Σημαντικός κόμβος για τον ενεργειακό εφοδιασμό της Κίνας και της Ινδίας με αργό, σε ανταγωνιστικές τιμές, είναι το νησί Χαργκ, από τις εγκαταστάσεις του οποίου διεκπεραιώνεται το μεγαλύτερο μέρος των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου.
Το ιρανικό πετρέλαιο βρίσκεται υπό καθεστώς κυρώσεων από τις ΗΠΑ από το 2019, με αποτέλεσμα ο βασικός πελάτης του ιρανικού αργού να είναι η Κίνα.
Ένα νησί το οποίο έχει «στοχεύσει» μαζί με τα Στενά του Ορμούζ ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ από την πρώτη μέρα του πολέμου στο Ιράν.
«O αμερικανικός στρατός θα μπορούσε να πάρει πολύ εύκολα τον έλεγχο της νήσου Χαργκ όπου βρίσκονται
πετρελαϊκές υποδομές στρατηγικής σημασίας για το Ιράν», είχε διαβεβαιώσει πρόσφατα ο Αμερικανός πρόεδρος.
Σε αυτό το πλαίσιο οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν τον έλεγχο των ιρανικών εξαγωγών, εντείνοντας την πίεση που έχουν ήδη ασκήσει σε αντίστοιχες ροές από χώρες όπως η Βενεζουέλα, μετά την επιχείρηση «απαγωγής» του προέδρου Μαδούρο, η οποία επίσης ήταν υπό καθεστώς κυρώσεων από τις ΗΠΑ.
Οι εξαγωγές
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι σε ημερήσια βάση οι χώρες του Περσικού Κόλπου εξήγαγαν προ πολέμου περίπου 20 εκατ. βαρέλια αργού πετρελαίου.
Οι δυνατότητες του Ιράν φθάνουν υπό κανονικές συνθήκες τα 8 εκατ. βαρέλια αργού την ημέρα, δηλαδή στις εγκαταστάσεις του νησιού μπορούν να εφοδιαστούν έως και τέσσερα υπερδεξαμενόπλοια τύπου VLCC την ημέρα.
Ωστόσο, μετά την επιβολή κυρώσεων από τις ΗΠΑ, το 2019, οι εξαγωγές του Ιράν μειώθηκαν σε 1,7 εκατ. βαρέλια την ημέρα προς την αγορά της Κίνας, αλλά και της Ινδίας.
Σύμφωνα με στοιχεία της Diaplous, οι εξαγωγές από το Χαργκ δείχνουν επιβράδυνση. Από το νησί -το οποίο διαθέτει αεροδρόμιο, λιμενικές εγκαταστάσεις, ναυτική βάση των Φρουρών της Επανάστασης και εκτεταμένα οχυρωματικά έργα- αναχωρούν πλέον μόλις ένα έως δύο ιρανικά δεξαμενόπλοια ημερησίως, κυρίως με προορισμό την Κίνα και δευτερευόντως την Ινδία, με 1 εκατ. βαρέλια περίπου.
Πρόκειται για επίπεδα σημαντικά χαμηλότερα σε σχέση με την προ κρίσης περίοδο, όταν οι εξαγωγές ανέρχονταν σε περίπου 1,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ένταση μεταφέρεται άμεσα και στη ναυσιπλοΐα των Στενών του Ορμούζ.
Το ήδη επιβαρυμένο περιβάλλον ασφάλειας επιδεινώθηκε περαιτέρω από νέο περιστατικό επίθεσης, όταν containership που συνδέεται επιχειρησιακά με τον όμιλο Maersk επλήγη από άγνωστο βλήμα περίπου 25 ναυτικά μίλια νότια του νησιού Κις.
Σύμφωνα με την Diaplous, πρόκειται για το containership QINGDAO STAR (IMO: 9318163), που φέρει σημαία Νήσων Μάρσαλ και συνδέεται επιχειρησιακά με τον όμιλο Maersk.
Σύμφωνα με το UKMTO, το πλοίο υπέστη ζημιές πάνω από την ίσαλο γραμμή, χωρίς τραυματισμούς, ενώ συνέχισε κανονικά την πορεία του προς το λιμάνι Jubail της Σαουδικής Αραβίας.
Την ίδια ώρα, το containership Safeen Prestige, το οποίο είχε δεχθεί διπλή επίθεση στις αρχές Μαρτίου, βυθίστηκε σε βάθος περίπου 120 μέτρων, με τις αρμόδιες αρχές να προειδοποιούν για κινδύνους από συντρίμμια και πιθανές διαρροές.
Συνολικά, τουλάχιστον 25 ναυτικά περιστατικά έχουν καταγραφεί στον Περσικό Κόλπο από την έναρξη της κρίσης.
Την ίδια ώρα, η ναυτιλιακή κίνηση στα Στενά του Ορμούζ παραμένει περιορισμένη, καθώς, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Diaplous, σημειώθηκαν συνολικά έξι διελεύσεις πλοίων.
Ειδικότερα, τέσσερα δεξαμενόπλοια και ένα φορτηγό πλοίο (bulk carrier) κινήθηκαν προς την έξοδο των στενών του Ορμουζ, ενώ μία κίνηση καταγράφηκε προς την είσοδο, με ένα πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων (containership) να κατευθύνεται εντός της περιοχής.
Πάντως, η κανονικότητα στη σημαντική αυτή θαλάσσια οδό θα αργήσει να αποκατασταθεί ακόμα και σε περίπτωση παύσης των εχθροπραξιών.
Όπως επισημαίνει ο αναλυτής της Clarksons Research, Frode Morkedal, η αγορά δείχνει ότι πλοιοκτήτες και διαχειριστές θα συνεχίσουν να επιδεικνύουν αυξημένη επιφυλακτικότητα πριν επανέλθουν στο κρίσιμο αυτό
πέρασμα.
Σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, οποιαδήποτε επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας αναμένεται να είναι σταδιακή και υπό όρους, καθώς η Τεχεράνη δύσκολα θα εγκαταλείψει πρόωρα ένα από τα σημαντικότερα διαπραγματευτικά της πλεονεκτήματα.
Ως εκ τούτου, η απλή αναφορά σε ενδεχόμενη εκεχειρία δεν θεωρείται επαρκής για την άμεση επαναφορά της εμπορικής δραστηριότητας.
Ενδεικτική της επιφυλακτικότητας είναι και η εικόνα των αγορών. Στην πλατφόρμα Polymarket, η πιθανότητα εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν εκτιμάται μόλις στο 15% έως τα μέσα Απριλίου, 29% έως τα τέλη του μήνα, ενώ αυξάνεται στο 56% έως τα τέλη Ιουνίου και στο 76% μέχρι το τέλος του έτους.
Αντίστοιχα συγκρατημένες εμφανίζονται και οι εκτιμήσεις για την επαναφορά της ναυσιπλοΐας, με πιθανότητα μόλις 16% για επιστροφή σε κανονικά επίπεδα έως τα τέλη Απριλίου και 36% έως τα τέλη Μαΐου.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
