Η διεθνής ναυτιλιακή κοινότητα βρίσκεται ξανά σε κατάσταση συναγερμού, καθώς μια σειρά από επιθέσεις, ένοπλα περιστατικά και έκνομες ενέργειες σε διαφορετικές γεωγραφικές ζώνες αποκαλύπτουν έναν νέο κύκλο κινδύνων για τα πληρώματα και τη θαλάσσια μεταφορά αγαθών.
Μοναδική αχτίδα αισιοδοξίας η πολυαναμενόμενη απελευθέρωση ναυτικών από τους Χούθι, μετά από σχεδόν έξι μήνες σε κατάσταση ομηρίας.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ανησυχητική: η πειρατεία στο Κέρας της Αφρικής βρισκόταν σε ύφεση τα τελευταία χρόνια, αλλά επανήλθε τον προηγούμενο μήνα, ενώ αυξάνονται αντίστοιχα περιστατικά στη Δυτική Αφρική.
Πειρατεία στη Δ. Αφρική
Ταυτόχρονα, οι επιχειρήσεις με θαλάσσια drones στη Μαύρη Θάλασσα κλιμακώνονται, ενώ την ίδια στιγμή στη Μέση Ανατολή οι Χούθι, εμφανίζουν ενδείξεις αποκλιμάκωσης, χωρίς όμως σαφείς εγγυήσεις για το μέλλον.
Μετά την επανεμφάνιση του «φαντάσματος» της πειρατείας στα ανοικτά της Σομαλίας τον προηγούμενο μήνα, η ναυτιλιακή κοινότητα ήρθε αντιμέτωπη με ένα σοβαρό συμβάν στις δυτικές ακτές της Αφρικής.
Τουλάχιστον εννέα μέλη πληρώματος του LPG carrier CGas Saturn απήχθησαν τη Δευτέρα από πειρατές ανοικτά της Ισημερινής Γουινέας, περίπου 50 ναυτικά μίλια από την ακτή του Μπινί.
Όπως έγινε γνωστό, η επίθεση σημειώθηκε ενώ το πλοίο, ιδιοκτησίας της δανέζικης Christiania Gas, ταξίδευε προς τη Μαλάμπο, ενώ τέσσερις ναυτικοί παρέμειναν στο πλοίο, ένας εκ των οποίων τραυματίστηκε από αδέσποτη σφαίρα. Η εταιρεία επιβεβαίωσε το περιστατικό και βρίσκεται σε επικοινωνία με τις οικογένειες των απαχθέντων. Όπως ανακοίνωσε, προτεραιότητα αποτελεί «η ασφαλής και άμεση απελευθέρωση των ναυτικών».
Αναλυτές ασφαλείας προειδοποιούσαν ήδη από τον Οκτώβριο ότι η μετάβαση στην περίοδο ξηρασίας στη Γουινέα δημιουργεί πιο ευάλωτες συνθήκες για πλοία με χαμηλό ύψος.
Σύμφωνα με το International Maritime Bureau, τα περιστατικά στην περιοχή αυξήθηκαν κατά 25% σε σχέση με πέρυσι, ενώ οι απαγωγές πληρωμάτων παραμένουν η πιο συχνή μορφή επίθεσης.
Η Δυτική Αφρική παραμένει η πιο επικίνδυνη περιοχή στον κόσμο για απαγωγές ναυτικών, με οργανωμένα δίκτυα που δρουν για λύτρα.
Παρά τις προσπάθειες των ναυτικών δυνάμεων Νιγηρίας, Γκάνας και Καμερούν, η πειρατεία δεν έχει εξαλειφθεί, αλλά μετασχηματίζεται σε πολυεθνικά εγκληματικά κυκλώματα.
Στη Μαύρη Θάλασσα
Την ίδια ώρα, το περασμένο Σαββατοκύριακο σημειώθηκαν μέσα σε ένα 48ωρο τουλάχιστον τρεις επιθέσεις στη Μαύρη Θάλασσα που σχετίζονται με τον πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας.
Ουκρανικά μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας (sea drones) φέρεται να έπληξαν δύο δεξαμενόπλοια υπό σημαία Γκάμπια, τα Kairos και Virat, που συνδέονται με τον ρωσικό «σκιώδη στόλο». Και στα δύο πλοία εκδηλώθηκε φωτιά στο μηχανοστάσιο, ενώ συνολικά 45 ναυτικοί απομακρύνθηκαν με ασφάλεια από τις τουρκικές αρχές.
Παράλληλα, drones χτύπησαν κρίσιμη υποδομή του Caspian Pipeline Consortium στο Νοβοροσίσκ, που διαχειρίζεται εξαγωγές πετρελαίου από το Καζακστάν προς τη διεθνή αγορά. Η επίθεση αφορά εταιρεία μικτής ιδιοκτησίας Ρωσίας, ΗΠΑ και Καζακστάν, γεγονός που ανεβάζει ακόμη περισσότερο τον γεωπολιτικό κίνδυνο.
Από την πλευρά του, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν απείλησε ευθέως με αντίποινα σε εμπορικά πλοία χωρών που «συμμετέχουν σε πειρατικές ενέργειες κατά της Ρωσίας», αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο να «κοπεί η πρόσβαση της Ουκρανίας στη θάλασσα».
Με φόντο αυτό το σκηνικό, εμφανίστηκαν οι πρώτες αντιδράσεις της αγοράς, καθώς η Besiktas Shipping, με έδρα την Κωνσταντινούπολη, ανακοίνωσε ότι σταματά κάθε ναυτιλιακή δραστηριότητα με ρωσικά συμφέροντα μετά την έκρηξη στο δεξαμενόπλοιο Mersin ανοιχτά του Ντακάρ, από άγνωστη αιτία. «Οι κίνδυνοι για τα πλοία και τα πληρώματα είναι πλέον απαράδεκτοι» τόνισε η εταιρεία.
Dryad Global: Ταυτόχρονη πίεση σε πολλές θαλάσσιες ζώνες
Σε εβδομαδιαία αναφορά της, η Dryad Global επισημαίνει ότι ο χάρτης των απειλών αλλάζει με ταχύτητα σε παραδοσιακές αλλά και νέες περιοχές.
Από σαμποτάζ στη Μαύρη Θάλασσα έως κυβερνοεπιθέσεις και επίμονη πειρατεία, το μήνυμα για πλοιοκτήτες, ναυλωτές και ασφαλιστές είναι ότι οι αποφάσεις πλέον απαιτούν ενιαία εκτίμηση φυσικού, γεωπολιτικού και cyber ρίσκου.
Η Dryad καταγράφει επίσης αλλαγές στην αντιμετώπιση μεταναστευτικών ροών στη θάλασσα από τις γαλλικές αρχές, έκρηξη διαδρομών μεταφοράς ναρκωτικών ουσιών στην Καραϊβική και τη Λατινική Αμερική, εντατικοποίηση στρατιωτικών ασκήσεων ΗΠΑ-Κίνας στον Ειρηνικό και αυξημένη εναέρια και ναυτική επιτήρηση στις ακτές της Βενεζουέλας.
Η συνολική εικόνα, σύμφωνα με τους αναλυτές, δείχνει ότι δεν υφίσταται πλέον «μία απειλή», αλλά ταυτόχρονη πίεση σε πολλές θαλάσσιες ζώνες, με τους εγκληματίες και τις ένοπλες ομάδες να προσαρμόζουν συνεχώς τακτικές και περιοχές δράσης.
Στο πλαίσιο αυτό, η παγκόσμια ναυτιλιακή βιομηχανία αναμένει ένα εξίσου «καυτό» 2026, ενώ προβλέπεται επίσης αύξηση των «κόκκινων ζωνών» στους χάρτες P&I και στα war risk premiums, περισσότερα ένοπλα συνοδευτικά σε Δυτική Αφρική και Αραβική Θάλασσα και στροφή σε τεχνολογίες ανίχνευσης drones και ναρκών.
Απελευθέρωση ομήρων
Το πιο αισιόδοξο νέο ήρθε την Τρίτη από την Υεμένη, καθώς ύστερα από πέντε μήνες κράτησης, εννέα Φιλιππινέζοι ναυτικοί του bulker Eternity C αναμένεται να απελευθερωθούν και να μεταφερθούν στο Ομάν.
Το πλήρωμα είχε συλληφθεί, μετά από βίαιη επίθεση με drones, ρουκέτες και αυτόματα όπλα στην Ερυθρά Θάλασσα, ενώ το ελληνικών συμφερόντων πλοίο βυθίστηκε στις 9 Ιουλίου. Τέσσερις ναυτικοί σκοτώθηκαν στην επίθεση και τα
πλάνα που δημοσίευσαν οι Χούθι προκάλεσαν διεθνή κατακραυγή.
Η κυβέρνηση των Φιλιππίνων ευχαρίστησε δημόσια το Ομάν για τις διπλωματικές προσπάθειες που κατέβαλε προκειμένου να έχει αυτή η περιπέτεια αίσιο τέλος.
Παρά τις ενδείξεις αποκλιμάκωσης, κανείς δεν θεωρεί ότι η κρίση έχει τελειώσει. Οι Χούθι έχουν δείξει στο παρελθόν ότι σταματούν και ξεκινούν επιθέσεις ανάλογα με τη διαπραγματευτική συγκυρία.
Το γεγονός ότι διαπραγματεύονται τώρα δεν αναιρεί ότι παραμένουν μία από τις πιο απρόβλεπτες απειλές για τη θαλάσσια ασφάλεια.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
