Ο Ντόναλντ Τραμπ διακηρύσσει ότι «ο πόλεμος με το Ιράν τελείωσε». Η δήλωση προκαλεί άμεση ανακούφιση στις αγορές, με το πετρέλαιο να υποχωρεί απότομα, αλλά ταυτόχρονα γεννά και ένα κρίσιμο ερώτημα.
Τελείωσε πράγματι ή πρόκειται για ακόμη μία πρόβλεψη του Αμερικανού προέδρου που προηγείται των εξελίξεων;
«Δεν ξέρω αν το ακούσατε, αλλά σήμερα τελειώσαμε τον πόλεμο με το Ιράν», δήλωσε ο Τραμπ σε τηλεδιάσκεψη υποστήριξης του υποψηφίου κυβερνήτη της Τζόρτζια, Μπερτ Τζόουνς. Λίγες ώρες νωρίτερα είχε ανακοινώσει ότι ακυρώνει νέα στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι έχει επιτευχθεί μια «πολύ ισχυρή συμφωνία κατανόησης» μεταξύ των δύο πλευρών.
“Most importantly, we have a deal that Iran will never have a nuclear weapon.” – President Donald J. Trump 🇺🇸 pic.twitter.com/lFLJC2lblf
— The White House (@WhiteHouse) June 11, 2026
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Τεχεράνη αποδέχθηκε ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο, κάτι που χαρακτήρισε ως τον βασικό στόχο της αμερικανικής στρατηγικής. Υποστήριξε επίσης ότι τα σχετικά έγγραφα βρίσκονται σε σχεδόν τελική μορφή και ότι η υπογραφή τους θα μπορούσε να γίνει σύντομα, πιθανώς στην Ευρώπη.
Ωστόσο, η άλλη πλευρά της ιστορίας παραμένει θολή.
Το Ιράν δεν επιβεβαιώνει
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση από το Ιράν ότι έχει επιτευχθεί συμφωνία.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ χαρακτήρισε τις σχετικές πληροφορίες «εικασίες» και τόνισε ότι «τίποτα δεν έχει οριστικοποιηθεί». Παραδέχθηκε ότι μεγάλο μέρος του κειμένου ενός μνημονίου κατανόησης έχει ήδη διαμορφωθεί, αλλά κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι εισήγαγαν νέες απαιτήσεις και επέμεινε ότι η Ισλαμική Δημοκρατία δεν πρόκειται να υπερβεί τις «κόκκινες γραμμές» της.
Ανάλογη στάση κράτησε και η ισραηλινή πλευρά. Το γραφείο του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου επιβεβαίωσε την επικοινωνία με τον Τραμπ, αλλά ξεκαθάρισε ότι το Ισραήλ δεν αποτελεί μέρος του υπό διαμόρφωση μνημονίου κατανόησης.
Η απουσία επίσημης και σαφούς επιβεβαίωσης από την Τεχεράνη είναι ο βασικός λόγος για τον οποίο η αγορά και οι διπλωματικοί κύκλοι αντιμετωπίζουν με προσοχή τις αμερικανικές ανακοινώσεις.
Οι δηλώσεις των προηγούμενων μηνών και η διαφορά
Υπάρχει όμως και μια σημαντική διαφορά σε σχέση με τις προηγούμενες εβδομάδες.
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει από τον Απρίλιο ότι η συμφωνία βρίσκεται προ των πυλών. Στις 20 Απριλίου δήλωνε ότι μια συμφωνία θα επιτευχθεί «σχετικά γρήγορα».
Στις 6 Μαΐου προέβλεπε ότι ο πόλεμος θα τελείωνε σύντομα και ότι οι δύο πλευρές βρίσκονταν κοντά σε μνημόνιο 14 σημείων. Στις 23 Μαΐου υποστήριζε ότι η συμφωνία είχε «σε μεγάλο βαθμό διαπραγματευθεί».
Λίγες ημέρες αργότερα ο ίδιος εμφανιζόταν δυσαρεστημένος από τους όρους, ενώ ο αντιπρόεδρός του Τζέι Ντι Βανς έκανε λόγο για συμφωνία που ήταν «πολύ κοντά» αλλά όχι ακόμη έτοιμη.
Καμία από αυτές τις εκτιμήσεις δεν κατέληξε σε επίσημη υπογραφή.
Αυτή τη φορά, όμως, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν μιλά απλώς για πρόοδο ή επικείμενη συμφωνία. Για πρώτη φορά χρησιμοποιεί τη φράση ότι «ο πόλεμος τελείωσε». Η διατύπωση είναι σαφώς πιο κατηγορηματική και πιο δεσμευτική πολιτικά από όλες τις προηγούμενες τοποθετήσεις του.
Γι’ αυτό και η νέα παρέμβασή του δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Από την απειλή στην ειρήνη μέσα σε λίγες ώρες
Το στοιχείο που συνεχίζει να προκαλεί ερωτήματα είναι η εντυπωσιακή μεταστροφή της αμερικανικής ρητορικής.
Μόλις λίγες ώρες πριν από τις δηλώσεις περί ειρήνης, ο Τραμπ προειδοποιούσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πλήξουν το Ιράν «πολύ σκληρά» και απειλούσε ακόμη και με κατάληψη της νήσου Χαργκ, του βασικού εξαγωγικού κόμβου του ιρανικού πετρελαίου, από τον οποίο διέρχεται περίπου το 90% των εξαγωγών αργού της χώρας.
Η Τεχεράνη είχε απαντήσει με απειλές για σκληρότερα αντίποινα, προειδοποιώντας ότι εάν τεθούν στο στόχαστρο οι ιρανικές ενεργειακές υποδομές, τότε κανείς δεν θα πρέπει να θεωρεί δεδομένη την ομαλή λειτουργία των ενεργειακών αγορών της περιοχής.
Η εναλλαγή ανάμεσα στην απειλή στρατιωτικής κλιμάκωσης και στην ανακοίνωση μιας επικείμενης ειρηνευτικής συμφωνίας μέσα σε διάστημα λίγων ωρών είναι χαρακτηριστική της διαπραγματευτικής τακτικής που ακολουθεί ο Τραμπ.
Οι αγορές ψηφίζουν… συμφωνία
Παρά την αβεβαιότητα, οι αγορές έσπευσαν να προεξοφλήσουν θετικές εξελίξεις.
Η τιμή του Brent υποχωρεί κατά περίπου 1,46%, προς τα 89 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι επενδυτές ελπίζουν ότι θα ανοίξουν γρήγορα τα Στενά του Ορμούζ.
Ο ίδιος ο Τραμπ δήλωσε ότι η θαλάσσια αρτηρία θα ανοίξει πλήρως μόλις υπογραφεί η συμφωνία, εξέλιξη που θα απομακρύνει έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους για την παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Αυτό όμως παραμένει υπόθεση εργασίας και όχι πραγματικότητα.
Η επίμονη αβεβαιότητα δεν εμποδίζει βεβαίως τις αγορές να στήσουν νέο πάρτι. Το κλίμα στα χρηματιστήρια της Ασίας είναι πανηγυρικό, με τον Nikkei να ενισχύεται πάνω από 3%.
Το κρίσιμο ερώτημα
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη φαίνεται να βρίσκονται πιο κοντά σε συμφωνία από οποιαδήποτε άλλη στιγμή μετά την έναρξη της σύγκρουσης στα τέλη Φεβρουαρίου.
Ταυτόχρονα, όμως, δεν υπάρχει ακόμη υπογεγραμμένο κείμενο, ούτε επίσημη ανακοίνωση από το Ιράν που να επιβεβαιώνει τους αμερικανικούς ισχυρισμούς.
Γι’ αυτό και η δήλωση του Τραμπ μπορεί να αποδειχθεί είτε η πρώτη δημόσια προαναγγελία του τέλους του πολέμου είτε ακόμη ένας πρόωρος πανηγυρισμός.
Η διαφορά είναι ότι αυτή τη φορά ο Αμερικανός πρόεδρος δεν λέει ότι η συμφωνία έρχεται.
Λέει ότι ο πόλεμος έχει ήδη τελειώσει. Και μέχρι να το επιβεβαιώσει και η άλλη πλευρά, η αβεβαιότητα θα συνεχίσει να πλανάται πάνω από τη Μέση Ανατολή.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
