Την ανάγκη μιας ιστορικής στροφής της χώρας στην ενέργεια «made in Greece», τονίζει ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και πρώην υπουργός Ενέργειας, Γιάννης Μανιάτης, σε συνέντευξη του στη Ναυτεμπορική και τον Μιχάλη Ψύλο.
«Η Ελλάδα πρέπει να αξιοποιήσει τον απίστευτο ορυκτό μας πλούτο που είναι οι υδρογονάνθρακες, αλλά και να παράγει περισσότερα προϊόντα πράσινης ενέργειας. Με περισσότερα φωτοβολταϊκά πάρκα, περισσότερες μπαταρίες, αξιοποίηση της γεωθερμίας και των λοιπών μορφών ενέργειας», τονίζει ο Γιάννης Μανιάτης και προσθέτει με έμφαση: Όλα αυτά υπό μια προϋπόθεση: Η Ελλάδα να πάψει να είναι μόνο κόμβος διαμετακόμισης φυσικού αερίου ή ηλεκτρισμού που θα παράγεται σε τρίτες χώρες και θα περνάει από εμάς με καλώδια ή αγωγούς».
Εχοντας βάλει την σφραγίδα του στην ενεργειακή πολιτική της χώρας ως Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας από το 2010 ως το 2014, ο Γιάννης Μανιάτης, εκτιμά ότι « χάσαμε τουλάχιστον μια δεκαετία. Θα μπορούσαμε σήμερα, που βλέπω διάφορους πανηγυρισμούς της κυβέρνησης ότι δήθεν κάνει κάτι σπουδαίο, να είχαν εισρεύσει εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ στα δημόσια ταμεία από τις εξαγωγές μας σε φυσικό αέριο.. Δυστυχώς, χάσαμε αυτή την ευκαιρία».
Δεν έκλεισε το ιστορικό παράθυρο
Ο κ.Μανιάτης παραμένει πάντως αισιόδοξος. «Το ιστορικό παράθυρο για την πατρίδα μας δεν έχει κλείσει», λεει. « Ακόμη και τώρα, εάν τρέξουμε, νομίζω ότι μπορούμε να αξιοποιήσουμε τον ορυκτό και ενεργειακό μας πλούτο».
Η Chevron, κύριε Μανιάτη πάντως, ξεκινά ήδη τις έρευνες και τον προσεχή Φεβρουάριο θα κάνει την πρώτη γεώτρηση στο Ιόνιο, όπως μας είπε στη Ναυτεμπορική, ο υπουργός Ενέργειας, Στ. Παπασταύρου.
«Επιτρέψτε μου κύριε Ψύλο να χαμογελώ που κάνουμε αυτή τη κουβέντα διότι όλα αυτά που τώρα παρουσιάζονται ως σπουδαία επιτεύγματα, τα είχαμε καταφέρει στην πιο δύσκολη δημοσιονομική περίοδο της χώρας, την περίοδο 2010-2014. Και την Total είχαμε φέρει και την Eni και την Repsol την Ισπανική. Ήταν όλοι εδώ. Κατάφεραν όμως οι κυβερνήσεις και του Τσίπρα και του Μητσοτάκη να διώξουν αυτούς τους κολοσσούς».
Για ποιον λόγο κύριε Μανιάτη;
«Ο κύριος Μητσοτάκης είχε πει στην Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ότι δεν τον ενδιαφέρει το φυσικό αέριο, διότι είναι καύσιμο το προηγούμενου αιώνα.
Αυτές τις μέρες έγινε μάλιστα πάλι μια εξαγγελία της κυβέρνησης ότι θα ξανακάνουν γεωσκοπήσεις σε όλη την περιοχή του Ιονίου και νότια της Κρήτης. Αυτό που είχαμε κάνει εμείς το 2012 με μια Νορβηγική εταιρεία,. 16 χρόνια πριν.
Κάναμε την πρώτη πλήρη γεωσκόπηση του Ιονίου και νότια της Κρήτης. Βγάλαμε τα 20 θαλάσσια οικόπεδα. Τώρα, προσπαθούν να τρέξουν για να αναπληρώσουν τον χαμένο χρόνο. Ας είναι. Καλοδεχούμενη ακόμη και η επίσπευση των διαδικασιών. Μόνο που πρέπει να σας πω ότι οι άλλοι προχωρούν πολύ πιο γρήγορα από εμάς. Θα ήταν πάντως, ολέθριο λάθος να κάνει πίσω η κυβέρνηση».
Ο «Κάθετος Διάδρομος»
Κύριε Μανιάτη, πώς προχωρά ο Κάθετος Διάδρομος; Η Ελλάδα θέλει να γίνει ενεργειακός κόμβος, αλλά όχι μόνο μεταφοράς φυσικού αερίου…
«Κύριε Ψύλο, την απόφαση για τον Κάθετο Διάδρομο, την υπέγραψα τον Δεκέμβριο του 2014. Πάλι πριν 12 χρόνια, με τον Βούλγαρο και τον Ρουμάνο ομόλογό μου, στα γραφεία της Μόνιμης Ελληνικής Αντιπροσωπείας, στις Βρυξέλες.
Ξέρετε πώς σκεφτήκαμε το έργο αυτό; Είχε γίνει τότε, η προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία. Κατάλαβα λοιπόν ότι χρειαζόμαστε έναν εναλλακτικό δρόμο και τον ονομάσαμε Κάθετο Διάδρομο μεταφοράς του φυσικού αερίου από την Αλεξανδρούπολη προς Βορρά.
Από το 2014 μέχρι και το 2025, περίπου, δεν είχε μιλήσει κανένας για τον Κάθετο Διάδρομο.
Ξαφνικά, μετά την εκλογή του προέδρου Τράμπ στις ΗΠΑ, το έργο «ξύπνησε». Ξύπνησε και η ελληνική κυβέρνηση και άρχισε να μιλάει για τον Κάθετο Διάδρομο.
Είναι μια καλή ευκαιρία για την πατρίδα μας. Εγώ στηρίζω απολύτως όλες τις προσπάθειες για την υλοποίηση του έργου».
Οι επιπτώσεις του πολέμου στον Κόλπο
Ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και αντιπρόεδρος της Σοσιαλιστικής Ομάδας (S&D) στο Ευρωκοινοβούλιο, προειδοποιεί πάντως ότι «οι επιπτώσεις του πολέμου στον Κόλπο θα ταλαιπωρήσουν την Ευρώπη σίγουρα για κάποιους μήνες. Ευχόμαστε να είναι απλώς, μόνο κάποιοι μήνες, καθώς έχει ανατραπεί όλο το παλιό status στις χώρες του Kόλπου. Εδώ πια δεν υπάρχει τίποτε όρθιο. Έχει εξαφανιστεί η εμπιστοσύνη που είχαν οι χώρες του Κόλπου στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο πρόεδρος Τραμπ με τον δικό του τρόπο σκέψης, όχι μόνο δεν είχε φανταστεί τι επρόκειτο να γίνει με τον πόλεμο στο Ιράν, αλλά δυστυχώς φαίνεται ότι θα είναι μια από τις τραγικότερες στιγμές της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ. Το πρόβλημα βέβαια είναι ότι επειδή εμείς είμαστε δίπλα, την πληρώνουμε και εμείς ως Ευρώπη και Ελλάδα»
Απροετοίμαστη η Ευρώπη
Η Ευρώπη πάντως, για άλλη μια φορά πιάστηκε αρκετά απροετοίμαστη.
«Δεν γίνεται σήμερα που μιλάμε να μην έχει η Ευρώπη μια ευρωπαϊκή στρατηγική για τη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο. Η Ευρώπη είναι απούσα γιατί δεν έχει ξεκαθαρίσει στο μυαλό της πώς θέλει να είναι η παρουσία της.
Ξέρετε, ισχύει αυτό που λένε: Όταν δεν είσαι στο τραπέζι, σκέψου μήπως είσαι στο… μενού.
Δυστυχώς ανάμεσα στα άλλα, στην Ευρώπη έχουμε και ένα τεράστιο πρόβλημα έλλειψης ηγεσίας.
Ισως ακουστεί περίεργο, αλλά από τα τρία θεσμικά όργανα της Ένωσης -το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, την Επιτροπή και το Ευρωκοινοβούλιο-μόνο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι το πιο φιλοευρωπαϊκό όργανο».
Οι τιμές στα καύσιμα και το ρεύμα
Κύριε Μανιάτη, ο πόλεμος φαίνεται να τελειώνει, αλλά οι τιμές στα καύσιμα, αλλά και το ηλεκτρικό ρεύμα, δεν υποχωρούν ανάλογα;
«Κύριε Ψύλο, η αποκλιμάκωση των τιμών στα πρατήρια δεν είναι θέμα των πρατηριούχων, αλλά της κυβέρνησης.
Αναφορικά επίσης με την τιμή του ρεύματος, είναι κάτι που κουβεντιάζουμε πάρα πολύ στην Ευρώπη. Η Ελλάδα έχει μερικά πολύ βασικά μειονεκτήματα, που απορρέουν από πολιτικές ευθύνες. Εξηγούμε: Στον τομέα της πράσινης ενέργειας, μπορεί να καλύπτουμε κοντά στο 50% της παραγωγής ρεύματος από ΑΠΕ, αλλά πριν από 12 χρόνια είχαμε φτάσει την Ελλάδα να είναι η τρίτη καλύτερη χώρα στον κόσμο στην κατά κεφαλήν παραγωγή ρεύματος από φωτοβολταϊκά συστήματα και η έβδομη καλύτερη στην Ευρώπη στα αιολικά. Σήμερα, η Ελλάδα είναι απλά στο μέσο όρο.
Η κυβέρνηση, πρώτον, αφήνει το χρηματιστήριο ενέργειας να λειτουργεί με έναν τρόπο παράλογο, εξωπραγματικό. Σχεδόν το 90% των συμβάσεων περνά μέσα από το Χρηματιστήριο Ενέργειας. Οταν στις υπόλοιπες χώρες είναι 30-40%. Γιατί αυτό βολεύει την κυβέρνηση, βολεύει και τους μεγάλους παρόχους.
Όμως πλάι στους μεγάλους παρόχους πρέπει να υπάρχει ένα 20-30% πράσινης ενέργειας που την παράγουν ενεργειακές κοινότητες, αγροτικοί συνεταιρισμοί, δήμοι και κοινότητες .Στη Γερμανία για παράδειγμα, το 42% της πράσινης ενέργειας παράγεται από τις ενεργειακές κοινότητες. Στην Ελλάδα είναι ζήτημα αν παράγουν το 5%.
Ένα μεγάλο θέμα επίσης είναι ότι δεν έχουμε πολλές ηλεκτρικές διασυνδέσεις που θα έπρεπε να έχουμε. Με την Ιταλία, με την Αλβανία, με τη Βόρεια Μακεδονία, με τη Βουλγαρία. Η Αλβανία και η η Βουλγαρία έχει φτηνότερη ενέργεια από εμάς.
Ο ηλεκτρικός χώρος είναι δημόσιο αγαθό. Όπως είναι το νερό και ο αέρας που αναπνέουμε.
Δεν γίνεται να τον κατέχουν μόνο οι μεγάλοι. Πρέπει να γίνει μια κατανομή».
Το ηλεκτρικό καλώδιο Κύπρου –Ελλάδας
Τι θα γίνει κύριε Μανιάτη με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας –Κύπρου;
«Κύριε Ψύλο, ξεκινήσαμε την προσπάθεια αυτή το 2011,επί κυβερνήσεως Γιώργου Παπανδρέου. Το 2013 και το 2014 με κυβέρνηση Σαμαρά- Βενιζέλου το εντάξαμε για χρηματοδότηση στα ευρωπαϊκά προγράμματα. Το 2014, με δική μου εισήγηση το ενέταξα στις εθνικές στρατηγικές επενδύσεις για να λαμβάνει γρήγορα. Και μέχρι τώρα δεν έχει γίνει ουσιαστικά, τίποτα».
Μήπως φταίει όμως η προκλητική στάση της Τουρκίας;
«Μίλησα πρόσφατα με τον Ευρωπαίο Επίτροπο Ενέργειας, τον Νταν Γιόργκενσεν. Είναι απογοητευμένος. Γιατί η Επιτροπή, πέρα από το ότι βάζει τα 650 εκατομμύρια ευρώ για τη λειτουργία του καλωδίου, που θα βοηθήσει και την ενεργειακή ασφάλεια όλης της Ευρώπης, βλέπει ότι δυστυχώς, με ευθύνες της ελληνικής κυβέρνησης και της κυπριακής, το πράγμα δεν προχωρά.
Μίλησα με την Κάγια Κάλλας, την Υπατη Εκπρόσωπο, για τις διεθνείς σχέσεις για το θέμα. Είπε ότι ίδιο με τον Γιόργκενσεν: Η ΕΕ είναι διατεθειμένη να βγει μπροστά για να υπερασπιστεί τα δικαιώματα των κρατών μελών σε τέτοιου είδους δράσεις».
Θα μας στηρίξει η ΕΕ
Εμείς δεν καλούμε δηλαδή ως κυβέρνηση, ως Ελλάδα, την Ευρώπη να παρέμβει υπέρ ημών;
«Καλώ τον Έλληνα Πρωθυπουργό και τον Κύπριο Πρόεδρο και τους δύο μαζί, να βάλουν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το ζήτημα του καλωδίου. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μας στηρίξει. έτσι κι αλλιώς, σας βεβαιώνω απολύτως. Μου το είπε και ο Επίτροπος και το ξέρουμε, μπορεί να βγει μια καταδικαστική απόφαση σε βάρος της Τουρκίας η οποία ξέρουμε πολύ καλό ότι παρενοχλεί, παρεμποδίζει. Αλλά πολλές φορές αυτές τις παρενοχλήσεις τις εκμεταλλεύονται εσωτερικά εδώ στην Ελλάδα για να λένε ότι δεν μας αφήνει η Τουρκία. Δεν είναι θέμα Τουρκίας. Εάν εμείς το θέλουμε, Ελλάδα και Κύπρος, το καλώδιο θα γίνει».
Πολλά ερωτήματα υπάρχουν κύριε Μανιάτη και για την πράσινη ενέργεια. Το 2014, είχατε εντάξει στο ΕΣΠΑ την εκπόνηση χωροταξικού για τις ΑΠΕ…
«Και ακόμη τώρα συζητάμε το χωροταξικό για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, κύριε Ψύλο. Ενώ θα έπρεπε να είχε τελειώσει το 2016-2017, το αργότερο, ώστε να ξέρουμε πώς θα χωροθετήσουμε τις μεγάλες μονάδες ΑΠΕ.
Μαθαίνω ότι τώρα είναι σε διαβούλευση, κάτι τέτοιο και θα τελειώσει. Εύχομαι να μην έχει χαθεί η ευκαιρία. Πάντως, τουλάχιστον τώρα κάτι θα μπει σε μια σειρά.
Για να μιλήσουμε ειλικρινά: Νομίζω ότι έγινε απολύτως ενσυνείδητα από τις κυβερνήσεις και Τσίπρα και Μητσοτάκη να μην έχουμε χωροταξικό για τις ΑΠΕ. Για να υπάρχει ασυδοσία στις χωροθετήσεις. Οι μεγάλοι να κάνουν τις επενδύσεις τους, να παίρνουν τυπικά άδειες από τις υπηρεσίες, αλλά χωρίς να υπάρχει χωροταξικό, που θα καθορίζει πώς είναι η φέρουσα ικανότητα μιας περιοχής. Πόσα φωτοβολταϊκά, πόσα αιολικά μπορεί να αντέξει μια περιοχή. Αυτά είναι θέματα που λύνει το χωροταξικό.
Από εδώ και πέρα πρέπει να δίνεται προτεραιότητα όχι στις μεγάλες επενδύσεις. Αλλά στις μικρομεσαίες, τις επενδύσεις των δήμων, των συνεταιρισμών, να δημιουργούνται ενεργειακές κοινότητες.
Όπως και στην παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος με γεωθερμία. Είναι μια πολύ γνωστή τεχνολογία, ακίνδυνη και προσέξτε δίνει ρεύμα όλο το 24ωρο. Όλες τις μέρες του χρόνου.
Πριν 12 χρόνια είχα προκηρύξει ένα μεγάλο διεθνή διαγωνισμό για όλες τις περιοχές του Βόρειο ανατολικού, Αιγαίου και της Θράκης φτάνοντας μέχρι και την Καβάλα.
Ο διαγωνισμός αυτός εγκαταλείφθηκε στη συνέχεια για άγνωστους λόγους. Τέλος πάντων, θέλω να ελπίζω ότι μπορούμε να τα επαναφέρουμε με όλα αυτά.
Δεν υπάρχει περίπτωση όμως να γίνει οποιαδήποτε μεγάλη επένδυση στη χώρα εάν οι τοπικές κοινωνίες δεν έχουν ισχυρότατα οικονομικά και άλλα ανταποδοτικά οφέλη. Να το καταλάβουν αυτό όλοι, οι επενδυτές, οι πρωθυπουργοί, οι υπουργοί: οι κοινωνίες έχουν ξυπνήσει και απαιτούν αυτό που τους αναλογεί».
Πυρηνική ενέργεια
Κύριε Μανιάτη, μια τελευταία ερώτηση. Τι θα γίνει με την πυρηνική ενέργεια; Έχουν μπει ξαφνικά στη συζήτηση οι λεγόμενοι SMR -μικροί πυρηνικοί αντιδραστήρες…
«Μου έκανε τεράστια εντύπωση κύριε Ψύλο ότι ο πρωθυπουργός, ξαφνικά μια μέρα «πέταξε στον αέρα» ότι η Ελλάδα ενδιαφέρεται για τους μικρούς πυρηνικούς αντιδραστήρες. Χωρίς να έχει κουβεντιάσει με κανένα πανεπιστήμιο, με κανένα ερευνητικό κέντρο.
Η πυρηνική ενέργεια είναι όμως και μια ενέργεια βαθιάς εξάρτησης από τρίτους. Είσαι εξαρτημένος από αυτόν που θα σου φτιάξει το εργοστάσιο και είσαι μονίμως εξαρτημένος από αυτό που θα παίρνεις για «καύσιμο». Ξέρετε επίσης πότε θα κατασκευαστούν οι SMR αν το αποφασίσουμε τώρα; Το 2035. Σε δέκα χρόνια σχεδόν.
Σήμερα που μιλάμε άλλωστε, οι μοναδικοί SMR που δουλεύουν στον κόσμο είναι ένας στη Ρωσία και ένας στην Κίνα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν.
Συζητήσαμε νωρίτερα για την Γεωθερμία. Πόσα μεγαβάτ θα μας δώσει ένας μικρός πυρηνικός αντιδραστήρας; 200, 300, 500;Μα τόσα μας δίνει τώρα η γεωθερμία, χωρίς να έχουμε καμία εξάρτηση από κανέναν».
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
