© Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας η καθ΄οιονδήποτε τρόπο παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος, με βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη
Για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά, το «Ένα Φεστιβάλ στη Σαμοθράκη» έχει επιστρέψει αυτές τις ημέρες, δυναμικά, στο ακριτικό νησί του Βορειοανατολικού Αιγαίου, παρουσιάζοντας ένα πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα θεάτρου, μουσικής και περφόρμανς σε φυσικά τοπία, χωριά και δημόσιους χώρους της Σαμοθράκης.
Υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση της Βένιας Σταματιάδη, το Φεστιβάλ συνεχίζει να επενδύει στην αποκέντρωση της τέχνης και στη δημιουργική ανταλλαγή ανάμεσα στους κατοίκους του νησιού, τους επισκέπτες και τους καλλιτέχνες.
Παραστάσεις παρουσιάζονται σε δάση, σχολεία, καφενεία και ανοιχτούς δημόσιους χώρους, δίνοντας έμφαση στη βιωματική εμπειρία και στη σύνδεση του πολιτισμού με το ιδιαίτερο τοπίο της Σαμοθράκης.
Πριν πέσει η αυλαία του, την Κυριακή 5 Ιουλίου, με τον παλμό του Φεστιβάλ να δίνει ρυθμό στο όμορφο, αγαπημένο νησί μας, η καλλιτεχνική του διευθύντρια μίλησε μαζί μας.
«Ένα Φεστιβάλ στη Σαμοθράκη»· πέντε χρόνια μετά την έναρξή του, τι θεωρείτε ότι έχει αλλάξει περισσότερο, η σχέση του νησιού με την τέχνη ή η σχέση της τέχνης με το ίδιο το νησί;
«Σίγουρα και τα δύο. Όταν ξεκινήσαμε, πριν πέντε χρόνια, βαδίζαμε σε ένα τοπίο που μας ήταν, λίγο πολύ, άγνωστο. Φυσικά, γνωρίζαμε το νησί και το αγαπούσαμε πολύ. Αλλά είναι πάντα πολύ διαφορετικό να πηγαίνει κανείς κάπου σαν καλεσμένος, σαν τουρίστας, και διαφορετικό να καλείται να παράξει έργο εκεί. Αυτά τα χρόνια ύπαρξης του Φεστιβάλ ανακατευόμαστε όλο και περισσότερο με την τοπική κοινωνία και τις ανάγκες της, πειραματιζόμαστε με δράσεις και βλέπουμε ότι άλλες συνομιλούν περισσότερο και άλλες λιγότερο με τον κόσμο. Έτσι κι εμείς, αποκτούμε όλο και σαφέστερο προσανατολισμό στις επιλογές του προγράμματος. Επομένως, η σχέση της τέχνης με το νησί σίγουρα αλλάζει. Αλλά, μαζί, αλλάζει και το αντίστροφο: το νησί αγκαλιάζει όλο και περισσότερο το Φεστιβάλ και, μέσα από αυτό, όλο και περισσότερο την τέχνη».
Μιλάτε για αποκέντρωση του πολιτισμού, μια λέξη που χρησιμοποιείται συχνά αλλά σπάνια υλοποιείται στην πράξη. Τι σημαίνει για εσάς ουσιαστική αποκέντρωση και ποιες δυσκολίες συναντά κανείς όταν επιχειρεί κάτι τέτοιο σε ένα ακριτικό νησί;
«Ασχολούμενη συστηματικά με αυτό το ζήτημα τα τελευταία χρόνια μέσα από το Φεστιβάλ, μπορώ να πω με βεβαιότητα ότι οι δυσκολίες είναι τεράστιες, αν μιλάμε για ουσιαστική αποκέντρωση του πολιτισμού. Ίσως, γι’ αυτό γίνεται τόση συζήτηση γύρω από την αποκέντρωση, ενώ στην πράξη επιτυγχάνονται τόσο λίγα. Για μένα, ουσιαστική αποκέντρωση σημαίνει ισότιμη πρόσβαση όλων στον πολιτισμό. Και ας μη γελιόμαστε: από αυτό απέχουμε ακόμη πολύ. Πώς μπορούμε να ισχυριζόμαστε ότι εργαζόμαστε προς αυτή την κατεύθυνση, όταν αποδυναμώνονται θεσμοί όπως τα ΔΗΠΕΘΕ, που δημιουργήθηκαν ακριβώς για να κρατούν ζωντανή την πολιτιστική παραγωγή στην Περιφέρεια; Αν θέλουμε να πάμε ένα βήμα παραπέρα, αποκέντρωση σημαίνει ακόμα και το να γεννιούνται πρωτότυπες καλλιτεχνικές παραγωγές στις ακριτικές περιοχές και όχι η δημιουργία να περιορίζεται, σχεδόν αποκλειστικά, στα μεγάλα αστικά κέντρα. Σήμερα, αυτό μοιάζει ουτοπικό. Στη Σαμοθράκη, πάντως, προσπαθούμε να κάνουμε ακριβώς αυτό. Στο πλαίσιο του Φεστιβάλ γεννιούνται νέες παραγωγές που στη συνέχεια ταξιδεύουν στα αστικά κέντρα. Συνήθως, η διαδρομή είναι αντίστροφη· γι’ αυτό και κάθε φορά που συμβαίνει, αποτελεί μια μικρή αλλά ουσιαστική νίκη».
Οι δράσεις του Φεστιβάλ ξεφεύγουν από την κλασική σκηνή και μεταφέρονται σε δάση, χωριά και δημόσιους χώρους. Πώς αλλάζει η ίδια η καλλιτεχνική εμπειρία, όταν ο τόπος παύει να είναι φόντο και γίνεται συνδημιουργός;
«Υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο να προσπαθεί ένας καλλιτέχνης να δώσει ταυτότητα σε έναν ουδέτερο σκηνικό χώρο και στο να συνομιλεί με έναν τόπο που κουβαλά ήδη τη δική του ιστορία, μνήμη και ταυτότητα.
Ένας τέτοιος τόπος δεν σου αφήνει πολλές επιλογές. Είτε τον ακούς και τον ενσωματώνεις στη δημιουργία σου, είτε τον αγνοείς και η παράσταση δύσκολα πείθει. Στις παραστατικές τέχνες, το αληθινό έχει πάντοτε τον τελευταίο λόγο. Όταν, όμως, ο τόπος γίνει πραγματικός συνδημιουργός, γεννιέται μια εμπειρία που δύσκολα θα μπορούσε να υπάρξει οπουδήποτε αλλού».
Σε μια εποχή που τα Φεστιβάλ συχνά ανταγωνίζονται σε ονόματα και μέγεθος παραγωγής, εσείς φαίνεται να επενδύετε περισσότερο στην εμπειρία και τη σύνδεση με την κοινότητα. Ποιο είναι το προσωπικό σας στοίχημα, για το μέλλον αυτού του θεσμού;
«Πιστεύω ότι τα Φεστιβάλ οφείλουν να είναι, πάνω απ’ όλα, χώροι πρωτοπορίας και πειραματισμού. Ο προγραμματισμός τους δεν μπορεί να καθορίζεται από τους κανόνες της αγοράς. Αυτό προσπαθούμε να κάνουμε και εμείς. Μας ενδιαφέρει να αναδεικνύουμε νέες δημιουργικές φωνές και, ταυτόχρονα, να αναδεικνύουμε τη Σαμοθράκη ως τόπο δημιουργίας, πειραματισμού και συνάντησης: έναν τόπο όπου συναντιούνται οι καλλιτέχνες μεταξύ τους, αλλά και με την τοπική κοινωνία. Το προσωπικό μου στοίχημα είναι το Φεστιβάλ να συνεχίσει να μεγαλώνει, χωρίς να χάσει αυτή την ταυτότητα. Και, γιατί όχι, να συνδεθεί στο μέλλον με ένα δίκτυο άλλων θεσμών που μοιράζονται το ίδιο όραμα για την ισότιμη πρόσβαση όλων στην τέχνη. Πιστεύω ότι μόνο μέσα από τέτοιες συνεργασίες μπορούμε να πετύχουμε κάτι πραγματικά ουσιαστικό».
Οργανωτική Ομάδα
Διοργάνωση: ΑΜΚΕ Πεδίο Τέχνης
Καλλιτεχνική Διεύθυνση: Βένια Σταματιάδη
Διεύθυνση Παραγωγής: Αναστασία Γεωργοπούλου
Οργάνωση παραγωγής: Φωτεινή Κυμπαροπούλου
Υπεύθυνος τεχνικός φωτισμού: Σεμίνα Παπαλεξανδροπούλου
Υπεύθυνος τεχνικός ήχου: Δημήτρης Κωσταρίκας
Graphic Design: Productive Land
Ραδιοφωνικό σποτ: Γιώργος Στεφανακίδης
Φωτογράφος: Αναστασία Γιαννάκη
Υπεύθυνη επικοινωνίας: Ανζελίκα Καψαμπέλη
Social media: Χρήστος Χαρανάς, Ανδρέας Λεύκιος Καψαμπέλης
Τοπική ομάδα συντονισμού: Μανώλης Στεργίου, Ορέστης Χατζόπουλος, Στέλιος Βαλμάς
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
