αυξανόμενων premium κινδύνου ασφάλειας.
Κατά τη διάρκεια ολόκληρου του Μαρτίου 2026, το Yanbu κατέγραψε 47 φορτώσεις VLCC, έναντι μέσου όρου 11-12 ανά μήνα το διάστημα Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου, τετραπλασιασμός
που υπογραμμίζει πόσο γρήγορα η αγορά αναπροσανατολίστηκε γύρω από τον μοναδικό πλέον διάδρομο παράκαμψης, ο οποίος βρίσκεται πια ο ίδιος υπό απειλή.
Με τον Αραβικό Κόλπο να αντιμετωπίζει σημαντικές διαταραχές και την Ερυθρά Θάλασσα να
εκτίθεται όλο και περισσότερο σε ανανεωμένους κινδύνους ασφάλειας, η θαλάσσια αγορά αργού λειτουργεί υπό έντονη πίεση κατά μήκος των δύο κύριων μεσανατολικών αρτηριών εξαγωγής.
Παρά το γεγονός ότι οι ροές δεν έχουν σταματήσει, οι συνθήκες είναι σοβαρά περιορισμένες και επιρρεπείς σε ταχεία επιδείνωση, δημιουργώντας ένα περιβάλλον κινδύνου με λίγα σαφή προηγούμενα στη σύγχρονη ιστορία της αγοράς δεξαμενόπλοιων.
Έμμεσες συνέπειες
Οι έμμεσες συνέπειες για τις εισαγωγικές χώρες είναι εξίσου σοβαρές. Η Ινδία, ένας από τους
μεγαλύτερους εισαγωγείς αργού στον κόσμο, αντιμετωπίζει πλέον μια βαθύτερη ενεργειακή κρίση:
- Τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου της χώρας έχουν γεμίσει περίπου στο 64% της συνολικής τους χωρητικότητας, που καλύπτει περίπου πέντε ημέρες ζήτησης στα τρέχοντα επίπεδα κατανάλωσης, δήλωσε στο Κοινοβούλιο ο αναπληρωτής υπουργός Πετρελαίου Σουρές Γκόπι.
- Τα αποθέματα διατηρούνται σε τρεις τοποθεσίες, Andhra Pradesh και Karnataka, με συνολική χωρητικότητα 5,3 εκατ. μετρικών τόνων αργού. Σήμερα, περίπου 3,37 εκατ. τόνοι (ή 24,7 εκατ. βαρέλια) βρίσκονται σε αποθήκευση, λειτουργώντας ως βραχυπρόθεσμος μηχανισμός προστασίας έναντι διακοπών στην προσφορά. Η ημερήσια κατανάλωση πετρελαίου της Ινδίας ανέρχεται σε περίπου 5 εκατ. βαρέλια.
- Το διυλιστήριο Vadinar της Nayara Energy έχει εισέλθει σε εκτεταμένη διακοπή 35 ημερών, απειλώντας την εγχώρια προσφορά καυσίμων.
- Η Reliance Industries έχει αρνηθεί οποιαδήποτε επανέναρξη αγορών ιρανικού αργού, δηλώνοντας ότι η τελευταία παραλαβή έγινε τον Απρίλιο 2019. Ωστόσο, τα δεδομένα AIS της Signal Ocean δείχνουν ότι το US-sanctioned τάνκερ Aframax Ping Shun φόρτωσε αργό στο Kharg Island του Ιράν και αυτή τη στιγμή σήμανε ως προορισμό το Vadinar, Ινδία. Παρόλο που αυτό υποδηλώνει πιθανή ροή ιρανικού αργού προς την Ινδία, τα σήματα AIS δεν επιβεβαιώνουν την τελική εκφόρτωση ή τον αγοραστή.
Εξαντλείται η αποθηκευτική δυνατότητα
Μία από τις πιο σημαντικές παρατηρήσεις αυτής της εβδομάδας προήλθε από το chartering desk της Signal Group, που εντόπισε μια κρίσιμη απόκλιση μεταξύ της διαθέσιμης και της χρησιμοποιούμενης χωρητικότητας δεξαμενόπλοιων μέσα στα Στενά του Ορμούζ στις 29 Μαρτίου.
Αναλύοντας τα τρέχοντα δεδομένα χωρητικότητας από το Signal DataWarehouse εν συγκρίσει με την κατάσταση στην έναρξη της σύγκρουσης, το συμπέρασμα είναι σαφές: η χωρητικότητα αποθήκευσης δεξαμενόπλοιων αργού στην περιοχή Ορμούζ έχει ουσιαστικά εξαντληθεί.
Στην πράξη, αυτή η αλλαγή σηματοδοτεί θεμελιώδη μεταστροφή του κινδύνου. Η αφήγηση του
Ορμούζ, μέχρι σήμερα κυρίως επικεντρωμένη σε διαταραχή διέλευσης, έχει περάσει σε
ουσιαστικά διαφορετικό επίπεδο.
Χωρίς σημαντική διαθέσιμη χωρητικότητα στην περιοχή, κάθε κλιμάκωση πλέον δεν ενέχει τον κίνδυνο επιβράδυνσης. Ενέχει τον κίνδυνο πλήρους διακοπής της προσφοράς.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
