Ο Τόμας Μορ ανεβαίνει στο ικρίωμα με χαμόγελο. Πέντε χρόνια νωρίτερα ήταν ο δεύτερος ισχυρότερος άντρας στο βασίλειο. Τώρα ετοιμάζεται να πεθάνει γιατί αρνήθηκε να προσκυνήσει τον βασιλιά ως θεό.
Ο Τόμας Μορ δεν είναι τυχαίος άνθρωπος. Είναι ο πιο επιφανής ουμανιστής της Αγγλίας, συγγραφέας της Ουτοπίας, δικηγόρος, λόγιος, στενός φίλος του Εράσμου. Είναι επίσης αρχικαγκελάριος του Ερρίκου Η΄ – ο πρώτος λαϊκός που κατέχει το αξίωμα.
Και τον εγκαταλείπει.
Η σιωπή
Το 1532, δύο χρόνια μετά την απόφαση του βασιλιά να χωρίσει την Αικατερίνη της Αραγονίας και να παντρευτεί την Άννα Μπολέυν, ο Μορ παραιτείται. Δεν κηρύττει εναντίον του βασιλιά. Δεν ξεσηκώνει τον λαό. Δεν κάνει τίποτα – παρά μόνο σιωπά.
Και σε ένα βασίλειο που ο μονάρχης απαιτεί όχι απλώς υπακοή αλλά και δημόσια συναίνεση, η σιωπή είναι ενοχή.
Το 1534 με τον νόμο«Act of Supremacy» ο βασιλιάς ανακηρύσσεται «μοναδικός ανώτατος αρχηγός της Εκκλησίας της Αγγλίας». Όλοι οι αξιωματούχοι καλούνται να δώσουν όρκο πίστης στον νέο τίτλο. Ο Μορ αρνείται. Δεν λέει ψέματα, δεν καταγγέλλει κανέναν. Απλώς δηλώνει ότι η συνείδησή του δεν του επιτρέπει να αποδεχτεί ότι ο Ερρίκος είναι ο ανώτατος άρχων της Εκκλησίας.
Η φυλάκιση και η δίκη
Τον φυλακίζουν στον Πύργο του Λονδίνου για περισσότερο από ένα χρόνο. Ζει σχεδόν ως ασκητής, γράφοντας επιστολές και προσευχές.
Στις 1 Ιουλίου 1535 οδηγείται σε δίκη. Όταν ο εισαγγελέας τον πιέζει να απαντήσει, ο Μορ λέει: «Εγώ είμαι ο υπήκοος του βασιλέως. Όμως πρώτα είμαι υπήκοος του Θεού».
Η ετυμηγορία είναι προδιαγεγραμμένη: εσχάτη προδοσία, θάνατος. Η αρχική ποινή είναι αγριότατη – κρέμασμα, ξεκοίλιασμα και διαμελισμός. Ο βασιλιάς, «μεγαλοψύχως», την μετατρέπει σε αποκεφαλισμό.
Το τέλος ενός ανθρώπου της συνείδησης
Το πρωί της 6ης Ιουλίου 1535, ο Τόμας Μορ ανεβαίνει τα σκαλιά του ικριώματος στο Tower Hill. Φορά ένα παλιό γκρι πανωφόρι και κρατά ένα σταυρό.
Αστειεύεται με τον δήμιο του – λέει ότι θέλει να ανέβει μόνος τα σκαλιά, «αλλά στο κατέβασμα θα χρειαστεί βοήθεια».
Σκύβει το κεφάλι του στον κορμό και λέει τις τελευταίες του λέξεις:
«Πεθαίνω ως καλός υπηρέτης του βασιλέως – αλλά πρώτα του Θεού».
Ο δήμιος κατεβάζει το τσεκούρι. Η κεφαλή του Μορ στήνεται σε λόγχη στη Γέφυρα του Λονδίνου. Εκεί θα μείνει για ένα μήνα, πριν την κατεβάσει κρυφά η κόρη του, Μαργαρίτα.
Η υστεροφημία
Ο Μορ θα γίνει σύμβολο της συνείδησης, της ηθικής ανεξαρτησίας και της θρησκευτικής πίστης. Το 1935 αγιοποιείται από την Καθολική Εκκλησία ως Άγιος Τόμας Μορ. Το 2000, ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄ τον ανακηρύσσει προστάτη των πολιτικών ηγετών και των ανθρώπων της δημόσιας ζωής.
Η ιστορία του ενέπνευσε θεατρικά έργα, κινηματογραφικές ταινίες (A Man for All Seasons, 1966) και εκατομμύρια ανθρώπους που πίστεψαν ότι κάποιες αξίες αξίζουν το υψηλότερο τίμημα.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
