Skip to main content

ΠΟΝΤΟΣ

Κοινωνία

«Πατρίς»: Το υπερωκεάνιο που κουβαλούσε νιάτα και φτώχεια στην Αυστραλία – Η μαζική μετανάστευση όπως την έζησε ο Χρήστος Βορύλλας

Είναι ο θείος μου, αδελφός του πατέρα μου, γεννημένος το 1944. Και χάρη σε εκείνον –και (κυρίως) στη θεία μου–, μαζευόμαστε συχνά-πυκνά γύρω από το ίδιο τραπέζι. Εμείς να μιλάμε…
Κοινωνία

Παιδεία στον Πόντο και το Φροντιστήριο Τραπεζούντας: Ένα εκπαιδευτικό πρότυπο με διεθνή ορίζοντα

Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Εκπαίδευσης (24/1), η οποία θεσπίστηκε από τον ΟΗΕ το 2019 για να αναδείξει το δικαίωμα στην ποιοτική μάθηση, αξίζει να θυμηθούμε ότι ο ελληνικός κόσμος…
Κοινωνία

Διβάν (Τιβάν): Το πλούσιο ελληνικό φουντουκοχώρι της Κερασούντας που εξαφανίστηκε από τον χάρτη του Πόντου

Τρεις ώρες με τα πόδια έπρεπε να περπατήσει κανείς, στις αρχές του 20ού αιώνα, για να φτάσει από το Διβάν ή Τιβάν στην Κερασούντα. Το ελληνικό χωριό, ένα από τα…
Κοινωνία

Μαρτυρία Ελισάβετ Παπαδοπούλου: Τα ιερά άμφια τα κάψαμε για να μη πέσουν στα χέρια των Τούρκων, γιατί το θεωρούσαμε αμαρτία να τα περιπαίξουν αυτοί

Η Ελισάβετ Παπαδοπούλου γεννήθηκε στον οικισμό Δάικονα της Μούζενας, στην εκκλησιαστική επαρχία Χαλδίας–Κερασούντας. Εκκλησιαστικά υπαγόταν στη μητρόπολη Αργυρούπολης και είχε περίπου 250 Έλληνες κατοίκους, των οποίων η κύρια ασχολία ήταν…
Κοινωνία

«Γιορτή Γραμμάτων» από το Σωματείο και το Ιερό Ίδρυμα «Παναγία Σουμελά»

Το Σωματείο και το Ιερό Ίδρυμα «Παναγία Σουμελά», με την σύμπραξη της Οργανωτικής Επιτροπής του Συναπαντήματος Νεολαίας Ποντιακών Σωματείων διοργανώνουν κάθε έτος σε μια διαφορετική περιοχή της πατρίδας μας, τη…
Κοινωνία

«Ακριτικός Κύκλος» για πρώτη φορά στην Κέρκυρα: Ήχοι από Πόντο, Καππαδοκία και Κύπρο σε μορφή αρχαίας τραγωδίας

Ήχοι, μελωδίες και τραγούδια του «Ακριτικού Κύκλου» από διάφορες περιοχές του ελληνισμού –τον Πόντο, την Καππαδοκία, τη Μακεδονία, την Ανατολική Θράκη και την Κύπρο– θα «ζωντανέψουν» για πρώτη φορά στο…
Κοινωνία

Άγιος Ευγένιος: Ο πολιούχος της Τραπεζούντας που συνδέθηκε με τους Μεγαλοκομνηνούς – Μια ενδιαφέρουσα ιστορία

Ο κατεξοχήν φωτιστής, δάσκαλος και πολιούχος της Τραπεζούντας, αλλά και προστάτης των Μεγάλων Κομνηνών, γεννήθηκε, έζησε και μαρτύρησε σ’ αυτή την πόλη του Πόντου τον 3ο αιώνα, επί των σκληρών…
Κοινωνία

Νικόλαος Λιθοξόος: Ο δάσκαλος που αναγέννησε την ελληνική παιδεία στον Πόντο και τη Μικρά Ασία

Αν και οι ρίζες του ήταν στην Ανατολική Θράκη με την πορεία του στην εκπαίδευση του Ελληνισμού της Ανατολής, ο Νικόλαος Λιθοξόος απέδειξε ότι ήταν «πολύ μεγάλος για να χωρέσει…
Κοινωνία

Η Μονή Θεοσκεπάστου στην Τραπεζούντα σε νέα εποχή – Μετατράπηκε σε πολιτιστικό κέντρο και προσελκύει χιλιάδες

Η Μονή Θεοσκεπάστου (Kızlar Manastırı – Μοναστήρι των Κοριτσιών) στην Τραπεζούντα συνεχίζει να ανεβαίνει τα τελευταία χρόνια ως πολιτιστικός προορισμός, προσελκύοντας χιλιάδες επισκέπτες και φιλοξενώντας εκδηλώσεις, συναυλίες και εκθέσεις. Σύμφωνα…
Κοινωνία

Ο «Φάρος» Αγίας Βαρβάρας έκοψε τη βασιλόπιτά του σε μια εκδήλωση-υπερπαραγωγή

Αν θέλαμε να περιγράψουμε τη γιορτή του Συλλόγου Ποντίων Αγίας Βαρβάρας «Ο Φάρος» με μία λέξη, αυτή θα ήταν «υπερπαραγωγή». Κι αυτό γιατί τόσο επί σκηνής όσο και μεταξύ των…
Κοινωνία

«Κρίμαν, κρίμαν…» – Αλλιώς, το μαρτύριο και η …εκδίκηση της νύφης σε ένα ποντιακό ανέκδοτο από τη Χαλδία

Τεράστια πηγή γνώσης για την καθημερινότητα στον Πόντο αποτελούν τα ποντιακά ανέκδοτα. Όχι αυτά που δημιουργήθηκαν στην Ελλάδα μετά την έλευση των προσφύγων, αλλά αυτά που έλεγαν μεταξύ τους, στα…
Κοινωνία

Οικογένεια Αλφιεράκη: Οι Μανιάτες ευγενείς της Ρωσίας και η έπαυλή τους στο Ταϊγάνιο

Η οικογένεια Αλφιεράκη αποτελεί ένα τυπικό παράδειγμα ευπατρίδων που από τον 18ο αιώνα διέπρεψαν στο εξωτερικό, σ’ ένα ξένο κράτος, μη δυνάμενοι να διαπρέψουν στην Ελλάδα, καθώς εκείνη δεν υπήρχε…
Κοινωνία

Ένα ποντιακό έθιμο που δεν χάθηκε στην Τουρκία: Καλαντάρ’ στο κέντρο της Τραπεζούντας

Ο ξεριζωμός των Ελλήνων του Πόντου άφησε πίσω του πληγές, αλλά και έθιμα που βρίσκονται τόσο βαθιά ώστε να συνεχίζουν να επιβιώνουν μέχρι σήμερα στον χώρο όπου άνθισαν. Ένα από…
Κοινωνία

«Η καρφίτσα από την Αργυρούπολη» της Αλεξίας Ιωαννίδου στο Μουσείο «Κεντώντας τη Μνήμη» της Μέριμνας Ποντίων Κυρίων

Ένα μοναδικό δρώμενο είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει, το απόγευμα της Παρασκευής 9 Ιανουαρίου, πλήθος κόσμου που παρευρέθηκε στο Μουσείο «Κεντώντας τη Μνήμη» της Μέριμνας Ποντίων Κυριών Θεσσαλονίκης. Η πολιτιστική…
Κοινωνία

Ιάκωβος Ρίζος-Νερουλός: Ο Φαναριώτης που στάθηκε στο πλευρό του Καποδίστρια

Το όνομα του Ιωάννη Καποδίστρια ξανακούγεται έντονα το τελευταίο διάστημα με αφορμή την ταινία του Γιάννη Σμαραγδή. Μαζί του ας έλθουν στην επιφάνεια οι άνθρωποι που τον πλαισίωσαν, τον συμβούλεψαν…
Κοινωνία

Το μοναστήρι της Παναγίας στη Νικόπολη ξανασυστήνεται: Από ποντιακό ιερό σε τουριστικό μνημείο της Τουρκίας

Κοντά στη Νικόπολη του Πόντου –ή Σεμπινκαραχισάρ, όπως ονομάζεται σήμερα η πόλη της επαρχίας Κερασούντας– ένα παλιό μοναστήρι λαξευμένο στο βράχο έχει επιστρέψει στη δημόσια ζωή, όχι πια ως χώρος…
Κοινωνία

Ο Πόντιος ιεράρχης της εκπαίδευσης και της Σουμελά: Πολύκαρπος Ψωμιάδης

Για τους Πόντιους η Παναγία Σουμελά δεν είναι απλώς ένα μοναστήρι που κρέμεται σε κάθετο βράχο της Τραπεζούντας. Είναι σύμβολο, καταφύγιο και κοινή μνήμη· ένας δεσμός που επιβίωσε της Καταστροφής,…
Κοινωνία

Γεώργιος Βλαστός: Ένα ορφανό από την Πόλη στην υπηρεσία της Ρωσικής Αυτοκρατορίας

«Μικρού αναστήματος και ιδιαίτερα καλός ως έφιππος πάνω στη φωτιά της μάχης». Έτσι χαρακτήρισαν οι Ρώσοι αυτόπτες μάρτυρες μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της πολεμικής ιστορίας της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Ο…
Κοινωνία

Ελένη Ιβάνοβνα Σαραντόβα: Η καπετάνισσα του Λόχου των Αμαζόνων που ζήτησε κρατική ενίσχυση για να επιβιώσει στα γεράματά της

Η Ελένη Ιβάνοβνα Σαραντόβα γεννήθηκε περίπου το 1754, αλλά δεν είναι γνωστός ο τόπος γέννησής της. Υπήρξε σύζυγος του Πάβελ Σαράντοβ (Παύλου Σαράντη, Σαραντηνού), ανώτερου αξιωματικού του Ελληνικού Τάγματος της…
Κοινωνία

Μελβούρνη: Οι Ακρίτες του Πόντου και των… Πόρσε – Το εντυπωσιακό project της ομάδας «yitonia»

Δύο νεαροί ομογενείς από τη Μελβούρνη, ο Ντιν και ο Πίτερ θέλησαν πριν από μερικά χρόνια να φέρουν πιο κοντά την ελληνοαυστραλιανή κοινότητα και δημιούργησαν ένα στούντιο σχεδιασμού εκδηλώσεων και…
Κοινωνία

Τι Σμύρνη, τι Βενεζουέλα: Όταν η Ιστορία γράφεται με πετρέλαιο

Επισήμως, οι Ηνωμένες Πολιτείες επενέβησαν στη Βενεζουέλα για να αποδώσουν δικαιοσύνη. Η σύλληψη και μεταφορά του Νικολάς Μαδούρο σε αμερικανικό έδαφος παρουσιάστηκε ως επιχείρηση κατά του διεθνούς εμπορίου ναρκωτικών. Ανεπισήμως…
Κοινωνία

Δέσποινα Λι: Η Κινέζα που αγάπησε την Ελλάδα και χορεύει ποντιακά

Τη Δέσποινα Λι την γνώρισα στη Λάρισα τη δεύτερη μέρα του 19ου Φεστιβάλ Ποντιακών Χορών της ΠΟΕ. Ήμασταν πιασμένες στον κεντρικό χορευτικό κύκλο, χορεύοντας σε απέναντι θέσεις το διπάτ’. Ανυπομονούσα…
Κοινωνία

Γεώργιος Ιωακείμογλου: Ένας σπουδαίος πατριώτης, ένας διορατικός Μικρασιάτης επιστήμονας που θα έπρεπε να γνωρίζουμε και να τιμάμε

Πρωτοπόρος, διορατικός, πατριώτης. Αυτές είναι λίγες από τις ιδιότητες με τις οποίες θα μπορούσαμε συνοψίσουμε την τεράστια προσωπικότητα του Γεώργιου Ιωακείμογλου. Υπήρξε ο θεμελιωτής της Φαρμακολογίας στην Ελλάδα, αλλά ήδη,…
Κοινωνία

Λόχος των Αμαζόνων: Μια ιδέα του Ποτέμκιν που έκαναν πραγματικότητα Ελληνίδες σύζυγοι και κόρες των ανδρών του Τάγματος της Μπαλακλάβα

Στο πλαίσιο ενός πολύ προσεκτικά σχεδιασμένου ταξιδιού που διήρκεσε επτά μήνες και στόχο είχε να δείξει η Ρωσία σε Αγγλία και Γαλλία την πολεμική ισχύ της αλλά και ετοιμότητά της…
Κοινωνία

Μωμόγεροι Κοζάνης: Αλωνάκια, Πρωτοχώρι, Ρυάκιο και ένα τελευταίο πέρασμα πριν από το «και του χρόνου»

Στα ποντιοχώρια της Κοζάνης, εκεί όπου η παραλλαγή των Μωμόγερων που έφεραν οι πρόσφυγες από τη Λιβερά του Πόντου αποτέλεσε τη βάση για την εγγραφή του εθίμου στον κατάλογο της…
Κοινωνία

«Νύκτα δακρύων», 1922: Η πρώτη παραμονή Πρωτοχρονιάς μακριά από τα άγια χώματα της Σμύρνης

1922, παραμονή Πρωτοχρονιάς. Μια μάνα με το παιδί της, πρόσφυγες από τη Μικρασία, είναι τα πρόσωπα του χρονογραφήματος που δημοσιεύτηκε στην ιστορική εφημερίδα Αμάλθεια της Σμύρνης την 1/11923, και φέρει…
Κοινωνία

Τα κάλαντα της Πρωτοχρονιάς για τον σκλαβωμένο ποντιακό ελληνισμό – Τι έλεγαν για το φαρμάκωμα των παλικαριών

Πολλά πρωτοχρονιάτικα έθιμα στον Πόντο ήσαν κοινά σ’ όλες τις περιοχές: Τα κάλαντα, το τραπέζι της παραμονής, το καλαντίαμαν, το καλαντόνερον, τα μωμοέρια, το ποδαρικόν-προλήψεις, επισκέψεις, φαγητά, οι ευχές, γνωστά…
Κοινωνία

Διογένης ο Κυνικός: Ο φιλόσοφος από τη Σινώπη του Πόντου που χλεύασε τον Πλάτωνα

Ο Διογένης ο Κυνικός, γνωστός και ως Διογένης ο Σινωπεύς, υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους φιλοσόφους της αρχαίας Ελλάδας και ένας από τους θεμελιωτές του κυνισμού. Το άγαλμά του στέκεται…
Κοινωνία

Μιχαήλ Η’ Παλαιολόγος: Ο ιδρυτής της τελευταίας βυζαντινής δυναστείας που «ανέστησε» την Κωνσταντινούπολη

Ο Δεκέμβριος του 1282 ξημέρωσε ψυχρός πάνω από την Ανατολική Θράκη. Οι άνεμοι που κατέβαιναν από τον Εύξεινο Πόντο έφερναν μαζί τους τη βαρυχειμωνιά. Στο Παχώμιο, όχι μακριά από τις…
Κοινωνία

Πέτρος Σιδηρόπουλος: Το ταξίδι στον Πόντο δεν είναι ταξίδι αναψυχής. Είναι προσκύνημα σε ιερό τόπο (Μέρος Β’)

(Συνέχεια από το Α’ Μέρος) Ζούσε ο πατέρας σας όταν πήγατε για πρώτη φορά στα μέρη του; Ο πατέρας μου ήταν αθεράπευτα νοσταλγός της Πατρίδας. Σε όλη του τη ζωή…