Η πρώτη κρίσιμη δοκιμασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης διεξάγεται σήμερα, Δευτέρα, στην Ολομέλεια της Βουλής.
Η Ολομέλεια καλείται να καταγράψει ποιες από τις διατάξεις που περιλαμβάνονται στην πρόταση της Νέας Δημοκρατίας συγκεντρώνουν την απαιτούμενη πλειοψηφία για να χαρακτηριστούν αναθεωρητέες.
Η ονομαστική και φανερή ψηφοφορία έχει προγραμματιστεί λίγο μετά τις 18.00 και θα διεξαχθεί ηλεκτρονικά. Το αποτέλεσμα δεν θα κρίνει μόνο ποιες προτάσεις συνεχίζουν στη διαδικασία, αλλά και με ποια πλειοψηφία θα πρέπει να εγκριθούν από την επόμενη, αναθεωρητική Βουλή.
Στο τραπέζι βρίσκονται αλλαγές που αγγίζουν σχεδόν ολόκληρη τη θεσμική λειτουργία του κράτους: από την ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων και την επιστολική ψήφο στο εσωτερικό έως την ποινική ευθύνη υπουργών, τον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, την αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων και τη συνταγματική κατοχύρωση της προστασίας από την τεχνητή νοημοσύνη.
Το «κλειδί» των 151 και των 180 ψήφων
Η διαδικασία προβλέπεται από το άρθρο 110 του Συντάγματος και θα ολοκληρωθεί με δεύτερη ψηφοφορία έναν μήνα αργότερα, την τελευταία εβδομάδα του Αυγούστου.
Η αριθμητική των δύο ψηφοφοριών είναι καθοριστική. Εφόσον μια διάταξη συγκεντρώσει στην προτείνουσα Βουλή τουλάχιστον 180 ψήφους, η επόμενη Βουλή θα μπορεί να καθορίσει το περιεχόμενό της με απλή πλειοψηφία 151 βουλευτών.
Αντίθετα, εάν μια διάταξη εγκριθεί τώρα με τουλάχιστον 151 αλλά λιγότερες από 180 ψήφους, τότε θα χρειαστεί πλειοψηφία 180 βουλευτών στην αναθεωρητική Βουλή.
Στη δεύτερη ψηφοφορία θα περάσουν μόνο οι διατάξεις που θα συγκεντρώσουν σήμερα τουλάχιστον 151 ψήφους. Όσες μείνουν κάτω από αυτό το όριο θα θεωρηθούν απορριφθείσες και δεν θα επανέλθουν.
Οι βουλευτές θα μπορούν να ψηφίσουν «ναι», «όχι» ή «παρών». Αν σε κάποια διάταξη δεν καταγραφεί καμία από τις τρεις επιλογές, θα θεωρείται ότι ο βουλευτής δεν ψήφισε επ’ αυτής.
Η κατεύθυνση που συνοδεύει κάθε άρθρο είναι εκείνη που προτείνει η Νέα Δημοκρατία, χωρίς ωστόσο να δεσμεύει την επόμενη αναθεωρητική Βουλή ως προς το τελικό περιεχόμενο.
Τεχνητή νοημοσύνη, ελευθερία του Τύπου και ιδιωτικά πανεπιστήμια
Νέο άρθρο 5Β: Προτείνεται να ορίζεται ότι η τεχνητή νοημοσύνη οφείλει να υπηρετεί την ελευθερία του ατόμου και την ευημερία της κοινωνίας, ώστε να περιορίζονται οι κίνδυνοι και να αξιοποιούνται τα πλεονεκτήματά της.
Άρθρο 14: Προβλέπεται η διεύρυνση της προστασίας της ελευθερίας της έκφρασης στα σύγχρονα μέσα ενημέρωσης, η αφαίρεση λεπτομερειακών ρυθμίσεων που δεν θεωρείται ότι αρμόζουν σε συνταγματικό κείμενο και η προστασία του δημοσιογράφου και έναντι του εργοδότη του.
Άρθρο 15: Η πρόταση περιλαμβάνει κρατική μέριμνα για την προστασία και την προαγωγή της ελληνικής γλώσσας, προστασία της ελληνικής σημαίας ως συμβόλου του ελληνικού έθνους, καθώς και δυνατότητα παροχής ανώτατης εκπαίδευσης από νομικά πρόσωπα πανεπιστημιακής εκπαίδευσης δημόσιου ή ιδιωτικού χαρακτήρα, με πλήρη αυτοδιοίκηση, κρατική εποπτεία και εγγυήσεις για υψηλό επίπεδο σπουδών.
Περιουσία, στέγη και κλιματική αλλαγή
Άρθρο 17: Προτείνεται η προστασία όχι μόνο της ιδιοκτησίας αλλά συνολικά της περιουσίας, η αποζημίωση για περιορισμό της χρήσης χωρίς απαλλοτρίωση, η δυνατότητα μεταφοράς συντελεστή δόμησης και η αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων κτηρίων για κοινωνικούς σκοπούς.
Άρθρο 21: Εισάγεται κρατική μέριμνα για προσιτή στέγη, καθώς και η υποχρέωση να λαμβάνονται υπόψη η διαγενεακή δικαιοσύνη και η αλληλεγγύη κατά τον σχεδιασμό των δημόσιων πολιτικών.
Άρθρο 24: Προβλέπεται η λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την αποτελεσματική διαχείριση των υδάτινων πόρων, την ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την κατοχύρωση περιβαλλοντικού ισοζυγίου σε κάθε κρατική παρέμβαση και την προστασία των ζώων.
Πολιτικά κόμματα και εξαετής θητεία Προέδρου
Άρθρο 29: Τα πολιτικά κόμματα θα οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη αρχές δημοκρατικής λειτουργίας, ενώ νόμος θα καθορίζει τις προϋποθέσεις ίδρυσης και λειτουργίας τους. Το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο θα ελέγχει εάν πληρούνται οι όροι συμμετοχής ενός κόμματος στις εκλογές.
Άρθρο 30, παράγραφοι 1 και 5: Προτείνεται μία και μοναδική εξαετής θητεία για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Άρθρο 118: Εισάγεται μεταβατική διάταξη σχετικά με την εφαρμογή της εξαετούς θητείας στον ήδη υπηρετούντα Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Η διάταξη δεν θα έχει αντικείμενο εάν δεν εγκριθεί η αλλαγή του άρθρου 30.
Διάλυση της Βουλής, δημοψηφίσματα και αμνηστία
Άρθρο 41, παράγραφοι 2 και 5: Προτείνεται η κατάργηση της δυνατότητας διάλυσης της Βουλής για εθνικό θέμα εξαιρετικής σημασίας. Η διάλυση για ανανέωση της λαϊκής εντολής θα μπορεί να γίνεται με πρόταση της κυβέρνησης και απόφαση της Βουλής.
Άρθρο 44, παράγραφος 2: Καθιερώνονται κανόνες για τη διενέργεια δημοψηφισμάτων. Το ερώτημα θα πρέπει να είναι εύληπτο και κατανοητό, ενώ μεταξύ της προκήρυξης και της ψηφοφορίας θα πρέπει να μεσολαβούν τουλάχιστον 20 ημέρες.
Άρθρο 47, παράγραφοι 3 και 4: Προτείνεται η κατάργηση της δυνατότητας χορήγησης αμνηστίας για πολιτικά εγκλήματα.
Επιστολική ψήφος και νέο πλαίσιο για τον εκλογικό νόμο
Άρθρο 51, παράγραφος 4: Προβλέπεται η δυνατότητα άσκησης του εκλογικού δικαιώματος με επιστολική ψήφο και από εκλογείς που βρίσκονται εντός της ελληνικής επικράτειας.
Άρθρο 54, παράγραφοι 1 και 3: Το εκλογικό σύστημα θα πρέπει να εξασφαλίζει εύλογη αναλογικότητα και κυβερνησιμότητα. Με νόμο θα μπορεί να προβλέπεται η διαίρεση της επικράτειας σε ελάσσονες και μείζονες εκλογικές περιφέρειες.
Άρθρα 56 και 57: Ο λεπτομερής κατάλογος κωλυμάτων και ασυμβιβάστων των βουλευτών μεταφέρεται στον νόμο. Στο Σύνταγμα θα κατοχυρώνονται οι γενικές αρχές, ενώ οι σχετικές αλλαγές θα μπορούν να εφαρμόζονται από τις μεθεπόμενες εκλογές ή αμέσως, εφόσον εγκριθούν με πλειοψηφία δύο τρίτων.
Ο ρόλος των βουλευτών και η «καλή νομοθέτηση»
Άρθρο 60: Προτείνεται η θεσμική θωράκιση του βουλευτή κατά την άσκηση του νομοθετικού και ελεγκτικού έργου του και κατά την επικοινωνία με την εκλογική του περιφέρεια. Παράλληλα, προβλέπεται υποχρέωση των μελών της κυβέρνησης να ανταποκρίνονται στον κοινοβουλευτικό έλεγχο.
Άρθρο 73, παράγραφος 1: Κατοχυρώνονται συνταγματικά οι αρχές της καλής νομοθέτησης, με επαρκή προνομοθετική διαβούλευση, αξιολόγηση της εφαρμογής των νόμων και μέτρα κωδικοποίησης της νομοθεσίας.
Προληπτικός έλεγχος συνταγματικότητας των νόμων
Άρθρο 77, νέα παράγραφος 3: Προβλέπεται η δυνατότητα παραπομπής ψηφισμένου νομοσχεδίου στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο πριν από τη δημοσίευσή του, για έλεγχο συνταγματικότητας.
Το σχετικό αίτημα θα μπορεί να υποβάλλεται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον Πρωθυπουργό ή τη Βουλή. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα μπορεί να παραπέμπει έως ένα νομοσχέδιο ανά βουλευτική σύνοδο, ενώ για την παραπομπή από τη Βουλή θα απαιτείται αίτημα της απόλυτης πλειοψηφίας των βουλευτών.
Τα νομοσχέδια που αφορούν τα άρθρα 51 και 54 θα παραπέμπονται υποχρεωτικά στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο πριν από τη δημοσίευσή τους. Μέχρι την έκδοση της απόφασης δεν θα επιτρέπεται η δημοσίευση του νόμου.
Φορολογία, επενδύσεις και δημοσιονομική σταθερότητα
Άρθρο 78, παράγραφος 2: Φόρος ή άλλο οικονομικό βάρος δεν θα μπορεί να επιβάλλεται με νόμο αναδρομικής ισχύος.
Άρθρο 78, νέα παράγραφος 6: Θα μπορεί να προβλέπεται σταθερό φορολογικό καθεστώς ως κίνητρο για ιδιωτικές επενδύσεις στρατηγικής σημασίας για την εθνική οικονομία.
Άρθρο 79: Ο κρατικός προϋπολογισμός θα πρέπει να διασφαλίζει τη βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία. Οι φορείς που χρηματοδοτούνται άμεσα ή έμμεσα από τον κρατικό προϋπολογισμό θα υποχρεούνται να καταθέτουν και να δημοσιοποιούν ετήσιο απολογισμό.
Άρθρο 82: Προβλέπεται ετήσια έγκριση Ενιαίου Σχεδίου Κυβερνητικής Πολιτικής για το επόμενο έτος, το οποίο θα δημοσιοποιείται και θα συζητείται σε ειδική συνεδρίαση της Ολομέλειας.
Αλλαγές στον νόμο περί ευθύνης υπουργών
Άρθρο 86: Προτείνεται η διενέργεια ανάκρισης, προανάκρισης ή προκαταρκτικής εξέτασης από εισαγγελέα Εφετών και η υποβολή πρότασης άσκησης δίωξης από ανώτατο δικαστικό όργανο.
Καταργείται η υποχρεωτική «αμελλητί» διαβίβαση οποιουδήποτε στοιχείου στη Βουλή, καθώς και η αρμοδιότητά της να διενεργεί προκαταρκτική εξέταση. Η άσκηση δίωξης για αδικήματα που τελέστηκαν από μέλη της κυβέρνησης ή υφυπουργούς κατά την άσκηση των καθηκόντων τους θα εξακολουθήσει να απαιτεί απόφαση της Βουλής με την απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των βουλευτών και ονομαστική ψηφοφορία.
Δικαιοσύνη και επιλογή ανώτατων δικαστών
Άρθρο 89: Θα μπορεί να ανατίθενται ειδικά διοικητικά καθήκοντα σε δικαστικούς λειτουργούς με απόφαση της Βουλής, όπως θα ορίζει ο νόμος. Παράλληλα, δεν θα επιτρέπεται η συμμετοχή τους στην κυβέρνηση ή η τοποθέτησή τους σε ανεξάρτητες αρχές για τουλάχιστον τρία χρόνια μετά την αφυπηρέτησή τους.
Άρθρο 90, παράγραφος 5: Οι προαγωγές στις θέσεις των ανώτατων δικαστών θα πραγματοποιούνται από ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή, χωρίς κυβερνητική παρέμβαση, μέσα από κατάλογο τριών υποψηφίων για κάθε θέση, τους οποίους θα προτείνουν οι οικείες ολομέλειες των δικαστηρίων.
Άρθρο 97: Καταργείται η ειδική πρόβλεψη για εκδίκαση των πολιτικών εγκλημάτων από μικτά ορκωτά δικαστήρια.
Άρθρο 99: Καταργείται το Δικαστήριο Αγωγών Κακοδικίας και οι αρμοδιότητές του μεταφέρονται στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο.
Άρθρο 100: Διευρύνεται η αρμοδιότητα του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου ώστε να περιλαμβάνει τον προληπτικό έλεγχο συνταγματικότητας ψηφισμένων νομοσχεδίων. Η απόφασή του θα δεσμεύει όλα τα δικαστήρια.
Το Δικαστήριο θα συγκροτείται από τους προέδρους του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, δύο συμβούλους της Επικρατείας, δύο αρεοπαγίτες και δύο τακτικούς καθηγητές νομικών σχολών,
Περιφέρεια, ανεξάρτητες αρχές και τοπική αυτοδιοίκηση
Άρθρο 101, παράγραφος 3 και νέα παράγραφος 5: Προβλέπεται η κατάργηση του τεκμηρίου αρμοδιότητας υπέρ των αποκεντρωμένων διοικήσεων και η δυνατότητα εφαρμογής του αποκεντρωτικού συστήματος είτε μέσω αποκεντρωμένων κρατικών δομών είτε μέσω υπηρεσιών υπουργείων και άλλων δημόσιων φορέων.
Περιλαμβάνεται επίσης κρατική μέριμνα για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα και την ανάπτυξη της περιφέρειας, ώστε να εξασφαλίζεται ίση πρόσβαση στα δημόσια αγαθά σε ολόκληρη την επικράτεια. Κατοχυρώνονται οι αρχές της χρηστής διοίκησης, της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της αξιοκρατίας, καθώς και η Εθνική Αρχή Διαφάνειας.
Άρθρο 101Α: Οι πρόεδροι και τα μέλη των ανεξάρτητων αρχών θα επιλέγονται από κοινοβουλευτική επιτροπή, μέσα από κατάλογο τριών υποψηφίων που θα προτείνεται από Συμβούλιο Εμπειρογνωμόνων κατόπιν δημόσιας πρόσκλησης ενδιαφέροντος.
Άρθρο 102: Οι βαθμοί τοπικής αυτοδιοίκησης θα είναι έως δύο. Οι ΟΤΑ θα μπορούν να επιβάλλουν τοπικούς ή ειδικούς φόρους και βάρη, ενώ οι προϋπολογισμοί τους θα καταρτίζονται μετά από δημόσια διαβούλευση και θα πρέπει να διασφαλίζουν τη δημοσιονομική ισορροπία. Οι πειθαρχικές ποινές αργίας ή έκπτωσης αιρετών οργάνων θα επιβάλλονται από το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο.
Αξιολόγηση στο Δημόσιο και δυνατότητα οριστικής παύσης
Άρθρο 103: Κατοχυρώνεται η υποχρεωτική αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων με βάση τις αρχές της αμεροληψίας, της ουδετερότητας, της επαγγελματικής ικανότητας και της αποδοτικότητας, με δυνατότητα συμμετοχής του ΑΣΕΠ.
Η αξιολόγηση θα είναι αμφίδρομη, καθώς και οι υφιστάμενοι θα αξιολογούν τους προϊσταμένους τους. Ο νόμος θα καθορίζει τη διαδικασία, τα κριτήρια, τις επιβραβεύσεις πέραν του βασικού μισθού και τις συνέπειες της αξιολόγησης, στις οποίες θα μπορεί να περιλαμβάνεται ακόμη και η οριστική παύση, ύστερα από απόφαση του υπηρεσιακού συμβουλίου.
Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
