Σαν να μην έφτανε ο πόλεμος στο Ιράν, νέα μέτωπα ετοιμάζονται να ξεσπάσουν στον Κόλπο, καθώς η περιοχή βυθίζεται στο χάος: Την παραμονή της επίθεσης των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν, το Ιράκ και το Κουβέιτ συγκρούστηκαν για άλλη μια φορά, για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών στον Κόλπο.
Αφορμή για τη σύγκρουση ήταν η κίνηση του Ιράκ να καταθέσει στον ΟΗΕ συντεταγμένες και έναν χάρτη με θαλάσσιες ζώνες που η Βαγδάτη επιμένει πώς έχει κυριαρχικά δικαιώματα σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Το Κουβέιτ απάντησε ότι οι διεκδικήσεις του Ιράκ είναι παράνομες και παραβίαση στην κυριαρχία του εμιράτου επί καθιερωμένων θαλάσσιων περιοχών. Ανάμεσα στις θαλάσσιες ζώνες του Κουβέιτ που διεκδικούνται από το Ιράκ είναι περιοχές όπως το Φιστ αλ-Άιτζ και Φιστ αλ-Κάιντ, οι οποίες, ουδέποτε μέχρι τώρα είχαν αμφισβητηθεί. Ηδη, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, το Ομάν, Ιορδανία, η Παλαιστίνη και η Αίγυπτος έσπευσαν να υποστηρίξουν στον ΟΗΕ τη θέση του Κουβέιτ, προτρέποντας για την τήρηση της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών του 1982 για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Ειδικά, η Σαουδική Αραβία προειδοποίησε ότι παρακολουθεί τις εξελίξεις με μεγάλη ανησυχία, δεδομένου ότι οι συντεταγμένες του Ιράκ περιλαμβάνουν τμήματα της Διαιρεμένης Ζώνης Σαουδικής Αραβίας-Κουβέιτ, της οποίας οι φυσικοί πόροι μοιράζονται το βασίλειο και το Κουβέιτ, με βάση τις υπάρχουσες συμφωνίες.
Η στάση των χωρών αυτών προκάλεσε πάντως την «επίσημη δυσαρέσκεια» στο Ιράκ, όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Εξωτερικών στη Βαγδάτη.
Μακροχρόνια διαμάχη
Για την ιστορία, οι ίδιες συνοριακές διαφορές μεταξύ Κουβέιτ και Ιράκ πυροδότησαν τον Αύγουστο του 1990, τον πρώτο Πόλεμο του Κόλπου, ο οποίος ξεκίνησε με την εισβολή του Ιράκ επί Σαντάμ Χουσείν, στο Κουβέιτ.
Εκείνη την εποχή, τα αμφισβητούμενα σύνορα ήταν χερσαία. Η Βαγδάτη, ειδικότερα, επέκρινε την κυβέρνηση του Κουβέιτ το καλοκαίρι του 1990 για την εξόρυξη πετρελαίου από πηγάδια που βρίσκονταν σε ιρακινό έδαφος. Μετά από αρχικές διαφωνίες, στις 2 Αυγούστου ο Σαντάμ Χουσείν έστειλε τα στρατεύματά του στην Πόλη του Κουβέιτ, ουσιαστικά προσαρτώντας τη χώρα.
Οι ΗΠΑ απάντησαν, επιτέθηκαν στο Ιράκ μαζί με έναν ευρύ συνασπισμό αραβικών χωρών, και τον Φεβρουάριο του 1991 το Κουβέιτ ανέκτησε την κυριαρχία του.
Οι διαμάχες των δύο αραβικών χωρών δεν σταμάτησαν ποτέ όμως και οι συνοριακές διαφορές μετατοπίστηκαν στη θάλασσα, ακόμη και μετά την πτώση του Ιρακινού δικτάτορα τον Απρίλιο του 2003.
Μια διώρυγα το μήλο της έριδας
Υπάρχει μια διώρυγα, η Χορ Αμπντάλα, που βρίσκεται κοντά στα διεθνώς αναγνωρισμένα σύνορα μεταξύ των δύο χωρών, την οποία διεκδικούν εδώ και καιρό τόσο η Βαγδάτη όσο και το Κουβέιτ. Πρόκειται για έναν θαλάσσιο διάδρομο που εκτείνεται από τα ύδατα της ιρακινής πόλης Ουμ Κασρ προς τον Κόλπο, περνώντας από τα νησιά Γουάρμπα και Μπουμπιγιάν του Κουβέιτ .
Το 1993, με το ψήφισμα 833 των Ηνωμένων Εθνών, οι δύο αντίπαλες κυβερνήσεις κατέληξαν σε οριστική συμφωνία μόνο όσον αφορά τα χερσαία σύνορα, μήκους 216 χιλιομέτρων μεταξύ Ιράκ και Κουβέιτ. Η συμφωνία δεν κάλυπτε όμως τα θαλάσσια σύνορα και αυτό αφέθηκε να το επιλύσουν οι δύο χώρες.
Η κυριαρχία επί της διώρυγας Χορ Αμπντάλα, ωστόσο, ανατέθηκε σε μεταγενέστερες συμφωνίες και το 2013 η Βαγδάτη και η Πόλη του Κουβέιτ καθόρισαν τις οριστικές συντεταγμένες των θαλάσσιων συνόρων.
Το 2023, το Ομοσπονδιακό Ανώτατο Δικαστήριο του Ιράκ έκρινε ότι η επικύρωση από το κοινοβούλιο της συμφωνίας σχετικά με τη ναυσιπλοΐα στην διώρυγα ήταν άκυρη, ορίζοντας ότι οι διεθνείς συνθήκες πρέπει να επικυρώνονται με νόμο που ψηφίζεται από τα δύο τρίτα των μελών του κοινοβουλίου.
Η Βαγδάτη υποστηρίζει βέβαια ότι παραμένει ανοιχτή στην επίλυση των εκκρεμών ζητημάτων μέσω νομικών και διπλωματικών οδών, αλλά επιμένει ότι η πρόσφατη κατάθεση στον ΟΗΕ των νέων χαρτών και συντεταγμένων είναι σύμφωνη με το διεθνές δίκαιο και δεν βάζει εμπόδια στον διάλογο.
Τίποτα δεν είναι οριστικό
Στη Μέση Ανατολή, ωστόσο, τίποτα δεν είναι ποτέ οριστικό. Ειδικά όταν διακυβεύονται εθνικά συμφέροντα, τα οποία θεωρούνται ζωτικής σημασίας. Για το Ιράκ, η διώρυγα Χορ Αμπντάλα είναι σημαντική όχι μόνο για την πρόσβαση στη θάλασσα αλλά και για τη διεκδίκηση δικαιωμάτων ναυσιπλοΐας που σχετίζονται με τα λιμάνια Ουμρ Κασρ και Αλ Φάου. Το ίδιο, ωστόσο, ισχύει και για το Κουβέιτ, η κυβέρνηση του οποίου έχει επενδύσει σημαντικά στην περιοχή για να δημιουργήσει έναν διεθνή κόμβο.
Το ζήτημα είναι επίσης πολιτικό. Το Ιράκ, που αγωνίζεται να σχηματίσει νέα κυβέρνηση μετά τις εκλογές του περασμένου έτους, πρέπει να αντιμετωπίσει την κοινή γνώμη που πάντα θεωρούσε τη συμφωνία του 2013 ως υπερβολικά μεροληπτική υπέρ του Κουβέιτ. Από την πλευρά του το Κουβέιτ έχοντας την υποστήριξη όλων των κυβερνήσεων του Κόλπου, δεν φαίνεται να κάνει πίσω.
Στη συνέχεια ήρθε ο πόλεμος στο Ιράν και τώρα το ζήτημα φαίνεται αναπόφευκτα να έχει ξεθωριάσει. Σε κάθε περίπτωση, στο εγγύς μέλλον, η Μέση Ανατολή κινδυνεύει να αντιμετωπίσει μια ακόμη διαμάχη για τον έλεγχο των υδάτων του Κόλπου.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
