Οι τράπεζες αποτελούν ουσιώδεις παράγοντες που καταλύουν την ολοκλήρωση της αγοράς και βασικό κανάλι μετάδοσης μεταξύ αποταμίευσης και επενδύσεων.
Το SIU αντιπροσωπεύει επίσης μια στρατηγική ευκαιρία για αυτές να καινοτομήσουν στα επιχειρηματικά τους μοντέλα, να διευρύνουν τις δραστηριότητές τους στις κεφαλαιαγορές και να επωφεληθούν από μια πιο δυναμική ευρωπαϊκή οικονομία, σύμφωνα με τον Pedro Machado, Μέλος του Εποπτικού Συμβουλίου της ΕΚΤ.
Η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια κρίσιμη στιγμή. Η ενίσχυση της ικανότητάς της να κινητοποιεί τις αποταμιεύσεις και να χρηματοδοτεί επενδύσεις δεν αποτελεί πλέον απλώς έναν στόχο οικονομικής πολιτικής – έχει καταστεί κεντρικής σημασίας για την ανταγωνιστικότητά της, τη στρατηγική αυτονομία της και τη μακροπρόθεσμη οικονομική της ανάπτυξη. Η επίτευξη αυτών των στόχων απαιτεί την προώθηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (SIU), μιας απαραίτητης μεταρρυθμιστικής ατζέντας για την εμβάθυνση της χρηματοπιστωτικής ολοκλήρωσης στην Ευρώπη.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει έλλειψη αποταμιεύσεων. Αυτό που της λείπει είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος μετατροπής αυτών των αποταμιεύσεων σε μακροπρόθεσμες επενδύσεις που προωθούν την καινοτομία, ενισχύουν την παραγωγικότητα και προάγουν την ανθεκτικότητα. Η αντιμετώπιση αυτής της ανισορροπίας βρίσκεται στο επίκεντρο της SIU.
Η SIU (Savings and Investment Union) δεν αποτελεί απλώς μια συνέχεια της Ένωσης Κεφαλαιαγορών, όπως μπορεί να πιστεύουν ορισμένοι. Στην πραγματικότητα είναι πολύ περισσότερο από αυτό. Η SIU στοχεύει στην επίλυση ενός ευρύτερου προβλήματος: η χρηματοπιστωτική αρχιτεκτονική της Ευρώπης εξακολουθεί να είναι υπερβολικά κατακερματισμένη και στρεβλωμένη προς τους ισολογισμούς των τραπεζών, ενώ η χρηματοδότηση με μετοχές και η χρηματοδότηση που βασίζεται στην αγορά παραμένουν υπανάπτυκτες.
Ταυτόχρονα, η Ευρώπη αντιμετωπίζει πρωτοφανείς επενδυτικές ανάγκες που συνδέονται με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, την άμυνα και την τεχνολογική κυριαρχία. Η αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων απαιτεί ένα χρηματοπιστωτικό σύστημα που κινητοποιεί τις αποταμιεύσεις πιο αποτελεσματικά, διαφοροποιεί τον κίνδυνο και λειτουργεί σε πραγματικά ευρωπαϊκή κλίμακα.
Από τραπεζικής και εποπτικής άποψης, η SIU δεν αποτελεί παράπλευρο έργο. Έχει τη δυνατότητα να αναδιαμορφώσει το χρηματοπιστωτικό οικοσύστημα στο οποίο λειτουργούν οι τράπεζες, να κατανείμει τον κίνδυνο και να υποστηρίξει την πραγματική οικονομία. Οι τράπεζες θα επωφελούνταν από μια καλά σχεδιασμένη SIU και θα ήταν απαραίτητες για την επιτυχία της. Μπορεί να ενισχύσει τον ρόλο τους σε ένα πιο ανθεκτικό και ολοκληρωμένο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Αποταμιεύσεις, κατακερματισμός και εξάρτηση
Στην ΕΕ, το ποσοστό αποταμίευσης είναι υψηλό, αλλά οι αποδόσεις όχι. Ένα σημαντικό μερίδιο του πλούτου των νοικοκυριών παραμένει συγκεντρωμένο σε τραπεζικές καταθέσεις και σε μέσα αποταμίευσης χαμηλής απόδοσης, τα οποία συχνά τηρούνται σε εθνικά κατακερματισμένες αγορές. Ταυτόχρονα, πολλές ευρωπαϊκές επιχειρήσεις — ιδίως καινοτόμες εταιρείες και αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις — αντιμετωπίζουν περιορισμένη πρόσβαση σε μακροπρόθεσμα επιχειρηματικά κεφάλαια και κατακερματισμένες επενδυτικές βάσεις.
Αυτή η αναντιστοιχία δεν είναι απλώς ένα ζήτημα αποτελεσματικότητας. Ο κατακερματισμός των κεφαλαιαγορών μειώνει τον διασυνοριακό επιμερισμό κινδύνου και αυξάνει την εξάρτηση της Ευρώπης από μη Ευρωπαίους επενδυτές για τη χρηματοδότηση στρατηγικών προτεραιοτήτων.
Ενώ η Ευρώπη επωφελείται από το γεγονός ότι είναι μια ανοιχτή οικονομία, οι υπανάπτυκτες εγχώριες αγορές μετοχών μπορούν να δημιουργήσουν αυτοτροφοδοτούμενη δυναμική, καθώς οι καινοτόμες επιχειρήσεις αναπτύσσονται, εισάγονται σε χρηματιστήρια ή μετεγκαθίστανται εκτός ΕΕ. Αυτό αποδυναμώνει περαιτέρω το οικοσύστημα της κεφαλαιαγοράς της Ευρώπης. Υπό αυτή την έννοια, ο κατακερματισμός μπορεί να αποτελέσει στρατηγική αλλά και οικονομική ευπάθεια.
Το SIU αντιμετωπίζει αυτό το πρόβλημα άμεσα. Στόχος του είναι να καταστήσει τον τρόπο με τον οποίο το χρηματοπιστωτικό σύστημα της ΕΕ διοχετεύει τις αποταμιεύσεις σε επενδύσεις πιο αποτελεσματικό, να άρει τα εμπόδια εντός της ενιαίας αγοράς και να υποστηρίξει τη βιώσιμη ανάπτυξη στο πλαίσιο των νέων γεωπολιτικών δυναμικών, της κλιματικής μετάβασης και των τεχνολογικών αλλαγών.
Τι αλλάζει το SIU για τις τράπεζες
Από τραπεζικής άποψης, η SIU θεωρείται μερικές φορές ως μετατόπιση της χρηματοδότησης από τις τράπεζες προς τη χρηματοδότηση που βασίζεται στην αγορά.
Ωστόσο, αυτή η ερμηνεία είναι παραπλανητική. Η SIU δεν αποσκοπεί στην αποδυνάμωση των τραπεζών ή στην αντικατάστασή τους από κεφαλαιαγορές. Αντίθετα, στοχεύει στην οικοδόμηση ενός πιο ισορροπημένου χρηματοπιστωτικού συστήματος, στο οποίο η χρηματοδότηση που βασίζεται στις τράπεζες και η χρηματοδότηση που βασίζεται στην αγορά αλληλοϋποστηρίζονται.
Διαφοροποίηση και χρηματοοικονομική σταθερότητα
Ένα από τα κύρια οφέλη των βαθύτερων και πιο ολοκληρωμένων κεφαλαιαγορών είναι η διαφοροποίηση του κινδύνου. Σε ένα σύστημα που βασίζεται κυρίως στην πίστωση, οι κίνδυνοι τείνουν να συσσωρεύονται στους ισολογισμούς των τραπεζών και οι κραδασμοί διαδίδονται εντός ενός μόνο τομέα. Οι κεφαλαιαγορές επιτρέπουν την ευρύτερη κατανομή των κινδύνων μεταξύ των επενδυτών και των δομών χρηματοδότησης. Αυτό ενισχύει την ικανότητα της οικονομίας να απορροφά κραδασμούς εκτός του τραπεζικού τομέα.
Για τις τράπεζες, αυτή η διαφοροποίηση δεν αποτελεί απειλή. Είναι πηγή σταθερότητας. Ένα χρηματοπιστωτικό σύστημα στο οποίο τα ίδια κεφάλαια, η μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση και τα μέσα που βασίζονται στην αγορά διαδραματίζουν μεγαλύτερο ρόλο μειώνει την υπερβολική συγκέντρωση κινδύνου και υποστηρίζει ένα πιο ανθεκτικό μακροοικονομικό περιβάλλον. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό υπό το πρίσμα των μακροπρόθεσμων επενδυτικών αναγκών της Ευρώπης, οι οποίες δεν μπορούν να καλυφθούν βιώσιμα μόνο μέσω του τραπεζικού δανεισμού.
Αποτελεσματικότερη χρήση της χωρητικότητας του ισολογισμού
Οι τράπεζες λειτουργούν υπό δεσμευτικούς περιορισμούς κεφαλαίου, μόχλευσης και ρευστότητας. Η Ευρώπη δεν υποφέρει από έλλειψη τραπεζικής πίστωσης, αλλά από διαρθρωτική υποπροσφορά χρηματοδότησης με ίδια κεφάλαια.
Η αντιμετώπιση αυτής της ανισορροπίας θα επιτρέψει στις τράπεζες να χρησιμοποιούν τους ισολογισμούς τους πιο αποτελεσματικά, εστιάζοντας σε τομείς όπου η τραπεζική σχέσεων και η πιστωτική εμπειρογνωμοσύνη προσθέτουν τη μεγαλύτερη αξία, ενώ ο μακροπρόθεσμος κίνδυνος θα μοιράζεται όλο και περισσότερο με τους επενδυτές της αγοράς.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
