Την πρόθεση της Ελλάδας να αποτελέσει μέρος της «πυρηνικής οικογένειας» διεμήνυσε για ακόμη μια φορά ο πρωθυπουργός της χώρας Κυριάκος Μητσοτάκης από το Παρίσι, με παράγοντες του κλάδου να κάνουν λόγο για «το πρώτο ξεκάθαρο βήμα».
Όπως φαίνεται, η ελληνική κυβέρνηση έχει την πρόθεση να εξετάσει διεξοδικά το σενάριο «πυρηνική ενέργεια» και των μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων, με την προσπάθεια να ξεκινά από τη σύσταση διυπουργικής επιτροπής, που θα επιφορτιστεί με τη σχετική μελέτη, με σκοπό να καταλήξει σε συστάσεις ώστε στη συνέχεια να υπάρξουν οι σχετικές αποφάσεις.
Η στροφή της Ευρώπης
Υπενθυμίζεται ότι η «εγρήγορση» της ελληνικής κυβέρνησης έρχεται σε συνέχεια της συνολικότερης αναθεώρησης περί της πυρηνικής ενέργειας, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αρχικά να συγκαταλέγει τη σχετική τεχνολογία στην πράσινη ταξινομία, για να ακολουθήσουν σε πολιτικό επίπεδο οι πρόσφατες δηλώσεις του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς περί «mea culpa» όσον αφορά την απόσυρση των πυρηνικών μονάδων.
Χθες, δε, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε «στρατηγικό σφάλμα» την απόφαση της Ε.Ε. να περιορίσει την πυρηνική ενέργεια. Σημειώνεται ότι η πρόεδρος της Κομισιόν ανακοίνωσε ευρωπαϊκό πακέτο, ύψους 200 εκατ. ευρώ, για την προώθηση επενδύσεων όσον αφορά «την ανάπτυξη μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων (Small Modular Reactors – SMR), με προοπτική να φτάσει σε επιχειρησιακό στάδιο στις αρχές της δεκαετίας του 2030».
Το πρώτο ξεκάθαρο βήμα
Σε αυτό το περιβάλλον, η συμμετοχή του Έλληνα πρωθυπουργού και του υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νικόλαου Τσάφου στη Σύνοδο Κορυφής για την πυρηνική ενέργεια, πέρα από τον όποιο συμβολισμό στο πλαίσιο του ευρύτερου ευρωπαϊκού γεωπολιτικού «γίγνεσθαι», αποκρυσταλλώνει πλέον και τη θέληση της ελληνικής πολιτείας για «μετρήσιμα» βήματα προς αυτή την κατεύθυνση.
Η σύσταση της διυπουργικής επιτροπής «συμμορφώνεται» με τη διεθνή πρακτική, που με τη σειρά της θέτει ως σημείο εκκίνησης σε τέτοιες περιπτώσεις τη μελέτη του αντικειμένου, προκειμένου να προκύψει η συγκεκριμένη «φόρμουλα» που αντιστοιχεί στο παράδειγμα της Ελλάδας. Αν και, όπως υπογραμμίζουν παράγοντες του κλάδου, οι προκλήσεις παραμένουν στο ακέραιο, η επαναφορά των πυρηνικών στο ενεργειακό προσκήνιο καταγράφεται πλέον ως γεγονός, με πολλές χώρες να εξετάζουν από ενέργειες έως επενδυτικά σχέδια.
Τα «σημάδια» της κινητικότητας
Ενδεικτικά, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, το 2024 μετρήθηκαν περίπου 30-40 αντιδραστήρες (διαφόρων τύπων) σε στάδιο αδειοδότησης, πράγμα που συνιστά αύξηση περί του 50% σε σχέση με το 2023. Η βασική εκτίμηση θέλει να καταγράφονται ανάλογα νούμερα και το 2025, με την τάση να συνεχίζεται. Στην περίπτωση της Ευρώπης, το εν λόγω club χωρών με υπό ανάπτυξη project περιλαμβάνει το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Ρουμανία, την Πολωνία, τη Φινλανδία, τη Γαλλία, την Ουκρανία καθώς και τη Σερβία, που τέλη Φεβρουαρίου κατέληξε σε συμφωνία με τη ρωσική εταιρεία Rosatom για την κατασκευή πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής.
Την ίδια στιγμή, οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες (γνωστοί ως SMR) βρίσκονται στην αιχμή της συζήτησης, με τις ΗΠΑ -όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές- να επενδύουν πακτωλό χρημάτων για την ωρίμανση της τεχνολογίας, ενώ ανάλογου «μεγέθους» -τηρουμένων των αναλογιών- πρωτοβουλίες και σχέδια υλοποιούν έτερες πυρηνικές δυνάμεις, όπως Ρωσία και Κίνα. Σε κάθε περίπτωση, η κινητικότητα υπέρ της πυρηνικής ενέργειας εκφράζεται ποικιλοτρόπως, με σχετικά «δείγματα γραφής» να καταγράφονται από την ακαδημαϊκή κοινότητα μέχρι τους συμμετέχοντες στην αγορά.
Ναυτιλία και Big Tech
Το μεγαλύτερο επενδυτικό ενδιαφέρον εντοπίζεται στον κλάδο της ναυτιλίας, υπό το βάρος και των δεσμεύσεων για «Net Zero» μέχρι το 2050, με τα πυρηνοκίνητα πλοία να δύναται να αποτελέσουν «όχημα» για την άμβλυνση του ανθρακικού αποτυπώματος, καθώς και στην περίπτωση των data centers, με όλες τις Big Tech εταιρείες, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, να προτίθενται να χρηματοδοτήσουν ή και να αγοράσουν τέτοια έργα για να εξυπηρετήσουν τις ενεργειακές τους ανάγκες.
Σημειώνεται ότι τα κέντρα δεδομένων έχουν υψηλές ενεργειακές ανάγκες σε προφίλ φορτίου βάσης, δηλαδή σταθερή και αδιάλειπτη ενεργειακή τροφοδοσία, πράγμα που μπορούν να εξυπηρετήσουν με επάρκεια και αποτελεσματικά πυρηνικοί σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής. Μια ακόμη απόδειξη ότι η πυρηνική τεχνολογία και ενέργεια έχει πλέον πάρει θέση στο «πράσινο άρμα» της ενεργειακής μετάβασης αποτελεί η εν εξελίξει προσπάθεια στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού υπό τον τίτλο «coal to nuclear», για τη μετατροπή λιγνιτικών μονάδων σε πυρηνικούς σταθμούς.
Η εν λόγω προσέγγιση αποσκοπεί στον περιορισμό του κόστους κατασκευής ενός πυρηνικού σταθμού, αξιοποιώντας, στον βαθμό που αυτό είναι εφικτό, τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις του λιγνιτικού σταθμού. Σημειώνεται ότι τέτοια projects ήδη τρέχουν και στην Πολωνία, με την έμφαση να δίνεται στους μεγάλους λιγνιτικούς σταθμούς που διαθέτει η χώρα. Η κίνηση της Athlos Energy Σε κάθε περίπτωση, όπως σχολιάζουν αρμόδιες πηγές, ο δρόμος μέχρι να υπάρξουν απτά αποτελέσματα στο κεφάλαιο «πυρηνική ενέργεια» για την Ελλάδα είναι μακρύς και περνάει υποχρεωτικά μέσα από μια μεθοδευμένη ολιστική μελέτη του πράγματος.
Σε αυτή την κατεύθυνση, η εταιρεία Athlos Energy, όπως έχει γράψει σε προηγούμενο σχετικό ρεπορτάζ η «Ν», έχει πάρει μια σχετική πρωτοβουλία, σχεδιάζοντας μέχρι το καλοκαίρι να ολοκληρώσει μια πρώτη χαρτογράφηση του πράγματος στη βάση προκαταρκτικών μελετών. Αυτές φιλοδοξούν να απαντήσουν και να φωτίσουν ζητήματα όπως «ποια θα είναι η επίπτωση στο ΑΕΠ», «πόσες θέσεις εργασίας θα δημιουργηθούν», «από πού θα παίρνουμε πυρηνικό καύσιμο», «πόσο πυρηνικό καύσιμο χρειαζόμαστε», «πού θα μπορούσε να κατασκευαστεί ένας πυρηνικός αντιδραστήρας στην Ελλάδα» κ.λπ.
Τα επόμενα βασικά βήματα
Σε εθνικό επίπεδο, η σύσταση της διυπουργικής επιτροπής θα πρέπει να συνοδευτεί, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, με τη θεσμική συγκρότηση ενός ενιαίου εθνικού κέντρου συντονισμού, την ένταξη της πυρηνικής ενέργειας, έστω σε επίπεδο σεναρίου, στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα, τη δημιουργία ενός αξιόπιστου πλαισίου διαχείρισης πυρηνικών αποβλήτων, τη σύναψη διακρατικών συμφωνιών-συνεργιών με χώρες πυρηνικής τεχνογνωσίας προς εξασφάλιση πρόσβασης σε ώριμη τεχνολογία, αδειοδοτημένα σχέδια και τεχνική υποστήριξη.
Τέλος, εξίσου σημαντικός πυλώνας είναι η οικοδόμηση κοινωνικής αποδοχής, όταν μάλιστα πρόκειται για σχέδια που απλώνονται σημαντικά στον χρόνο.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
