Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει αναθέσει τις κορυφαίες προτεραιότητες της εξωτερικής πολιτικής – από τη Ρωσία μέχρι τη Μέση Ανατολή και πλέον τη Βενεζουέλα – σε μια εξαιρετικά περιορισμένη ομάδα έμπιστων.
Παρά το γεγονός ότι οι διεθνείς κρίσεις πολλαπλασιάζονται, ο αριθμός των προσώπων που συγκεντρώνουν την ισχύ παραμένει μικρός, αποτελώντας αντανάκλαση της βαθιάς δυσπιστίας του προέδρου προς τους θεσμούς εθνικής ασφάλειας και το παραδοσιακό διπλωματικό κατεστημένο.
Στον κύκλο αυτό περιλαμβάνονται ο επιχειρηματίας και στενός φίλος του προέδρου Στιβ Γουίτκοφ, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και η προσωπάρχης του Λευκού Οίκου Σούζι Γουάιλς.
Γουίτκοφ και Κούσνερ: Οι «διαπραγματευτές» του προέδρου
Καθοριστικό ρόλο φαίνεται πως έχει ο Στιβ Γουίτκοφ, ο οποίος ήταν αυτός που προσέγγισε τον Τζάρεντ Κούσνερ ζητώντας τη συμμετοχή του στις διαπραγματεύσεις για την ειρήνη Ισραήλ–Χαμάς. Η εμπλοκή του Κούσνερ οφείλεται στο ιστορικό του με τις Συμφωνίες του Αβραάμ, αλλά και στην προσωπική σχέση εμπιστοσύνης με τον Τραμπ.
Γουίτκοφ και Κούσνερ συνεργάστηκαν για τη σύνταξη του 28-σημείων σχεδίου ειρήνης για τον πόλεμο στην Ουκρανία, το οποίο δημοσιεύθηκε αλλά γρήγορα απορρίφθηκε. Ο δε Ρούμπιο και ο Βανς ενημέρωναν το Κογκρέσο κατά τη διάρκεια της κατάρτισής του.
Άτυπες συναντήσεις – Άμεσες αποφάσεις
Σύμφωνα με αξιωματούχους, ο Τραμπ καλεί τους συμβούλους του χωρίς πρόγραμμα, χωρίς δομή και με απόλυτο αυτοσχεδιασμό. Οι συναντήσεις είναι ανεπίσημες, λαμβάνονται γρήγορες αποφάσεις και «όλα εξαρτώνται από το τι θέλει ο πρόεδρος», όπως σημείωσε πηγή του Λευκού Οίκου.
Δεν υπάρχει ιεραρχία, δεν υπάρχουν φίλτρα, ούτε περιορισμοί για την πρόσβαση στον πρόεδρο, γεγονός που πολλοί ειδικοί θεωρούν εξαιρετικά επικίνδυνο για τη συνοχή της αμερικανικής στρατηγικής.
Πολλοί απεσταλμένοι – Κανένας συντονισμός
Ειδικοί προειδοποιούν ότι ο πολλαπλασιασμός των «ανεξάρτητων διαπραγματευτών» έχει προκαλέσει σύγχυση και αντικρουόμενα μηνύματα προς ξένες κυβερνήσεις.
Ο Ρίτσαρντ Χάας, πρώην επικεφαλής του CFR, τόνισε ότι οι συνομιλίες για την Ουκρανία γίνονται από πολλούς διαφορετικούς ανθρώπους:
- Γουίτκοφ και Κούσνερ με τη Μόσχα
- Κέλογκ με το Κίεβο
- Ρούμπιο και Βανς με τους Ευρωπαίους
Η κατάσταση αυτή «δεν επιτρέπει καμία διασφάλιση ότι όσα λέγονται σε Κίεβο, Μόσχα ή Βρυξέλλες είναι συντονισμένα», προειδοποίησε ο Χάας.
Η θέση του Λευκού Οίκου: Ευελιξία και εμπιστοσύνη
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η μικρή ομάδα προσφέρει ευελιξία, λιγότερη γραφειοκρατία και μηδενικές διαρροές. Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα, όπως λένε, είναι ότι πρόκειται για ανθρώπους που ο πρόεδρος εμπιστεύεται απόλυτα.
Ο Κούσνερ καλείται συχνά να συμμετάσχει σε δύσκολες συζητήσεις λόγω «αποδεδειγμένων επιτυχιών», ενώ οι προσωπικές του σχέσεις με Γουίτκοφ και Τραμπ διευκολύνουν τις άτυπες παρεμβάσεις του.
Παρακάμπτοντας το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας
Η παράδοση δεκαετιών, όπου το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας λειτουργούσε ως συντονιστικό όργανο, φαίνεται να έχει διαλυθεί. Η επικοινωνιακή του ομάδα συγχωνεύτηκε με το γραφείο Τύπου, πολλοί υπάλληλοι απολύθηκαν και οι θεσμικές διαδικασίες περιορίστηκαν.
Έμπειροι διπλωμάτες προειδοποιούν ότι έτσι ο πρόεδρος στερείται πολλαπλών εισηγήσεων, ανάλυσης κινδύνων και εξειδικευμένης πληροφόρησης, ενώ οι σύμμαχοι στην Ευρώπη παραδέχονται ότι συχνά δεν μπορούν καν να βρουν το κατάλληλο σημείο επαφής στην Ουάσινγκτον.
Κριτική για τον ρόλο του Γουίτκοφ – Υπεράσπιση από τον Λευκό Οίκο
Ορισμένοι αναλυτές εκφράζουν έντονες ανησυχίες για το ότι ο Γουίτκοφ, επιχειρηματίας χωρίς διπλωματική εμπειρία, συνομιλεί με τον Βλαντίμιρ Πούτιν για ζητήματα υψηλής ευαισθησίας.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ο Γουίτκοφ «σκέφτεται σαν επιχειρηματίας», όπως και ο Τραμπ, και ότι αυτή η νοοτροπία προσφέρει πλεονεκτήματα.
Σημειώνεται ότι σε πρόσφατες πρωτοβουλίες, ο 21-σημείων «οδικός χάρτης ειρήνης για τη Γάζα» είχε καταρτιστεί κυρίως από το Κατάρ, ενώ το 28-σημείων σχέδιο Ρωσίας–Ουκρανίας από τον Γουίτκοφ και τον σύμβουλο του Κρεμλίνου Κιρίλ Ντμίτριεφ.
Ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ Ίβο Ντάαλντερ υποστηρίζει ότι το χάος είναι αναμενόμενο όταν απουσιάζει μια σταθερή διαδικασία λήψης αποφάσεων και στρατηγικής καθοδήγησης.
«Αυτό συμβαίνει όταν δεν υπάρχει πραγματική διαδικασία διαμόρφωσης πολιτικής», δήλωσε, προειδοποιώντας ότι οι αυτοσχεδιασμοί θέτουν σε κίνδυνο την παγκόσμια σταθερότητα.
Η τριανδρία πίσω από τον πρόεδρο
Ο Μάρκο Ρούμπιο και ο Τζέι Ντι Βανς φαίνεται να λειτουργούν ως οι συνδετικοί κρίκοι με το Κογκρέσο, ενημερώνοντας τα μέλη του για τις διαπραγματεύσεις, ενώ ο Πιτ Χέγκσεθ συμμετέχει στις συζητήσεις που αφορούν στρατιωτικές επιλογές.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, σύμφωνα με πηγή, επικοινωνούν συχνά απευθείας με τον Γουίτκοφ, γεγονός που αναδεικνύει την αποδόμηση των παραδοσιακών διπλωματικών διαδρομών.
Με πληροφορίες από Politico
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
