Παρά τις δυνατότητες των Patriot, τα οποία αποτελούν εδώ και δεκαετίες ένα από τα πιο προηγμένα και αξιόπιστα συστήματα αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας παγκοσμίως, η Ευρώπη εξετάζει την επόμενη ημέρα της άμυνάς της απέναντι σε βαλλιστικές απειλές.
Τα διδάγματα των πολεμικών συρράξεων (Ουκρανία, Μέση Ανατολή κλπ) αλλά και η τεχνολογική εξέλιξη έδειξαν ότι ακόμη και τα πιο προηγμένα συστήματα δεν επαρκούν όταν ένας αντίπαλος χρησιμοποιεί μαζικά πυραύλους μεγάλης ταχύτητας και όταν οι ανάγκες ξεπερνούν τα διαθέσιμα αποθέματα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι Patriot έχουν αποδείξει την αξία τους τόσο σε επιχειρησιακό επίπεδο όσο και σε πραγματικές συνθήκες μάχης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η κατάρριψη βαλλιστικών πυραύλων και UAV από την Υεμένη αλλά από την ελληνική συστοιχία Patriot στη Σαουδική Αραβία.
Παράλληλα, στην Ουκρανία το εν λόγω σύστημα αποτελεί μέχρι σήμερα ένα από τα ελάχιστα δυτικά όπλα που έχουν την ικανότητα να αντιμετωπίσουν βαλλιστικούς πυραύλους, προερχόμενους από τη Ρωσία.
Ωστόσο, οι πόλεμοι ανέδειξαν και ένα επιπλέον πρόβλημα: Μετά τις πρόσφατες εξελίξεις η ζήτηση για συστήματα αντιβαλλιστικής άμυνας έχει αυξηθεί πολύ περισσότερο από την υφιστάμενη παραγωγική ικανότητα.
Οι αναχαιτιστικοί πύραυλοι Patriot PAC-3 είναι ιδιαίτερα εξελιγμένοι, αλλά η παραγωγή τους απαιτεί χρόνο. Την ίδια στιγμή οι ανάγκες των «πελατών» τους αυξάνονται.
Πώς γεννήθηκε η ιδέα του Freyja
Έτσι, και μετά από αρκετά ώριμη σκέψη γεννήθηκε η ιδέα του Freyja, ενός νέου ευρωπαϊκού προγράμματος που φιλοδοξεί να δημιουργήσει μια νέα γενιά αντιβαλλιστικής άμυνας.
Σύμφωνα με το Reuters, η Ουκρανία επιδιώκει να παρουσιάσει ένα πρώτο λειτουργικό πρωτότυπο του συστήματος μέσα στο πρώτο εξάμηνο του επόμενου έτους (2027).
Ο Νταβίντ Αλογιάν, αναπληρωτής γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας της Ουκρανίας, ο οποίος επιβλέπει το πρόγραμμα Freyja, δήλωσε ότι ο στόχος είναι η δημιουργία ενός MVP (minimum viable product), δηλαδή ενός πρωτοτύπου που θα μπορεί ήδη να παρουσιάσει τα πρώτα πρακτικά αποτελέσματα.
«Επειδή εργαζόμαστε σε ένα τόσο περιορισμένο χρονικό πλαίσιο, έχουμε έναν φιλόδοξο στόχο: να έχουμε ένα MVP έτοιμο μέσα στο πρώτο εξάμηνο του επόμενου έτους», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η πρωτοβουλία ξεκίνησε μετά από μια σύνοδο στο Παρίσι, όπου ηγέτες δέκα ευρωπαϊκών χωρών, μεταξύ των οποίων και ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, μαζί με εκπροσώπους περίπου δώδεκα αμυντικών εταιρειών, εγκαινίασαν την αντιβαλλιστική συμμαχία που θα στηρίξει το πρόγραμμα.
Η λογική πίσω από το Freyja δεν είναι η αντικατάσταση του Patriot, αλλά η δημιουργία μιας συμπληρωματικής ευρωπαϊκής δυνατότητας. Η Ουκρανία, άλλωστε, εξακολουθεί να ζητά περισσότερους πυραύλους Patriot από τους συμμάχους της (σσ: μεταξύ αυτών φέρεται να είναι και η Ελλάδα), καθώς αυτά είναι τα μόνα συστήματα που διαθέτει σήμερα με αποδεδειγμένη ικανότητα.
Η «αντιβαλλιστική συμμαχία»
Σύμφωνα με το σχέδιο, η Ουκρανία θα προσφέρει στο πρόγραμμα τον εκτοξευτή και τον αναχαιτιστικό πύραυλο, ενώ οι ευρωπαϊκές χώρες θα συνεισφέρουν κρίσιμη τεχνολογία, όπως προηγμένα ραντάρ, αισθητήρες και τεχνογνωσία στον τομέα της καθοδήγησης και του ελέγχου πυραύλων.
Στο πρόγραμμα έχουν εμπλακεί σημαντικές ευρωπαϊκές αμυντικές εταιρείες. Μεταξύ αυτών βρίσκονται η Eurosam, κατασκευάστρια του συστήματος SAMP/T, η Leonardo, η Thales και η Saab. Παράλληλα, η ουκρανική εταιρεία Fire Point, γνωστή από την ανάπτυξη του πυραύλου cruise Flamingo, εμφανίζεται ως βασικός βιομηχανικός συνεργάτης του προγράμματος.
Φιλοσοφία «ανοικτής αρχιτεκτονικής»
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία του Freyja είναι η φιλοσοφία της ανοικτής αρχιτεκτονικής.
Αντί για ένα κλειστό σύστημα που θα ανήκει αποκλειστικά σε μία χώρα ή μία εταιρεία, το νέο πρόγραμμα σχεδιάζεται ώστε να μπορεί να ενσωματώνει διαφορετικά υποσυστήματα από διαφορετικούς κατασκευαστές.
Τι σημαίνει αυτό. Μια χώρα θα μπορεί να χρησιμοποιεί το δικό της ραντάρ ή διαφορετικά ηλεκτρονικά συστήματα, ανάλογα με τις ανάγκες της. Ο στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα ευρωπαϊκό «οικοσύστημα» αντιβαλλιστικής άμυνας, στο οποίο πολλές χώρες θα μπορούν να συμμετέχουν με δική τους τεχνολογία.
Παράλληλα με την ανάπτυξη του Freyja, το ΝΑΤΟ και οι Ηνωμένες Πολιτείες ενισχύουν την υποστήριξη των υφιστάμενων Patriot. Η αυξανόμενη ζήτηση για τους πυραύλους PAC-3 MSE (μελλοντικά και των φθηνότερων PAC-3 ACE), έχει οδηγήσει σε προσπάθειες αύξησης της παραγωγής και δημιουργίας ευρωπαϊκών υποδομών συντήρησης, ώστε οι σύμμαχοι να μπορούν να διατηρούν τα συστήματά τους σε υψηλή επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Το μεγάλο ερώτημα
Το μεγάλο ερώτημα για το Freyja είναι κατά πόσο μπορεί να πετύχει σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα.
Τούτο διότι, σύμφωνα με αμυντικούς αναλυτές, η ανάπτυξη ενός αντιβαλλιστικού συστήματος είναι ένα από τα δυσκολότερα «tasks» στον τομέα της άμυνας. «Δεν αρκεί ένας ισχυρός πύραυλος. Απαιτείται συνδυασμός αισθητήρων, ραντάρ, λογισμικού, συστημάτων διοίκησης και εξαιρετικά ακριβούς καθοδήγησης», τονίζουν χαρακτηριστικά.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
