Η τελευταία φορά που η Τουρκία φιλοξένησε σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ ήταν το 2004, όταν ο Ερντογάν ήταν στην πρώτη του θητεία ως πρωθυπουργός, ο Τζορτζ Μπους ήταν στον Λευκό Οίκο, και τα καυτά θέματα ήταν η καταπολέμηση της τρομοκρατίας και ο πόλεμος στο Ιράκ.
Είκοσι δύο χρόνια αργότερα, ο Ερντογάν, ως πρόεδρος πλέον, καλωσόρισε τον Ντόναλντ Τραμπ σε έναν νέο ρόλο και μάλιστα στο νέο-Οθωμανικό παλάτι των 1000 δωματίων στην Άγκυρα, που καλύπτει 40.000 τετραγωνικά μέτρα σε μια τεράστια έκταση στα δυτικά της Αγκυρας.
«Ο Τούρκος πρόεδρος έχει επιτέλους την ευκαιρία να χρησιμοποιήσει το επιδεικτικό παλάτι του ως φόντο για μια μεγαλοπρεπή εμφάνιση, στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ», λένε στη Ναυτεμπορική Ευρωπαίοι διπλωμάτες.
Η λαϊκή δυσαρέσκεια αυξάνεται
Η Τουρκία πάντως, αντιμετωπίζει σημαντικά οικονομικά προβλήματα εδώ και χρόνια. Οι τιμές των τροφίμων έχουν εκτοξευθεί στα ύψη, ο πληθωρισμός είναι στο 33% και η αξία της τουρκικής λίρας βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση.
«Η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ είναι μια ευπρόσδεκτη επίδειξη δύναμης για τον Τούρκο πρόεδρο. Ο Ερντογάν θέλει επίσης να αποδείξει στο εσωτερικό ότι παραμένει ο ισχυρός άνδρας που πάντα παρουσιάζει τον εαυτό του», λένε οι ίδιες πηγές. Ωστόσο, προσθέτουν, τα ποσοστά του Ερντογάν στις δημοσκοπήσεις μειώνονται εδώ και αρκετό καιρό και η εξουσία του στο κράτος κάθε άλλο παρά ασφαλής είναι, καθώς η δημόσια δυσαρέσκεια αυξάνεται».
Λίγο πριν από τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ άλλωστε, ο Ερντογάν απαγόρευσε κάθε εκδήλωση διαμαρτυρίας και διέταξε τη σύλληψη ν δημοσιογράφων και ακαδημαϊκών. «Τίποτα και κανείς δεν πρέπει να διαταράξει το μεγάλο θέαμα που ετοιμάζει ο Ερντογάν», λένε αντιπολιτευόμενοι δημοσιογράφοι.
Πρώην «ανεπιθύμητος»
Για χρόνια, επίσης, ο Ερντογάν ήταν ο ανεπιθύμητος σύμμαχος του ΝΑΤΟ. Η αγορά των ρωσικών πυραύλων S-400 το 2019, οδήγησε σε αμερικανικές κυρώσεις, αποβολή από το πρόγραμμα μαχητικών F-35 και σταδιακή ψυχρότητα των σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία έχει παγώσει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις, καταγγέλλοντας την αυταρχική στροφή της κυβέρνησής του.
Ωστόσο, τα τελευταία τρία χρόνια, το στρατηγικό τοπίο έχει αλλάξει. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή, ο ευρωπαϊκός επανεξοπλισμός και η σταδιακή μετατόπιση της αμερικανικής προσοχής προς την περιοχή Ινδο-Ειρηνικού, έχουν επαναφέρει την Τουρκία σε κεντρικό ρόλο στην ασφάλεια της Δύσης.
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται τελικά να δώσει το πράσινο φως για την πώληση κινητήρων της General Electric για το τουρκικό μαχητικό αεροσκάφος Kaan πέμπτης γενιάς. «Αυτό θα είναι το ισχυρότερο σημάδι μιας αναθέρμανσης των σχέσεων μεταξύ Ουάσινκτον και Άγκυρας, μετά τις κυρώσεις που ακολούθησαν την αγορά των ρωσικών αντιπυραυλικών συστημάτων S-400.
«Ένα πράσινο φως για τους κινητήρες, ωστόσο, δεν θα σήμαινε αυτομάτως την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35, παρά τις υποσχέσεις που έδωσε για την κατάργηση των κυρώσεων στην Τουρκία. Θα επιβεβαίωνε, ωστόσο, την επιθυμία του Λευκού Οίκου να ανοίξει ξανά έναν στρατηγικό διάλογο με έναν σύμμαχο που σήμερα φαίνεται πολύ σημαντικός για να μείνει στο περιθώριο», λένε Ευρωπαίοι στρατιωτικοί αναλυτές στη Ναυτεμπορική.
Όλοι ψάχνουν τον Ερντογάν
«Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ, που πραγματοποιείται στην καρδιά της Ανατολίας, πιο κοντά στον Ινδο-Ειρηνικό, την αληθινή καρδιά του κόσμου, παρά στον Ατλαντικό Ωκεανό, υπογραμμίζει τον κεντρικό ρόλο της Τουρκίας», λένε στη Ναυτεμπορική Τούρκοι δημοσιογράφοι. Υποστηρίζουν μάλιστα ότι είναι αποτέλεσμα «ενός νέου παγκόσμιου κέντρου βάρους στο οποίο η Τουρκία σκοπεύει να παίξει τον ρόλο της – στη Μέση Ανατολή, στην Ευρασία και πέρα από αυτήν»
«Η Άγκυρα κοιτάζει προς τα Στενά και τη Μαύρη Θάλασσα και είναι ο εγγυητής μιας γεωπολιτικής και γεωοικονομικής προβολής προς την Ευρασία που διέρχεται από τις περιοχές του Καυκάσου, οι οποίες είναι κεντρικές για τη συνδεσιμότητα και περνούν από στρατηγικά κράτη για τις ΗΠΑ στην αντιπαράθεσή τους με τη Ρωσία και την Κίνα, όπως η Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν και το Καζακστάν», υποστηρίζουν Τούρκοι δημοσιογράφοι.
«Οι ευρωπαϊκές χώρες χρειάζονται επίσης την Τουρκία, με τον δικό τους τρόπο: στο πλαίσιο του σχεδίου ReArm Europe, τα τουρκικά αμυντικά συστήματα θα είναι χρήσιμα για τη δημιουργία στρατηγικών και ισχυρών αλυσίδων εφοδιασμού για την εδραίωση του στρατιωτικού εξοπλισμού της Γηραιάς Ηπείρου», προσθέτουν.
Η Τουρκία ξεπέρασε τα 10 δισεκατομμύρια δολάρια σε στρατιωτικές εξαγωγές πέρυσι, η εταιρεία drones Baykar εισήλθε ήδη στην ευρωπαϊκή αγορά, εξαγοράζοντας την ιταλική βιομηχανία Piaggio Aerospace. Προσελκύει επίσης, το ενδιαφέρον από πολλές ευρωπαϊκές χώρες για τα αμυντικά προϊόντα της, με την Ισπανία να εξετάζει το ενδεχόμενο να αποκτήσει το τουρκικό μαχητικό Kaan.
Η τουρκική αμυντική βιομηχανία
Σήμερα, η τουρκική αμυντική βιομηχανία, που διαθέτει κάπου 3.000 εταιρείες, έχει γίνει μια από τις πιο δυναμικές στη Συμμαχία. «Μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τεθωρακισμένα οχήματα, πύραυλοι και ηλεκτρονικά συστήματα πωλούνται πλέον από την Τουρκία σε δεκάδες χώρες, ενώ πάνω από το ήμισυ των στρατιωτικών εξαγωγών της Τουρκίας πηγαίνει σε μέλη του ΝΑΤΟ», λένε στρατιωτικοί ειδικοί.
Οι εξελίξεις αυτές ανησυχούν πάντως τις γειτονικές χώρες, λόγω του νέο-Οθωμανικού, επεκτατικού προσανατολισμού της εξωτερικής πολιτικής του Ερντογάν.
Εφιαλτικό σενάριο
«Ένα εφιαλτικό σενάριο για το Ισραήλ είναι ότι η εποχή του Ερντογάν ως «μαύρου προβάτου» του ΝΑΤΟ φαίνεται να έχει τελειώσει για πάντα», γράφει η ισραηλινή ιστοσελίδα Ynet.
Δεν είναι τυχαίο άλλωστε, ότι η αυταρχική πολιτική του Ερντογάν και η συνεχής καταστολή της αντιπολίτευσης, αποσιωπήθηκε τόσο από τον πρόεδρο Τραμπ, όσο και από τον Γενικό Γραμματέα Μαρκ Ρούτε και τους υπόλοιπους ηγέτες που συγκεντρώθηκαν στην Άγκυρα.
«Η Αμερική δεν έχει ιδέα τι να κάνει με μια ολοένα και πιο αβέβαιη πολιτική του ΝΑΤΟ, η Ευρώπη αγωνίζεται να βρει πώς να χτίσει μια κοινή πορεία για την ενίσχυση της στρατιωτικής της παρουσίας στην Γηραιά Ήπειρο, και η Τουρκία είναι ευχαριστημένη με την τρέχουσα κατάσταση σύγχυσης και αβεβαιότητας για να εδραιώσει το σχέδιό της για γεωπολιτική και στρατηγική ενδυνάμωση», λένε στη «Ν» Ευρωπαίοι διπλωμάτες.
«Το ΝΑΤΟ, προσθέτουν, είναι διχασμένο σε όλα εκτός από ένα πράγμα: ο Ερντογάν είναι σήμερα κρίσιμος κρίκος για τη Συμμαχία, ειδικά σε μια νέα «εποχή των αρπακτικών», όπου επιβιώνουν ηγέτες, οι οποίοι χρησιμοποιούν αδίστακτα μια σκληρή ισχύ.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
