«Η ζωή είναι μπελάδες. Μόνο ο θάνατος δεν είναι. Για να ζεις, πρέπει να λύσεις τη ζώνη σου και να ψάξεις για μπελάδες», γράφει ο Καζαντζάκης στον Ζορμπά.
Στην Ελλάδα του σήμερα, αυτή η φράση παύει να είναι λογοτεχνικός στοχασμός και γίνεται πολιτική υπενθύμιση. Γιατί η χώρα μας βρίσκεται ξανά σε ένα σταυροδρόμι όπου ο εύκολος δρόμος, της αδράνειας, της ωραιοποίησης, της σιωπής, δεν οδηγεί πουθενά.
Η Ελλάδα είναι σε οικονομική κρίση, και δεν έχει ακόμη θεραπευθεί από τις βαθύτερες αιτίες της: τον θεσμικό κατακερματισμό, την κούραση της κοινωνίας, τη συρρίκνωση της παραγωγικότητας, τη φυγή νέων ανθρώπων, την αδύναμη δημόσια διοίκηση, την έλλειψη εμπιστοσύνης στους θεσμούς.
Στην οικονομία οι πολιτικοί μιλάνε για ανάπτυξη, αλλά η καθημερινότητα των πολιτών μαρτυρά συχνά στασιμότητα και πίεση. Στην πολιτική μιλάμε για σταθερότητα, αλλά η δημόσια συζήτηση δείχνει πόλωση και εξάντληση.
«Εχθρός του Λαού»
Ο Ίψεν, στον «Εχθρό του Λαού», στο υπέροχο αυτό έργο που παίζεται στο θέατρο Κνωσσός, θέτει ένα ερώτημα που αφορά άμεσα και τη χώρα μας.
Τι αξίζει περισσότερο, το «κοινό καλό» όπως το ορίζει η πλειοψηφία ή η αλήθεια όπως την υπαγορεύει η συνείδηση; Στην Ελλάδα, συχνά παρασυρόμαστε από μια επικίνδυνη αυταπάτη, ότι το κοινό καλό μπορεί να υπηρετηθεί χωρίς την αλήθεια, ότι τα πράγματα θα πάνε καλύτερα απλώς επειδή το θέλουμε, ότι μπορούμε να αποφύγουμε τις δύσκολες μεταρρυθμίσεις, τις συγκρούσεις συμφερόντων, την υπέρβαση των παλιών νοοτροπιών.
Η αλήθεια είναι πως χωρίς παραγωγικό υπόστρωμα, χωρίς ένα σταθερό θεσμικό περιβάλλον, χωρίς πραγματική επένδυση στην παιδεία, στην καινοτομία, στη δημόσια υγεία, χωρίς ηθικές αξίες, η χώρα δεν μπορεί να προχωρήσει. Η αλήθεια είναι πως οι δημοκρατίες δεν κινδυνεύουν μόνο από ακραίες φωνές, αλλά και από τον αργό εκφυλισμό της συμμετοχής, από την παραίτηση των πολιτών, από την αποδοχή της μετριότητας ως φυσιολογικής, από το «δεν αλλάζει τίποτα».
Η κλιματική κρίση, που χτύπησε με φωτιές, πλημμύρες και απώλεια παραγωγικών ζωνών, είναι μια οδυνηρή υπενθύμιση ότι το ελληνικό κράτος πρέπει να μάθει να λειτουργεί προνοητικά και όχι αποσπασματικά.
Σχέδιο, όχι μόνο διαχείριση
Χρειαζόμαστε σχέδιο και όχι μόνο διαχείριση καταστροφών. Χρειαζόμαστε διοίκηση που λογοδοτεί, όχι επικοινωνιακές εκρήξεις. Χρειαζόμαστε ανθρώπους που αναλαμβάνουν ευθύνη όχι μόνο πολιτικούς, αλλά και πολίτες.
Το πιο ανησυχητικό σήμερα δεν είναι τα λάθη ή οι ελλείψεις, αλλά η αργή κανονικοποίηση της απάθειας. Ο κίνδυνος να θεωρήσουμε ότι η μικρή συμμετοχή στις εκλογές, η εξάντληση του δημόσιου λόγου, η απαξίωση των θεσμών είναι απλώς «η νέα κανονικότητα ». Όμως μια κοινωνία που συμβιβάζεται με την αδράνεια, μετατρέπεται σταδιακά σε κοινωνία χωρίς πυξίδα.
Ο Ζορμπάς μάς προτείνει να «ψάξουμε μπελάδες». Πολιτικά, αυτό σημαίνει να διεκδικήσουμε μια καλύτερη χώρα, όχι με συνθήματα, αλλά με αλήθεια,να απαιτήσουμε μια δημόσια διοίκηση που λειτουργεί, μια παιδεία που δεν διδάσκει απλώς αλλά διαμορφώνει συνείδηση, μια οικονομία που δεν καταναλώνει αλλά δημιουργεί με σεβασμό στο περιβάλλον , μια δημοκρατία που δεν Λ ψηφίζει αλλά συμμετέχει. Και πάνω απ’ όλα, να απαιτήσουμε από τον εαυτό μας την ευθύνη που συχνά αναθέτουμε στους άλλους.
Το ηθικό θάρρος σήμερα δεν είναι να υψώσουμε τον τόνο της φωνής μας, αλλά να εμβαθύνουμε την ποιότητα της σκέψης μας. Να μη φοβηθούμε να ονομάσουμε τα προβλήματα. Να μην επιτρέψουμε στην Ελλάδα να σύρεται ανάμεσα σε κρίσεις χωρίς να χτίζει μια Εθνική στρατηγική για το μέλλον. Να πιστέψουμε σε ένα συλλογικό όραμα που δεν εξαντλείται στα πρωτοσέλιδα αλλά ριζώνει μέσα στην κοινωνία.
Η ζωή δεν χαρίζεται, διεκδικείται
Η ζωή είναι αγώνας. Η αλήθεια είναι δημόσιο αγαθό. Η δημοκρατία είναι το πεδίο όπου αυτά τα δύο συναντιούνται. Ο Καζαντζάκης θα μας θύμιζε ότι η ζωή δεν χαρίζεται, διεκδικείται.
Ας λύσουμε, λοιπόν, τη ζώνη της αδράνειας και ας μπούμε στον αγώνα, γιατί συχνά ο «μπελάς»που φοβόμαστε είναι ακριβώς εκείνος που μπορεί να μας λυτρώσει, είναι ο δρόμος που οδηγεί όχι μόνο στην πρόοδο, αλλά και στην αξιοπρέπεια.
*Founder SYMBEEOSIS, Founder APIVITA
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
