Η μεγάλη χρηματιστηριακή φούσκα της εποχής της Τεχνητής Νοημοσύνης ίσως να μην τροφοδοτείται από τους κλασικούς κερδοσκόπους, αλλά από τους πιο «παθητικούς» επενδυτές της αγοράς.
Αυτή είναι η προειδοποίηση του Reuters Breakingviews, το οποίο υποστηρίζει ότι η αλματώδης άνοδος των επενδύσεων σε index funds έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο λειτουργίας των αγορών. Αντί να αντανακλούν απλώς τις εξελίξεις, οι χρηματιστηριακοί δείκτες και τα κεφάλαια που τους ακολουθούν επηρεάζουν πλέον άμεσα τις τιμές των μετοχών, ενισχύοντας τις ανισορροπίες και διογκώνοντας τις αποτιμήσεις.
Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της πολυαναμενόμενης εισαγωγής της SpaceX στο χρηματιστήριο, σε μια δημόσια εγγραφή ύψους 75 δισ. δολαρίων που αναμένεται να είναι η μεγαλύτερη στην ιστορία.
Από το 3% στο 53% της αγοράς
Η παθητική επένδυση ξεκίνησε ως μια φθηνή εναλλακτική απέναντι στους παραδοσιακούς διαχειριστές κεφαλαίων.
Η βασική ιδέα ήταν απλή: εφόσον οι περισσότεροι επαγγελματίες επενδυτές αδυνατούν διαχρονικά να ξεπεράσουν τις αποδόσεις της αγοράς, ο μέσος επενδυτής θα μπορούσε απλώς να αγοράσει έναν δείκτη και να ακολουθεί την πορεία του.
Η στρατηγική αποδείχθηκε εξαιρετικά επιτυχημένη. Στις ΗΠΑ, τα κεφάλαια που επενδύουν παθητικά σε χρηματιστηριακούς δείκτες αντιστοιχούν πλέον στο 53% των επενδύσεων στην αγορά μετοχών, από μόλις 3% στις αρχές του αιώνα.
Την ίδια στιγμή, οι ενεργητικά διαχειριζόμενοι επενδυτικοί οργανισμοί χάνουν συνεχώς κεφάλαια. Μόνο τον Μάρτιο και τον Απρίλιο καταγράφηκαν εκροές σχεδόν 60 δισ. δολαρίων από τα παραδοσιακά αμοιβαία κεφάλαια.
Όταν ο δείκτης παύει να είναι δείκτης
Σύμφωνα με νέα μελέτη των Ρομπ Άρνοτ και Λίλιαν Γου, η επιτυχία των index funds έχει φτάσει πλέον σε σημείο να αλλοιώνει τη λετουργία της αγορας.
Όταν ένας δείκτης αναδιαρθρώνεται, τα παθητικά κεφάλαια υποχρεώνονται να αγοράζουν περισσότερες μετοχές εταιρειών που έχουν ήδη ανέβει και να μειώνουν την έκθεσή τους σε όσες έχουν υποχωρήσει.
Με άλλα λόγια, αγοράζουν ακριβά και πουλούν φθηνά, ενισχύοντας τις ήδη υπάρχουσες τάσεις.
Το αποτέλεσμα είναι η συνεχής συγκέντρωση κεφαλαίων στις μεγαλύτερες εταιρείες της αγοράς, ανεξάρτητα από το αν οι αποτιμήσεις τους δικαιολογούνται από τα θεμελιώδη μεγέθη.
Οι κολοσσοί γίνονται ακόμη μεγαλύτεροι
Οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι το αυξανόμενο premium που απολαμβάνουν οι αμερικανικοί τεχνολογικοί γίγαντες δεν οφείλεται αποκλειστικά στις προοπτικές ανάπτυξής τους, αλλά και στον μηχανισμό των παθητικών επενδύσεων.
Σήμερα, οι 10 μεγαλύτερες εταιρείες του S&P 500 αντιπροσωπεύουν μεγαλύτερο ποσοστό του δείκτη από οποιαδήποτε άλλη περίοδο στην ιστορία.
Παράλληλα, σύμφωνα με τη Goldman Sachs, σχεδόν το μισό της αμερικανικής χρηματιστηριακής αγοράς συνδέεται άμεσα ή έμμεσα με την επενδυτική μανία γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Η SpaceX και το μεγάλο τεστ
Η επικείμενη εισαγωγή της SpaceX θεωρείται από πολλούς το απόλυτο τεστ για το σύστημα. Η εταιρεία του Ίλον Μασκ σχεδιάζει να διαθέσει στο επενδυτικό κοινό μόλις το 3%-4% των μετοχών της, ποσοστό ιδιαίτερα χαμηλό για τα δεδομένα μιας τόσο μεγάλης εισαγωγής.
Ωστόσο, αλλαγές στους κανόνες ορισμένων χρηματιστηριακών δεικτών επιτρέπουν πλέον σε εταιρείες με τόσο περιορισμένη ελεύθερη διασπορά να αποκτούν σημαντική στάθμιση στους δείκτες.
Αυτό σημαίνει ότι τα index funds ενδέχεται να υποχρεωθούν να αγοράσουν μεγάλο μέρος των διαθέσιμων μετοχών της SpaceX αμέσως μετά την εισαγωγή της, ανεξαρτήτως αποτίμησης.
Ο Άρνοτ εκτιμά ότι υπό ορισμένες προϋποθέσεις τα παθητικά κεφάλαια θα μπορούσαν να απορροφήσουν έως και το 40% των μετοχών που θα διατεθούν στην αγορά.
Η θεωρία των «ανελαστικών αγορών»
Η ανησυχία αυτή συνδέεται με τη θεωρία των «ανελαστικών αγορών», που ανέπτυξαν οι οικονομολόγοι Ζαβιέ Γκαμπέ και Ραλφ Κοέιν.
Σύμφωνα με τη θεωρία τους, οι αγορές είναι πολύ πιο ευαίσθητες στις εισροές κεφαλαίων απ’ ό,τι υποθέτουν τα παραδοσιακά οικονομικά μοντέλα.
Όταν εισρέουν νέα χρήματα στην αγορά, οι τιμές ανεβαίνουν επειδή η προσφορά μετοχών δεν μπορεί να αυξηθεί άμεσα. Και όταν οι βασικοί αγοραστές είναι επενδυτές που αγοράζουν μηχανικά, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη την αποτίμηση, η επίδραση γίνεται ακόμη ισχυρότερη.
Μια φούσκα που τροφοδοτεί τον εαυτό της;
Για τους επικριτές του παθητικού investing, η εικόνα είναι ανησυχητική.
Οι μεγαλύτερες εταιρείες προσελκύουν περισσότερα κεφάλαια επειδή ανεβαίνουν. Και ανεβαίνουν επειδή προσελκύουν περισσότερα κεφάλαια.
Η SpaceX ενδέχεται να αποτελέσει το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτού του μηχανισμού. Εάν η μεγαλύτερη δημόσια εγγραφή όλων των εποχών στηριχθεί σε μαζικές αγορές από index funds που υποχρεώνονται να αγοράσουν «πάση θυσία», τότε, όπως σημειώνει το Reuters Breakingviews, οι παθητικοί επενδυτές ίσως αποδειχθούν οι πιο ενεργοί πρωταγωνιστές της μεγαλύτερης χρηματιστηριακής φούσκας της εποχής της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
