Ο επαναπροσδιορισμός (reinvention) ως απάντηση στην εποχή των μεγάλων αβεβαιοτήτων

Οι γεωπολιτικές εξελίξεις και οι συνέπειές τους ειδικά στον τομέα της ενέργειας αλλά και οι τεχνολογικές εξελίξεις στον τομέα της υγείας, παράλληλα με το δημογραφικό πρόβλημα που αφορά την Ελλάδα αλλά και όλη την Ευρώπη και επηρεάζει τη στρατηγική των τραπεζών, βρέθηκαν στο επίκεντρο των παρουσιάσεων της PwC στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών 2026. Και όλα αυτά υπό το πρίσμα της σύγχρονης ηγεσίας και του Reinvention, που σύμφωνα με την PwC, δεν είναι μόνο επιχειρηματική στρατηγική. Έχει μια βαθιά ανθρώπινη διάσταση.

Στις σύγχρονες γεωπολιτικές εξελίξεις εστίασε ο Αιμίλιος Μελής, Head of Strategy της PwC, συντονίζοντας το πάνελ με θέμα «Ιnterconnectivity and Resilience: The future of Energy Infrastructure. O κ. Μελής σημείωσε πως το βασικό συμπέρασμα που προέκυψε από τη συζήτηση ήταν ότι η ελληνική ενεργειακή αγορά αντιμετωπίζει την πρόσφατη γεωπολιτική κρίση με σαφώς μεγαλύτερη ανθεκτικότητα. Όπως τόνισε, νέες αναταράξεις θα υπάρξουν και στο μέλλον και η αγορά πρέπει να αποκτήσει την ικανότητα να εξελίσσεται, καθώς η Ελλάδα έχει μια μοναδική ευκαιρία να ισχυροποιήσει την ανθεκτικότητά της και να εδραιωθεί ως ενεργειακός κόμβος, με τα δίκτυα να εκσυγχρονίζονται, τη διασυνδεσιμότητα να αυξάνεται και θεσμικούς φορείς, όπως η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, έτοιμους να στηρίξουν αυτή την πορεία.

Ειδικότερα μιλώντας στη «Ναυτεμπορική» ο κ. Μελής σημείωσε πως «με τη νέα κρίση φάνηκε η μεγαλύτερη ενεργειακή ανθεκτικότητα σε σχέση με το παρελθόν». «Όμως», όπως συμπλήρωσε, «πρέπει να μάθουμε να ζούμε με μεγαλύτερο βαθμό αβεβαιότητας σε σύγκριση με τις προηγούμενες δεκαετίες και να είμαστε έτοιμοι να προσαρμοζόμαστε στις εκάστοτε συνθήκες».

Οι ανατροπές του δημογραφικού

Οι συνέπειες του δημογραφικού προβλήματος ήταν το θέμα του πάνελ «Banking for a Nation in Flux», με τον συντονισμό του Νικόλαου Χοστελίδη, Partner, Financial Services Leader της PwC. Όπως τονίστηκε καταστήματα χωρίς ταμεία, υβριδικό μοντέλο λειτουργίας και ηλικιωμένους πελάτες επιφυλάσσει η δημογραφική εξέλιξη της χώρας στην τράπεζα του μέλλοντος. Στην αρχική του τοποθέτηση, ο κ. Χοστελίδης ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «ζούμε σε μια εποχή όπου η τεχνολογία εξελίσσεται με ιλιγγιώδη ταχύτητα, οι παγκόσμιες ισορροπίες ανατρέπονται και οι οικονομικές συνθήκες αλλάζουν χωρίς προειδοποίηση. Σε αυτό το ασταθές και πολυσύνθετο περιβάλλον, η προσαρμοστικότητα δεν είναι πλέον επιλογή, αλλά προϋπόθεση επιβίωσης. Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης δεκαετίας δεν είναι απλώς να ανακάμψουμε. Είναι να επανεφεύρουμε τον εαυτό μας. Και αυτός ο μετασχηματισμός καθοδηγείται από ισχυρές μεγάλες τάσεις που αναδιαμορφώνουν τον κόσμο γύρω μας. Μία από τις πιο καθοριστικές είναι η δημογραφική αλλαγή: ο πληθυσμός μειώνεται και γερνάει με ραγδαίους ρυθμούς». Και συμπλήρωσε λέγοντας ο κ. Χοστελίδης πως «η Ελλάδα βρίσκεται ήδη μέσα σε αυτόν τον μετασχηματισμό. Και το πραγματικά ενδιαφέρον ερώτημα δεν είναι αν θα μας επηρεάσει, αλλά πώς ακριβώς θα αναδιατάξει τους κλάδους της οικονομίας μας. Οι αλλαγές δεν έρχονται, είναι ήδη εδώ». Στο πλαίσιο της συζήτησης έγινε εκτενή αναφορά για το πώς οι ελληνικές τράπεζες μπορούν να ανταποκριθούν σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, για την ανάγκη να ξανασκεφτούν τη στρατηγική τους, να επανασχεδιάσουν τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους, και να υιοθετήσουν νέα λειτουργικά μοντέλα που να απευθύνονται σε έναν πληθυσμό με διαφορετική δημογραφική σύσταση και διαφορετικές ανάγκες. Ωστόσο, όπως τονίστηκε από τον κ. Χοστελίδη «ο επανασχεδιασμός δεν αφορά μόνο τις τράπεζες, αφορά όλους τους κλάδους. Και θα τον υπαγορεύσει η δημογραφική εξέλιξη, θέλουμε δεν θέλουμε. Είμαι πεπεισμένος ότι αν αντιμετωπίσουμε αυτές τις προκλήσεις με θάρρος και ειλικρίνεια, δεν θα ενδυναμώσουμε μόνο τα χρηματοπιστωτικά μας ιδρύματα αλλά θα χτίσουμε τις βάσεις για μια Ελλάδα πιο ανθεκτική και έτοιμη για το μέλλον».

Μιλώντας στη «Ναυτεμπορική» ο κ. Χοστελίδης τόνισε πως «σήμερα το παραδοσιακό τραπεζικό σύστημα που εξυπηρετεί τους πελάτες γύρω στα 30  γνωρίζει πώς αυτή η αγορά πλέον για τις τράπεζες μειώνεται. Από την άλλη πλευρά αναδεικνύεται μια άλλη ηλικιακή αγορά, οι άνω των 60, που έχει πολύ διαφορετικές ανάγκες. Αυτοί οι άνθρωποι έχουν ανάγκη να έχουν εισοδήματα για να διατηρήσουν ένα καλό επίπεδο ζωής, έχουν ανάγκη για προστασία στην υγεία τους, στη συνταξιοδότησή τους, στη μεταβίβαση της περιουσίας τους. Και αυτό που διαπιστώσαμε είναι όχι μόνο ότι θα πρέπει να δούμε καινούργια προϊόντα για αυτούς τους ανθρώπους, αλλά ότι αυτό αποτελεί μια εντελώς νέα φιλοσοφία στην τραπεζική κατάσταση».

Τεχνολογία και υγεία: Μια ολιστική προσέγγιση

Μια ολιστική προσέγγιση της τεχνολογίας στον τομέα της υγείας παρουσίασε ο Άγγελος Μπένος, Partner, Core Industries Leader της PwC, μιλώντας στο πάνελ «The Future of Global Health: AI, Genomics and Digital Transformation». Σύμφωνα με τον κ. Μπένο «αυτό που βλέπω είναι ότι υπάρχει υπερεκτίμηση γύρω από το ΑΙ, αλλά ταυτόχρονα και σημαντική υποαξιοποίησή του στον τομέα της υγείας. Χρειάζονται δύο βασικές, δομικές παρεμβάσεις. Πρώτον, τα συστήματα υγείας είναι πολύ πιεσμένα και εστιάζουν στη μείωση κόστους αντί για τα μακροπρόθεσμα οφέλη στην υγεία. Δεύτερον, το AI από μόνο του δεν μπορεί να λειτουργήσει. Απαιτείται η δημιουργία ενός ευρύτερου data infrastructure περιβάλλοντος και εάν δεν υπάρχουν ποιοτικά δεδομένα, προσβασιμότητα και ασφάλεια τότε η δυναμική της τεχνολογίας θα συνεχίσει να υποαξιοποιείται. Πρέπει να περάσουμε σε μια λογική μετρήσιμου αποτελέσματος, εξετάζοντας πώς χρησιμοποιούμε τα δεδομένα για να βελτιώσουμε τις υπηρεσίες υγείας, την πρόληψη και τη θεραπεία με μακροπρόθεσμη προοπτική και όχι με βραχυπρόθεσμη στη μείωση κόστους. Χρειαζόμαστε data infrastructure, data quality καθώς και κίνητρα που να ενσωματώνουν την πρόληψη, τη θεραπεία και τη μακροπρόθεσμη αξία που μπορεί να προκύψει από τη χρήση των δεδομένων».

Ηγεσία και αλλαγή

Η ηγεσία σήμερα δεν κρίνεται μόνο από την ικανότητα ενός CEO να φτάσει στην κορυφή, αλλά από την ικανότητά του να εξελίσσεται μέσα στον ρόλο αυτόν, σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης πολυπλοκότητας, ταχύτητας και αβεβαιότητας. Αυτό ήταν το κεντρικό θέμα της συζήτησης «Leadership Reinvention», υπό τον συντονισμό της Μαρίας Φιλίππου, Partner και Chief People Officer της PwC. Κοινό συμπέρασμα της συζήτησης ήταν ότι η ηγεσία στην εποχή της αβεβαιότητας δεν μπορεί να στηρίζεται στην παντογνωσία ή στη σταθερότητα παλαιότερων μοντέλων. Όπως ανέφερε η κ. Φιλίππου «αυτό που ανέδειξε η συζήτηση ήταν κάτι που σπάνια αναδεικνύεται δημόσια: η πραγματική πρόκληση σήμερα δεν είναι να φτάσεις στη θέση του CEO, αλλά να εξελίσσεσαι μέσα στον ρόλο σου, την ίδια στιγμή που έχεις την ευθύνη της κατεύθυνσης, της κουλτούρας και των ανθρώπων γύρω σου.  Οι περισσότεροι ηγέτες βιώνουν αυτή τη διαδικασία του προσωπικού επαναπροσδιορισμού ιδιωτικά. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, φέραμε αυτό το θέμα στο προσκήνιο συζητώντας ανοιχτά γιατί ο επαναπροσδιορισμός στην ηγεσία δεν είναι ούτε στρατηγικός, ούτε ψηφιακός. Είναι ανθρώπινος. Είναι η γενναία απόφαση να αναγνωρίζεις ότι το πιο ισχυρό παράδειγμα που μπορείς να δώσεις στους ανθρώπους σου δεν είναι η βεβαιότητα αλλά η προθυμία να συνεχίσεις να αλλάζεις».

Ο άνθρωπος μπροστά στην αλλαγή

Σε μια εποχή που οι αλλαγές δεν αποτελούν εξαίρεση αλλά μόνιμη συνθήκη, το side event της PwC με θέμα «Reinvention: Ο άνθρωπος μπροστά στην αλλαγή», επιχείρησε να φωτίσει την έννοια του reinvention μέσα από την ανθρώπινη διάστασή της. Στη συζήτηση συμμετείχαν ο Δρ. Δημήτρης Καραγιάννης, ψυχίατρος, υπαρξιακός-συστημικός ψυχοθεραπευτής, διευθυντής του Ψυχοθεραπευτικού Ινστιτούτου «Αντίστιξη», διδάκτωρ του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου και καθηγητής στο Frederick University Κύπρου, ο Θεοφάνης Τάσης, καθηγητής Φιλοσοφίας της Πληροφορίας και Ψηφιακού Ανθρωπισμού στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, καθώς και ο συγγραφέας Χρήστος Χωμενίδης, ενώ τον συντονισμό της συζήτησης ανέλαβε η Κατερίνα Παναγοπούλου, δημοσιογράφος, παρουσιάστρια του κεντρικού δελτίου ειδήσεων του MEGA και αρθρογράφος στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ». Οι ομιλητές προσέγγισαν το θέμα από διαφορετικές οπτικές —φιλοσοφική, λογοτεχνική και ψυχολογική— αναδεικνύοντας το reinvention άλλοτε ως πράξη ελευθερίας και δημιουργίας και άλλοτε ως πρόκληση που δοκιμάζει τα όρια της ανθρώπινης αντοχής.  Οι παρεμβάσεις των ομιλητών ανέδειξαν την ανάγκη να δούμε πώς μπορούμε να προσαρμοζόμαστε χωρίς να αποσταθεροποιούμαστε, να εξελισσόμαστε χωρίς να χανόμαστε και, τελικά, να μετατρέπουμε τη διαρκή αλλαγή σε ευκαιρία ουσιαστικής προσωπικής εξέλιξης.

Δείτε όλο το Αφιέρωμα Delphi Economic Forum
Sponsored by Τράπεζα Πειραιώς
Η συμμετοχή της Τράπεζας στο Delphi Economic Forum XΙ αποτυπώνεται και στο LinkedIn της Πειραιώς