Την ώρα που οι Ισπανοί καταναλωτές νιώθουν «ευλογημένοι» βλέποντας τους λογαριασμούς του ρεύματος να μειώνονται κατακόρυφα, οι εταιρείες που διαχειρίζονται τα ηλιακά πάρκα εκπέμπουν σήμα κινδύνου. Η τεράστια υπερπροσφορά καθήλωσε τις τιμές της ενέργειας ακόμη και σε αρνητικά επίπεδα, μετατρέποντας μια αγορά-πρότυπο σε μια παγίδα δισεκατομμυρίων, από την οποία πολλοί επενδυτές αναζητούν πλέον εσπευσμένα διέξοδο.
Φέτος, τα τιμολόγια για τους Ισπανούς καταναλωτές ήταν από τα χαμηλότερα στην Ευρώπη – περίπου τα μισά από αυτά που πληρώνουν οι Γερμανοί καταναλωτές. Ωστόσο, η ραγδαία αύξηση της παραγωγής έχει ανοίξει μια μεγάλη συζήτηση σχετικά με το πώς τα ηλεκτρικά δίκτυα μπορούν να προσαρμοστούν στη δραματική άνοδο της παραγωγικής δυναμικότητας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Πληρώνουν τους καταναλωτές
Τα τελευταία 15 χρόνια, η Ισπανία αποτελεί μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες αγορές ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Ευρώπη. Επενδυτικά κεφάλαια, εταιρείες κοινής ωφέλειας και τράπεζες έχουν διοχετεύσει περισσότερα από 80 δισεκατομμύρια δολάρια στον τομέα. Ωστόσο, η επενδυτική έκρηξη έχει δημιουργήσει τόσο μεγάλο πλεόνασμα ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε η αξία των ηλιακών πάρκων μειώνεται κατακόρυφα.
Πέρυσι προστέθηκε τόσο μεγάλη ηλιακή ισχύς, που κατέκλυσε το δίκτυο και ώθησε τις τιμές σε αρνητικά επίπεδα κατά τις ώρες αιχμής, καθώς οι παραγωγοί μειώνουν τα τιμολόγια για να μπορέσουν να διοχετεύσουν την πλεονάζουσα ενέργεια. Μέσα στο πρώτο εξάμηνο του έτους, η χώρα έχει ήδη καταρρίψει το ετήσιο ρεκόρ της στον αριθμό των ωρών κατά τις οποίες οι παραγωγοί υποχρεούνται να πληρώνουν τους καταναλωτές για να απορροφήσουν την ηλεκτρική τους ενέργεια.
Γιατί όμως οι παραγωγοί φτάνουν στο σημείο να πληρώνουν τους καταναλωτές;
Η διακοπή και η επανεκκίνηση της λειτουργίας ενός μεγάλου πάρκου ή ενός εργοστασίου συνεπάγεται εξαιρετικά υψηλό τεχνικό και οικονομικό κόστος. Επομένως, ο παραγωγός προτιμά να πληρώσει ένα μικρό αντίτιμο ανά μεγαβατώρα για λίγες ώρες, παρά να σταματήσει εντελώς τη δραστηριότητά του.
Το πρόβλημα παρατηρείται σε ολόκληρη την Ευρώπη, αλλά λαμβάνει πιο δραματικές διαστάσεις στην Ισπανία, όπου η ηλιακή ενέργεια ξεπέρασε πέρυσι την αιολική ως η κύρια πηγή ηλεκτροπαραγωγής. “Η οικονομική κατάσταση έχει επιδεινωθεί τόσο απότομα, που οι επενδυτές προσπαθούν να αποχωρήσουν προσφέροντας μεγάλες εκπτώσεις”, δηλώνει ο Ντανιέλ Πέρεθ, επικεφαλής της L’Energètica, δημόσιας εταιρείας ενέργειας στην περιοχή της Καταλονίας.
Τουλάχιστον τέσσερα ισπανικά ενεργειακά έργα ή εταιρείες έχουν βγει προς πώληση, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν το θέμα. Ωστόσο, η Iberdrola SA, ο μεγαλύτερος παραγωγός πράσινης ενέργειας στην Ευρώπη, έχει καθυστερήσει τις πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων, αφού έλαβε προσφορές από πιθανούς αγοραστές τις οποίες θεωρεί ιδιαίτερα χαμηλές, αναφέρουν δύο από τις πηγές. Η Iberdrola αρνήθηκε να προβεί σε σχολιασμό.
Εντωμεταξύ, οι short sellers παραμονεύουν. Η BlackRock Advisors LLC και τουλάχιστον τέσσερις ακόμη μεγάλοι επενδυτικοί οίκοι έχουν πάρει σημαντικές short θέσεις –ποντάροντας στην πτώση της μετοχής– στην εταιρεία Solaria Energia y Medio Ambiente SA. Η παραγωγή ηλιακής ενέργειας της εταιρείας αυξήθηκε σχεδόν κατά 50% κατά τους πρώτους τρεις μήνες του τρέχοντος έτους, παρά το γεγονός ότι η μέση τιμή πώλησης της ηλιακής της ενέργειας μειώθηκε κατά το ένα πέμπτο κατά την ίδια ακριβώς περίοδο. Η Solaria αρνήθηκε να προβεί σε σχολιασμό, ωστόσο δήλωσε ότι, στο πλαίσιο της διαφοροποίησης των δραστηριοτήτων της, έχει συγκεντρεύσει 300 εκατομμύρια ευρώ για την αγορά συστημάτων αποθήκευσης με μπαταρίες, ώστε να διαχειρίζεται αποτελεσματικά την πλεονάζουσα ηλεκτρική ενέργεια κατά τις ώρες αιχμής.
Παράλληλα, εξετάζει το ενδεχόμενο κατασκευής data centers προκειμένου να επεκταθεί πέρα από την απλή παραγωγή και να εξασφαλίσει έναν άμεσο και εγγυημένο αγοραστή για την ενέργεια που παράγει.
Το πρόβλημα έχει επιδεινωθεί από το blackout τον Απρίλιο του 2025, το οποίο βύθισε το μεγαλύτερο μέρος της Ισπανίας και της Πορτογαλίας στο σκοτάδι. Έκτοτε, ο εθνικός διαχειριστής του δικτύου της Ισπανίας, Red Eléctrica, ενεργεί πιο δυναμικά προχωρώντας στην προσωρινή διακοπή της σύνδεσης των πάρκων με το δίκτυο, καθώς η ηλιακή ενέργεια δυσχεραίνει τη διαχείριση του συστήματος. Η διαδικασία αυτή κρίνεται απαραίτητη, καθώς όταν η παραγωγή κορυφώνεται χωρίς την ανάλογη κατανάλωση, η υπερφόρτωση του συστήματος αυξάνει τον κίνδυνο αστάθειας. Ο διαχειριστής αναγκάζεται τότε να διακόψει προσωρινά τη ροή από πολλά πάρκα, απορρίπτοντας την ενέργεια που παράγουν εκείνη τη στιγμή, προκειμένου να θωρακίσει το δίκτυο από μια νέα γενικευμένη κατάρρευση.
Η ισπανική κυβέρνηση έχει χαρακτηρίσει την κατάσταση ως «μεταβατική» και σχεδιάζει αναβαθμίσεις του δικτύου ύψους περίπου 30 δισεκατομμυρίων ευρώ έως το 2030. Βραχυπρόθεσμα, η κυβέρνηση εξετάζει τρόπους για την άμβλυνση των προβλημάτων, συμπεριλαμβανομένης της παροχής οικονομικής στήριξης στον κλάδο και της έκδοσης κατευθυντήριων γραμμών που ενθαρρύνουν την εγκατάσταση περισσότερων μπαταριών.
Οι επενδυτές είχαν υποθέσει ότι οι μπαταρίες, οι βελτιώσεις στο δίκτυο και η αυξανόμενη ζήτηση θα απορροφούσαν τη νέα προσφορά ηλιακής ενέργειας. Αντίθετα, η ηλιακή ισχύς έχει επεκταθεί πολύ πιο γρήγορα από τις υποδομές που απαιτούνται για την αποθήκευση ή τη διανομή της.
Παρόλο που ορισμένοι επενδυτές αποφεύγουν τον τομέα, αυτός θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μια “ελκυστική ευκαιρία” για τα funds που εξαγοράζουν μερίδια σε προβληματικές εταιρείες με σκοπό την εξυγίανσή τους, αναφέρει ο Λουίς ντελ Μπάριο, επικεφαλής του τμήματος ενέργειας της εταιρείας συμβούλων Arthur D. Little Inc. στη Μαδρίτη. «Υπολογίζουμε ότι υπάρχουν διαθέσιμα κεφάλαια μεταξύ 6 και 10 δισεκατομμυρίων ευρώ» για την αγορά αυτών των προβληματικών περιουσιακών στοιχείων, δηλώνει. «Σε αυτά προστίθενται περίπου 10 δισεκατομμύρια ευρώ για επενδύσεις σε μπαταρίες, με σκοπό τη διάσωση του κλάδου».
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
