Στην τελική ευθεία φαίνεται πως βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν για μια πιθανή συμφωνία τερματισμού του πολέμου στη Μέση Ανατολή, με μεσολαβητή το Πακιστάν.
Σύμφωνα με πηγές του Al Arabiya, το τελικό σχέδιο συμφωνίας αναμένεται να ανακοινωθεί ακόμη και μέσα στις επόμενες ώρες. Το αραβικό δίκτυο δημοσιοποίησε 9 βασικά σημεία του προσχεδίου, το οποίο προβλέπει άμεση και πλήρη κατάπαυση πυρός, δεσμεύσεις ασφαλείας και σταδιακή άρση των αμερικανικών κυρώσεων.
Πληροφορίες είχαν έρθει στο φως της δημοσιότητας και από χθες το βράδυ. Αν επιβεβαιωθεί, θα πρόκειται για την πιο σημαντική διπλωματική εξέλιξη από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου και ενδεχομένως για το πρώτο ουσιαστικό βήμα προς το τέλος της κρίσης, που έχει προκαλέσει σοβαρούς κραδασμούς στις αγορές ενέργειας και στην παγκόσμια οικονομία.
Αξίζει να σημειωθεί ότι και οι δύο πλευρές δέχονται πίεση στην κατεύθυνση αυτή. Το Ιράν έχει αποδειχθεί πολύ πιο ανθεκτικό από ό,τι υπολόγιζαν Ισραηλινοί και Αμερικανοί, αλλά είναι πολύ κοντά σε καθεστώς οικονομικής ασφυξίας. Ο Τραμπ από την πλευρά του βλέπει τόση την πίεση από τις αγορές όσο και την πολιτική πίεση στο εσωτερικό της χώρας να εντείνεται. Οι ηγέτες των Ρεπουμπλικάνων στο Κογκρέσο μπλόκαραν ψηφοφορία για νομοσχέδιο που προέβλεπε περιορισμό των εξουσιών του Αμερικανού πρόεδρου στον πόλεμο, αφού φοβήθηκαν ανταρσία από τους βουλευτές του κόμματός τους και σφοδρή πολιτική ήττα.
Τι προβλέπει το προσχέδιο
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η συμφωνία περιλαμβάνει:
- άμεση, συνολική και άνευ όρων κατάπαυση πυρός σε ξηρά, θάλασσα και αέρα,
- αμοιβαία δέσμευση ΗΠΑ και Ιράν να μην στοχοποιούν στρατιωτικές, πολιτικές ή οικονομικές υποδομές,
- τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων και του «πολέμου προπαγάνδας»,
- σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας των δύο πλευρών,
- εγγυήσεις για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο, στα Στενά του Ορμούζ και στον Κόλπο του Ομάν,
- δημιουργία κοινού μηχανισμού παρακολούθησης της εφαρμογής της συμφωνίας και επίλυσης διαφορών,
- έναρξη διαπραγματεύσεων για τα ανοιχτά ζητήματα εντός επτά ημερών,
- σταδιακή άρση των αμερικανικών κυρώσεων με αντάλλαγμα τη συμμόρφωση της Τεχεράνης στους όρους της συμφωνίας,
- και επαναβεβαίωση της προσήλωσης στο διεθνές δίκαιο και στον Χάρτη του ΟΗΕ.
Το σχέδιο προβλέπει επίσης ότι η συμφωνία θα τεθεί άμεσα σε ισχύ μόλις ανακοινωθεί επίσημα και από τις δύο πλευρές.
Τα αγκάθια παραμένουν
Παρά την πρόοδο, επιμένουν σημαντικά σημεία τριβής.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε την Πέμπτη ότι υπάρχουν «ορισμένα θετικά σημάδια» στις συνομιλίες, ωστόσο ξεκαθάρισε ότι δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία εάν το Ιράν επιμείνει στη δημιουργία συστήματος διοδίων στα Στενά του Ορμούζ.
«Υπάρχουν κάποια καλά σημάδια. Δεν θέλω να είμαι υπερβολικά αισιόδοξος. Ας δούμε τι θα συμβεί τις επόμενες ημέρες», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Το θέμα των Στενών του Ορμούζ παραμένει εξαιρετικά κρίσιμο, καθώς η Τεχεράνη έχει ουσιαστικά περιορίσει τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή από την έναρξη του πολέμου, προκαλώντας σοβαρές αναταράξεις στις παγκόσμιες ενεργειακές ροές.
Ουράνιο και Ορμούζ τα δύο μεγάλα μέτωπα
Παράλληλα, πηγή κοντά στις ιρανικές διαπραγματεύσεις δήλωσε στο Reuters ότι οι διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών έχουν περιοριστεί αισθητά, ωστόσο δύο βασικά ζητήματα εξακολουθούν να παραμένουν ανοιχτά:
- ο εμπλουτισμός ουρανίου από το Ιράν,
- και το οριστικό καθεστώς ελέγχου των Στενών του Ορμούζ.
Η Τεχεράνη επιμένει ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα έχει ειρηνικό χαρακτήρα και, σύμφωνα με πρόσφατες πληροφορίες, ο ανώτατος ηγέτης Μοτζτάμπα Χαμενεΐ έχει δώσει εντολή το εμπλουτισμένο ουράνιο να παραμείνει εντός Ιράν, κάτι που προκαλεί έντονες ανησυχίες στην Ουάσιγκτον.
Την ίδια ώρα, η αμερικανική πλευρά θεωρεί αδιαπραγμάτευτη την ελευθερία ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο, με τον Ντόναλντ Τραμπ να έχει απορρίψει δημόσια κάθε ενδεχόμενο επιβολής «διοδίων» από την Τεχεράνη στα διεθνή περάσματα.
Οι αγορές περιμένουν την ανακοίνωση
Οι πληροφορίες περί επικείμενης συμφωνίας έχουν ήδη επηρεάσει τις αγορές πετρελαίου, οι οποίες τις τελευταίες ημέρες κινούνται με έντονη μεταβλητότητα, καθώς οι επενδυτές προσπαθούν να εκτιμήσουν αν ο κίνδυνος παρατεταμένης ενεργειακής κρίσης αρχίζει να αποκλιμακώνεται.
Μια συμφωνία που θα οδηγούσε σε ουσιαστικό άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να περιορίσει τις πιέσεις στις τιμές του πετρελαίου και να μειώσει τους φόβους για νέο παγκόσμιο πληθωριστικό σοκ.
Ωστόσο, διπλωματικές πηγές προειδοποιούν ότι οι τελικές ισορροπίες παραμένουν εύθραυστες και ότι ακόμη και μικρές διαφωνίες στα ζητήματα του πυρηνικού προγράμματος ή της ναυσιπλοΐας θα μπορούσαν να εκτροχιάσουν τη διαδικασία την τελευταία στιγμή.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
