Η νέα εποχή ευφορίας στις αγορές δεν είναι απλώς μια περίοδος καινοτομίας και κερδών. Είναι μια περίοδος όπου η φαντασία των χρηματοοικονομικών μηχανικών προηγείται της πραγματικής οικονομίας.
Ο συνδυασμός Silicon Valley, χρηματοπιστωτικού τομέα και Ουάσιγκτον έχει δημιουργήσει ίσως το πιο εκρηκτικό μείγμα από την εποχή της dot-com φούσκας: οι εισηγμένες εταιρείες αξίζουν περισσότερο από ποτέ σε σχέση με την οικονομία που υπηρετούν. Και οι αγορές τις αντιμετωπίζουν καλύτερα από τις κυβερνήσεις.
Πίσω από αυτή τη λάμψη, όμως, αναπτύσσονται επτά επικίνδυνες πρακτικές, τα «θανάσιμα αμαρτήματα» της εταιρικής υπερβολής, όπως λέει και ο Economist, που πολλοί θεωρούν προειδοποιητικά σημάδια της επόμενης κρίσης.
1. Η ακόρεστη δίψα για crypto
Με τον Ντόναλντ Τραμπ να στηρίζει ανοιχτά τα κρυπτονομίσματα στη δεύτερη θητεία του, εταιρείες κάθε μεγέθους μπαίνουν επιθετικά στο παιχνίδι. Από τους τραπεζικούς κολοσσούς που ετοιμάζουν δικά τους stablecoins, μέχρι τη Strategy (πρώην MicroStrategy), η οποία έχει μετατραπεί σε μονοθεματική μηχανή αγοράς bitcoin με μοχλευμένο χρέος 70 δισ. δολαρίων. Πάνω από 100 εταιρείες κάνουν πλέον κάτι παρόμοιο — με ό,τι αυτό συνεπάγεται όταν η τιμή γυρίσει.
2. Η εμμονή με τους μικροεπενδυτές
Το retail crowd επιστρέφει δριμύτερο. Meme stocks, SPACs, «ήρωες» της τεχνολογίας και διαφημιστικές εκστρατείες που ανεβάζουν μια μετοχή 70% απλώς λόγω παρουσίας μιας celebrity σε spot. Η Tesla και η Palantir εξακολουθούν να απολαμβάνουν φανατικό following, ενώ πάνω από 150 νέα SPACs ετοιμάζονται να μπουν στη Wall Street.
3. Κυκλικές χρηματοροές χωρίς πραγματικό περιεχόμενο
Η AI οικονομία δημιουργεί περίπλοκα σχήματα διασταυρούμενων συμμετοχών—θυμίζοντας «round-tripping» των 90s. Nvidia, OpenAI, CoreWeave, Microsoft, AMD συνδέονται με δίκτυα επενδύσεων όπου κάθε δολάριο μπορεί να μετράει δύο και τρεις φορές στα λογιστικά βιβλία.
4. Επιθετικές συγχωνεύσεις και εξαγορές
Φθηνό χρήμα και χαλαρότερη ρύθμιση οδηγούν σε νέο κύμα megadeals: η μεγαλύτερη εξαγορά σε data centers, το μεγαλύτερο σιδηροδρομικό merger, αλλά και μια συμφωνία 50 δισ. δολαρίων από την Kimberly-Clark. Η ιστορία έχει δείξει ότι τέτοια deals συνήθως δεν βγαίνουν.
5. Αχόρταγη κατανάλωση χρέους
Τεχνολογικές, πάροχοι ενέργειας, κατασκευαστές data centers — όλοι δανείζονται πιο επιθετικά από ποτέ. Το ιδιωτικό χρέος εκτινάσσεται και δημιουργεί σκιώδεις δομές χρηματοδότησης, πολλές από τις οποίες μένουν εκτός ισολογισμών. Η δανειακή «δημιουργικότητα» θυμίζει επικίνδυνα το 2006.
6. Πατριωτισμός ως οικονομικό εργαλείο
Το νέο buzzword είναι «ανθεκτικότητα». Η αμερικανική κυβέρνηση αγοράζει «χρυσές μετοχές» σε εταιρείες όπως η US Steel και η Intel (δηλαδή τις εθνικοποιεί εν μέρει), οι τράπεζες υπόσχονται τρισεκατομμύρια σε επενδύσεις με πατριωτικό πρόσημο, και εταιρείες τεχνολογίας φλερτάρουν με κρατικές εγγυήσεις για data centers.
7. Η σκιά της απάτης
Όπως πάντα, οι φούσκες κρύβουν απάτες. Από τα περίπλοκα λογιστικά των crypto και της AI μέχρι fund structures που θυμίζουν Enron, οι προϋποθέσεις υπάρχουν. Ήδη εμφανίζονται οι πρώτες «κατσαρίδες» στα βιβλία private-credit funds.
Η ώρα της κρίσης πλησιάζει;
Η αγορά συνεχίζει να ανεβαίνει, η μεταβλητότητα παραμένει χαμηλή και οι retail traders δανείζονται περισσότερο από ποτέ. Όμως τα πρώτα ρήγματα είναι ορατά: εταιρείες όπως η Strategy χάνουν το premium τους, private-credit funds διαπραγματεύονται κάτω από την αξία τους, και μεγάλες υποθέσεις χρέους δείχνουν ρωγμές.
Αν η τεράστια επένδυση στην τεχνητή νοημοσύνη δεν αποδώσει σύντομα, το κόστος θα είναι βαρύ — όχι μόνο για όσους υπέκυψαν στα «επτά αμαρτήματα», αλλά για ολόκληρο το χρηματοοικονομικό σύστημα. Οι μηχανικοί μπορεί να χάσουν τη δουλειά τους. Οι χρηματοοικονομικοί μηχανικοί, όμως, θα είναι αυτοί που θα έχουν ανάψει τη φωτιά.
Οι μετοχές που φέρνουν ξανά το χαμόγελο
Στην Αθήνα τώρα, ο ΓΔ επέστρεψε ξανά στις 2.050 μονάδες. Και μπορεί οι τράπεζες να μην λάμπουν τον Νοέμβριο εξίσου έντονα όσο και τους προηγούμενους μήνες, αλλά σ’ αυτήν την ανοδική κίνηση υπάρχει ένα άλλος πρωταγωνιστής, ο οποίος δεν είναι άλλος από τον κλάδο της ενέργειας.
Ξεκινώντας από τη ΔΕΗ, η οποία την επόμενη εβδομάδα θα ανακοινώσει τα οικονομικά μεγέθη του 9μήνου και το αναγκαίο… update στο στρατηγικό σχέδιο, η τιμή της μετοχής φιγουράρει στα υψηλά 16ετίας των 16,5 ευρώ, τρέχοντας με +9,4% μέσα στον Νοέμβριο και με +33,7% μέσα στο 2025. Το αποτέλεσμα είναι η αποτίμηση να υπερβαίνει πλέον τα 6,1 δισ. ευρώ. Ακόμη πιο εντυπωσιακά είναι τα νούμερα για τον τίτλο της Aktor, η οποία αν και μη αμιγώς ενεργειακή εταιρεία, έχει αυξημένη έκθεση στον κλάδο, ιδίως μετά τη συμφωνία για το αμερικανικό LNG. Η μετοχή βρίσκεται στα καλύτερα επίπεδα από το 2004 (>9 ευρώ), καταγράφοντας άνοδο άνω του +9,9% στον μήνα κι άνω του +89,7% στο έτος.
Όσον αφορά τον τομέα της διύλισης, η Motor Oil, η οποία προσδοκά τη βελτίωση της κερδοφορίας στο β’ εξάμηνο, βλέπει τη μετοχή να διευρύνεται κατά +6,0% από τις αρχές του Νοεμβρίου και κατά +33,7% από τις αρχές του 2025, συγκλίνοντας με τα ιστορικά υψηλά των 28,5 ευρώ. Η Helleniq Energy, η οποία έχει κλείσει σημαντικά deals με τις Exxon Mobil και Chevron για την αξιοποίηση των υδρογονανθράκων, μόλις χθες κατάφερε να επιστρέψει άνω των 8 ευρώ, κερδίζοντας +4,9% μέσα στον Νοέμβριο και ξεπερνώντας την αυξημένη προσφορά από το τελευταίο placement. Βέβαια, η απόδοση του 2025 ανέρχεται στο συντηρητικό +6%.
Βιάζεται ο Μπουζνά
Μήνυμα στους μετόχους της ΕΧΑΕ, να αποφασίσουν τι θα πράξουν με τις μετοχές τους το αργότερο έως και σήμερα, έστειλε ο Γάλλος επικεφαλής του Euronext, Στεφάν Μπουζνά, ο οποίος δείχνει να βιάζεται να «κλείσει» την υπόθεση της δημόσιας πρότασης.
Βέβαια, ο ίδιος απέδωσε την επίμαχη βιασύνη (τυπικά η δημόσια πρόταση ολοκληρώνεται τη Δευτέρα) σε οργανωτικούς και πρακτικούς λόγους.
Ωστόσο, όπως γνωρίζουμε, η ψυχολογική πίεση είναι πάντα μέσα στο «παιχνίδι», ιδίως όταν διακυβεύεται η τύχη τόσο σημαντικών deals.
Κλειστά τα «χαρτιά» του ΑΔΜΗΕ
Ένα μεγάλο ερωτηματικό παραμένει γύρω από τον τρόπο χρηματοδότησης των μεγάλων επενδύσεων του ΑΔΜΗΕ, με τις πιθανότητες να εξακολουθούν να «παίζουν» μεταξύ της έκδοσης εταιρικού ομολόγου και της αύξησης μετοχικού κεφαλαίου.
Απάντηση δεν έδωσε ούτε ο επικεφαλής του Διαχειριστή, Μανούσος Μανουσάκης, ο οποίος στο περιθώριο επενδυτικού συνεδρίου στην Αθήνα, απέφυγε να ξεκαθαρίσει ποια λύση θεωρείται προτιμότερη. Ωστόσο, αρκέστηκε να δηλώσει ότι «έχω τη διαβεβαίωση από την ελληνική πολιτεία ότι ο ΑΔΜΗΕ θα έχει την κεφαλαιακή επάρκεια να προχωρήσει στις επενδύσεις της επόμενης περιόδου». Μένει να δούμε πώς ακριβώς θα επιτευχθεί ο παραπάνω στόχος.
Όλη αυτή η ιστορία, πάντως, διατηρεί σ’ ένα είδος αιχμαλωσίας την ΑΔΜΗΕ Συμμετοχών, η οποία είναι εισηγμένη στο Χ.Α. και ελέγχει το 51% του Διαχειριστή (ΑΔΜΗΕ Α.Ε.). Η τιμή της μετοχής χθες αναδίπλωσε στα 2,90 ευρώ, τα οποία αποτελούν το χαμηλότερο επίπεδο του τελευταίου εξαμήνου.
Μάλιστα, από τα ιστορικά ρεκόρ του Αυγούστου (3,525 ευρώ) η αθροιστική κάμψη αγγίζει το -18%, με την κεφαλαιοποίηση να έχει «γυρίσει» αρκετά κάτω των 700 εκατ. ευρώ.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
