Συγκρούσεις μεταξύ των δυνάμεων ασφαλείας του Ιράν και κουρδικών ένοπλων ομάδων σημειώνεται το τελευταίο διάστημα, σε μια εξέλιξη που απειλεί να ανοίξει νέο κύκλο εντάσεων στη Μέση Ανατολή.
Παράταξη της κουρδικής ιρανικής ένοπλης αντιπολίτευσης ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι μαχητές της σκοτώθηκαν σε μάχη με Φρουρούς της Επανάστασης στο δυτικό τμήμα του Ιράν, κοντά στα σύνορα με την αυτόνομη περιφέρεια του ιρακινού Κουρδιστάν.
«Έξι Πεσμεργκά έπεσαν μάρτυρες» σε συγκρούσεις με τους Φρουρούς της Επανάστασης, τον ιδεολογικό στρατό της Ισλαμικής Δημοκρατίας, «τη νύχτα της Τετάρτης, κοντά στο χωριό Καζπαπάν», τρία χιλιόμετρα από την πόλη Πιρανσάρ, ανέφερε το Δημοκρατικό Κόμμα του Ιρανικού Κουρδιστάν (PDKI) μέσω X.
Το Δημοκρατικό Κόμμα του Ιρανικού Κουρδιστάν είναι μια από τις οργανώσεις Κούρδων ανταρτών που διαθέτουν στρατόπεδα και βάσεις στην περιφέρεια του ιρακινού Κουρδιστάν και μυστική παρουσία στο δυτικό Ιράν, όπου οι κάτοικοι είναι στην πλειονότητά τους Κούρδοι, συμπεριλαμβανομένης της Πιρανσάρ.
Δύο μέρες νωρίτερα οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι δύο μέλη τους σκοτώθηκαν σε περιστατικό στην πόλη Παβέχ, στο δυτικό τμήμα της χώρας, κοντά στα σύνορα με την περιφέρεια του Ιρακινού Κουρδιστάν, στο βόρειο τμήμα του Ιράκ. Οι ιρανικές αρχές χαρακτήρισαν το περιστατικό «τρομοκρατική και δειλή πράξη».
Η οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα Hengaw, με έδρα τη Νορβηγία, ανακοίνωσε ότι την ευθύνη για την επίθεση ανέλαβε μια νεοσύστατη κουρδική ομάδα με την ονομασία Xori Hiwa, ή «Ήλιος της Ελπίδας».
Την ίδια ημέρα, οι Φρουροί της Επανάστασης εξέδωσαν ξεχωριστή ανακοίνωση με την οποία γνωστοποιούσαν τη διεξαγωγή αντιτρομοκρατικής επιχείρησης, κατά την οποία «εξουδετερώθηκε πλήρως εξαμελής ομάδα» που είχε εισχωρήσει στην επαρχία του Δυτικού Αζερμπαϊτζάν —η οποία συνορεύει με την ημιαυτόνομη Περιφερειακή Κυβέρνηση του Κουρδιστάν του Ιράκ. Η οργάνωση «Κόμμα για μια Ελεύθερη Ζωή στο Κουρδιστάν» ανέφερε ότι τέσσερις μαχητές της σκοτώθηκαν σε συγκρούσεις κοντά στην πόλη Μαχαμπάντ.
Η «ανάμειξη» στον πόλεμο
Αυτά είναι κάποια από τα περιστατικά που έχουν «πυκνώσει» από το περασμένο Σαββατοκύριακο. Αυτού του είδους οι συγκρούσεις δεν είναι άγνωστες στο Ιράν, το οποίο θεωρεί αυτές τις οργανώσεις τρομοκρατικές και τις κατηγορεί πως εξυπηρετούν δυτικά ή/και ισραηλινά συμφέροντα.
Ωστόσο, οι τελευταίες αναταραχές έρχονται μετά τον πόλεμο στο Ιράν, στην διάρκεια του οποίου υπήρχαν αναφορές ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ προσπαθούν να εργαλειοποιήσουν τις κουρδικές ομάδες εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τον Ιανουάριο, καθώς το Ιράν συγκλονιζόταν από διαδηλώσεις, οι κυριότερες ιρανικές κουρδικές οργανώσεις ένωσαν τις δυνάμεις τους για να σχηματίσουν τον Συνασπισμό Πολιτικών Δυνάμεων του Ιρανικού Κουρδιστάν (CPFIK). Όταν, τον επόμενο μήνα, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν τις επιθέσεις τους κατά του Ιράν, πληθώρα αναφορών έκανε λόγο για μια επικείμενη κουρδική επίθεση, η οποία ενδεχομένως να τύγχανε άμεσης υποστήριξης από τα δύο εμπόλεμα μέρη.
Μάλιστα, όταν άρχιζε ο πόλεμος, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε συνηγορήσει υπέρ εφόδου κουρδικών παρατάξεων εναντίον του ιρανικού στρατού, προτού πάρει πίσω τις δηλώσεις αυτές. Το Ιράν από την πλευρά του απείλησε πως θα έβαζε στο στόχαστρο βάσεις στο ιρακινό Κουρδιστάν αν Κούρδοι μαχητές πέρναγαν τα σύνορα.
Πάντως, κατά τη διάρκεια του πολέμου, η Τεχεράνη έβαλε επανειλημμένα στο στόχαστρο τις οργανώσεις αυτές, συμπεριλαμβανομένου του PDKI, στο ιρακινό Κουρδιστάν.
Υπό έλεγχο
Προς το παρόν, οι κουρδικές δυνάμεις συνιστούν ελάχιστη απειλή, σύμφωνα με τον Χέρνι Μπάρκι, πρώην στέλεχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και ερευνητή για θέματα Μέσης Ανατολής στο Council on Foreign Relations που μίλησε στο Newsweek.
Ο ίδιος δήλωσε ότι «οι Φρουροί της Επανάστασης έχουν τον έλεγχο των εξελίξεων μετά τον πόλεμο». Αλλά αυτό θα μπορούσε να αλλάξει.
«Ο κίνδυνος που συνιστούν οι Κούρδοι αφορά στο μέλλον και στο ενδεχόμενο να εξαπλωθούν σε εθνικό επίπεδο οι ταραχές —όπως είδαμε στις αρχές του έτους—, αναγκάζοντας τις δυνάμεις εσωτερικής ασφάλειας να διασκορπιστούν», συνέχισε. «Τότε, οι Κούρδοι θα μπορούσαν να “απελευθερώσουν” επιλεγμένες πόλεις, δίνοντας δυναμική στην εξέγερση. Παράλληλα, το Ιράν ασκεί πιέσεις στο Ιράκ και στην κουρδική κυβέρνηση του Βορρά, ζητώντας τη διάλυση των εκεί εγκατεστημένων ιρανικών κουρδικών οργανώσεων».
Μπορούν οι κουρδικές δυνάμεις να αλλάξουν τα πράγματα στο Ιράν;
Οι κουρδικές δυνάμεις θεωρούνται οι πιο οργανωμένες από τις ένοπλες ομάδες που δρουν στο ιρανικό έδαφος —συμπεριλαμβανομένων αραβικών, αζερικών και μπαλουχικών κινημάτων, καθώς και σουνιτικών ισλαμιστικών ομάδων όπως το Ισλαμικό Κράτος. Ωστόσο, οι δυνατότητές τους ωχριούν μπροστά στον βαθιά εδραιωμένο μηχανισμό ασφαλείας της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Ιρανοί αναλυτές έχουν επίσης εκφράσει επιφυλάξεις σχετικά με την προοπτική μιας ενδεχόμενης θρησκευτικής-σεκταριστικής σύγκρουσης, λαμβάνοντας υπόψη τις επιπτώσεις παρόμοιων εγχειρημάτων στο γειτονικό Αφγανιστάν και το Ιράκ. Οι υποψίες απέναντι στις κουρδικές δυνάμεις έχουν ενταθεί περαιτέρω εξαιτίας των ανοιγμάτων προς την πλευρά των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
«Προφανώς δεν συμπεριλήφθηκαν στο μνημόνιο κατανόησης (μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν) και οι ιρανικές δυνάμεις συνεχίζουν τα πλήγματα κατά των βάσεών τους στην Περιφερειακή Κυβέρνηση του Κουρδιστάν και των πυρήνων τους στις δυτικές παραμεθόριες περιοχές του Ιράν», ανέφερε ο Αλί Αχμάντι Ahmadi των Geneva Centre for Security Policy και Middle East Institute Switzerland.
«Ανέκαθεν θεωρούνταν περισσότερο ως μια ενοχλητική αυτονομιστική ομάδα παρά ως σοβαρή απειλή για την ασφάλεια, ωστόσο η ευθυγράμμισή τους με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ έχει προφανώς μεταβάλει τα δεδομένα για το Ιράν», πρόσθεσε μιλώντας στο Newsweek.
Κατά τον ίδιο, «το Ισραήλ και οι ΗΠΑ —και πιθανότατα το Ισραήλ περισσότερο από τις ΗΠΑ— θα θεωρήσουν την περαιτέρω κινητοποίηση και τον εξοπλισμό τους ως παράγοντα όξυνσης που θα μπορούσε να διαταράξει τις διαπραγματεύσεις, καθώς και ως έναν πληρεξούσιο παράγοντα που μπορεί να αξιοποιηθεί σε μια μελλοντική σύγκρουση, είτε αποτύχουν οι συνομιλίες είτε όχι».
Ο Μπάρκι, από την άλλη, θεωρεί ότι η προοπτική μιας νέας προσπάθειας εκ μέρους των ΗΠΑ και του Ισραήλ, με την υποστήριξη των Κούρδων, δεν «υπάρχει» σε αυτό το στάδιο.
«Θα απαιτηθεί τεράστια κινητοποίηση πόρων, σχεδιασμός και μακροπρόθεσμος στρατηγικός σχεδιασμός», όπως είπε. «Ειλικρινά, η κυβέρνηση Τραμπ είναι ανίκανη να το πράξει αυτό. Άλλωστε, ο Τραμπ αλλάζει συνεχώς γνώμη για τους Κούρδους. Οι Ισραηλινοί δεν μπορούν να το κάνουν μόνοι τους, αν και εμπλέκονται —όπως θα περίμενε κανείς— σε ενέργειες που αποσκοπούν στο να υπονομεύσουν τον έλεγχο του καθεστώτος», πρόσθεσε.
Προβλέπει πάντως πιο σκληρή στάση από το Ιράν σε αυτό το ζήτημα, καθώς υπερισχύει η δυσπιστία ως προς τη δέσμευση της Ουάσιγκτον στην εξεύρεση διπλωματικής λύσης.
«Οι Ιρανοί, που είναι επιρρεπείς σε θεωρίες συνωμοσίας, είναι βέβαιο ότι έχουν πειστεί πως μια τέτοια προσπάθεια βρίσκεται σε εξέλιξη, είτε αυτό ισχύει είτε όχι», δήλωσε ο Μπάρκι. «Αυτό εξηγεί επίσης γιατί οι Φρουροί της Επανάστασης προσπαθούν να καταστείλουν την ιρανική κουρδική αντιπολίτευση. Οφείλω να επισημάνω ότι, στις αρχές του έτους, κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων, οι Κούρδοι αποτέλεσαν ιδιαίτερο στόχο των Φρουρών της Επανάστασης. Νομίζω ότι εκτελέστηκαν πολύ περισσότεροι Κούρδοι σε σύγκριση με τους απλούς πολίτες».
Οι τρέχουσες συγκρούσεις μεταξύ κουρδικών δυνάμεων και των ιρανικών δυνάμεων φαίνεται να πυροδοτήθηκαν από την εντεινόμενη πίεση που ασκεί το καθεστώς στος κουρδικές ομάδες της αντιπολίτευσης», δήλωσε από την πλευρά του ο Μοχάμεντ Σαλίχ του Foreign Policy Research Institute.
«Δεδομένης της πεποίθησης της Τεχεράνης ότι βγήκε νικήτρια από την πρόσφατη αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, οποιαδήποτε κλιμάκωση των συγκρούσεων με κουρδικές αντιπολιτευόμενες ομάδες είναι πιθανότερο να οδηγήσει σε περαιτέρω ενίσχυση των μέτρων ασφαλείας που επηρεάζουν την καθημερινή ζωή των απλών Κούρδων στο Ιράν, αυξάνοντας παράλληλα την πίεση τόσο προς την Περιφερειακή Κυβέρνηση του Κουρδιστάν όσο και προς τη Βαγδάτη για την απομάκρυνση των ιρανικών κουρδικών αντιπολιτευόμενων ομάδων από το ιρακινό έδαφος», ανέφερε.
Κατά τον ίδιο, η πίεση αυτή εντάθηκε λόγω των σχολίων Αμερικανών αξιωματούχων και των δημοσιευμάτων σχετικά με την αναδίπλωση όσον αφορά τη στήριξη πιθανής κουρδικής εξέγερσης, γεγονός που άφησε τους μαχητές στο πεδίο «εκτεθειμένους» τόσο στις δυνάμεις ασφαλείας όσο και στις ιρακινές πολιτοφυλακές που αποτελούν συμμάχους του Ιράν.
«Για να υπάρξει ουσιαστική συνεργασία στο μέλλον, πιθανότατα θα απαιτούνταν τόσο μια αναζωπύρωση της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν όσο και αξιόπιστες εγγυήσεις προς τις κουρδικές ομάδες ότι θα έχουν διαρκή αεροπορική κάλυψη, εφόσον συμμετάσχουν σε χερσαία επίθεση κατά των δυνάμεων της Ισλαμικής Δημοκρατίας», δήλωσε ο Σαλίχ. «Προς το παρόν, ελάχιστα στοιχεία υποδηλώνουν ότι κάποια από αυτές τις δύο προϋποθέσεις εκπληρώνεται», πρόσθεσε.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
