«Στην πατρίδα μου, τη Δυτική Σαχάρα, η απλή πράξη του να κρατώ μια κάμερα μπορεί να θεωρηθεί έγκλημα. Αντίθετα, όταν διάσημοι διεθνείς δημιουργοί της κινηματογραφικής βιομηχανίας επιζητούν το ιδανικό σκηνικό για κάποιο επικό ταξίδι και κρίνουν τον τόπο μας αρκετά εξωτικό για τα γυρίσματά τους, τυγχάνουν θερμής υποδοχής»…
Με ένα ιδιαίτερα αιχμηρό και εξομολογητικό άρθρο στην εφημερίδα The Guardian, ο Μοχάμεντ Σλέιμαν Λαμπάτ —αυτόχθονας καλλιτέχνης και διευθυντής του «Motif Art Studio»— καταγγέλλει τη δυτική κινηματογραφική βιομηχανία για ηθική και πολιτική συνενοχή με το κατοχικό καθεστώς του Μαρόκου.
Ο Λαμπάτ, ο οποίος ζει και δημιουργεί στον προσφυγικό καταυλισμό της Σαμάρα στη νοτιοδυτική Αλγερία, ξεδιπλώνει στον Guardian, τη δική του οδυνηρή πραγματικότητα με αφορμή τα πρόσφατα γυρίσματα της «Οδύσσειας» του Κρίστοφερ Νόλαν στην κατεχόμενη πόλη Ντάκλα.
Περιγράφει πώς η γη και η άυλη πολιτιστική κληρονομιά των Σαχράουι – αυτόχθονες της Δυτικής Σαχάρας που μετά την αποχώρηση των Ισπανών το 1975 βρίσκονται υπό μαροκινή κατοχή και μοιρασμένοι σε προσφυγικούς καταυλισμούς- μετατρέπονται σε ένα αποστειρωμένο, εξωτικό σκηνικό για το Χόλιγουντ, την ίδια ώρα που οι ντόπιοι δημιουργοί φυλακίζονται για την προσπάθειά τους να αποτυπώσουν την αλήθεια.
Γράφει μεταξύ άλλων ο Λαμπάτ:
«Στην πατρίδα μου, τη Δυτική Σαχάρα, η απλή πράξη του να κρατώ μια κάμερα μπορεί να θεωρηθεί έγκλημα. Όταν επιχειρούμε, ως κινηματογραφιστές και δημοσιογράφοι Σαχράουι, να καταγράψουμε την καθημερινότητα υπό μαροκινή κατοχή, καταλήγουμε συχνά σε κελιά φυλακών. Αντίθετα, όταν διάσημοι διεθνείς δημιουργοί της κινηματογραφικής βιομηχανίας επιζητούν το ιδανικό σκηνικό για κάποιο επικό ταξίδι και κρίνουν τον τόπο μας αρκετά εξωτικό για τα γυρίσματά τους, τυγχάνουν θερμής υποδοχής από τις ίδιες αρχές που στερούν από εμάς αυτό το δικαίωμα».
«Αυτή είναι η πικρή και παράδοξη πραγματικότητα στη Δυτική Σαχάρα, μια κατεχόμενη περιοχή με πλούσιους υλικούς και άυλους πόρους. Ενώ ξένοι εκμεταλλευτές λεηλατούν ανενόχλητοι τα φωσφορικά άλατα, την άμμο, τα αλιεύματα και τις καλλιέργειές μας, εμείς οι αυτόχθονες Σαχράουι μετατρεπόμαστε σε μειονότητα στον τόπο μας, συστηματικά περιθωριοποιημένοι, φιμωμένοι και αποκλεισμένοι από τη γη μας».
«Στο τελευταίο επεισόδιο αυτού του αποικιοκρατικού δράματος πρωταγωνιστεί η επιτυχημένη ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν, η οποία χρησιμοποιεί τμήματα των κατεχόμενων εδαφών μας ως σκηνικό. Είμαστε συγκλονισμένοι που σκηνές από την «Οδύσσεια» —μια διασκευή του ομηρικού έπους βυθισμένη σε θέματα εκτοπισμού, οικογενειακού χωρισμού, προδοσίας και του αγωνιώδους αγώνα για τον επαναπατρισμό— γυρίστηκαν στη γη μας. Η ειρωνεία θα έμοιαζε κωμική αν δεν ήταν τόσο τραγική: εμείς, ο λαός των Σαχράουι, βιώνουμε τη δική μας βάναυση οδύσσεια για περισσότερα από πενήντα χρόνια, χωρισμένοι από προσφυγικούς καταυλισμούς και ένα ασφυκτικό στρατιωτικοαστυνομικό καθεστώς».
«Τέτοιες πραγματικότητες δεν βρίσκουν ποτέ τον δρόμο για τη μεγάλη οθόνη. Σε έναν κόσμο που παρασύρεται από τη μαγεία της κινηματογραφικής μυθοπλασίας, φαντάζει ευκολότερο να ανασύρεις μια ιστορία 3.000 ετών για τα βάσανα, τον χωρισμό και την προδοσία, παρά να αντικρίσεις ότι αυτά ακριβώς τα θέματα αποτελούν την καθημερινότητά μας. Η απόφαση του Νόλαν για γυρίσματα σε κατεχόμενα εδάφη αναδεικνύει τις πρακτικές εκμετάλλευσης που είναι ενσωματωμένες στη δυτική κινηματογραφική βιομηχανία, η οποία συχνά υφαρπάζει την κουλτούρα του Παγκόσμιου Νότου για να εξαργυρώσει την προσπάθειά μας σε κύρος και βραβεία».
«Για τα γυρίσματα στην Ντάκλα, ούτε ζητήθηκε η συγκατάθεσή μας, ούτε εξετάστηκε η ηθική διάσταση μιας απόφασης που στηρίζει ουσιαστικά και νομιμοποιεί τη μαροκινή κατοχή. Σε μια μη αυτοδιοικούμενη περιοχή —όπως ορίζεται η Δυτική Σαχάρα από τον ΟΗΕ— η χρήση των υλικών ή άυλων πόρων χωρίς τη ρητή συγκατάθεση του αυτόχθονου πληθυσμού δεν είναι απλώς ανήθικη, αλλά και παράνομη σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο».
«Το Μαρόκο χρησιμοποιεί τον κινηματογράφο ως όπλο για να συγκαλύψει την κατοχή, κατασκευάζοντας μια ρομαντική, φιλική προς τον τουρισμό εικόνα. Πρόκειται για μια σκόπιμη εκστρατεία αποδυνάμωσης της γλώσσας μας και συστηματικής αντικατάστασης των ιστοριών, του πολιτισμού και των ίδιων των ανθρώπων μας. Οι κινηματογραφιστές, σε αυτό το πλαίσιο, δεν αποτελούν ουδέτερους παράγοντες, καθώς οι επιλογές τους διευκολύνουν την πολιτική της διαγραφής μας»
«Το κοινό που προσέρχεται για να παρακολουθήσει την «Οδύσσεια» αξίζει κάτι καλύτερο. Έχει δικαίωμα να γνωρίζει ότι τα κινηματογραφικά πλάνα που του προσφέρονται αποτυπώθηκαν εις βάρος των δεινών του λαού μας. Εμείς οι Σαχράουι αρνούμαστε να αποτελέσει η πατρίδα μας ένα αποστειρωμένο σκηνικό για τα δυτικά έπη. Επιζητούμε να αφηγηθούμε τις δικές μας ιστορίες και να αποφασίζουμε αυτόνομα. Μέχρι οι διεθνείς δημιουργοί να αρνηθούν τη συμμόρφωση με την κατοχική δύναμη, και μέχρι να έχουμε το δικαίωμα να κρατάμε τις κάμερές μας χωρίς τον φόβο της φυλάκισης, κάθε καρέ που αποτυπώνεται στη γη μας θα συνιστά προδοσία για την τέχνη της αφήγησης».
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
