Μετά από ένα σύντομο διάστημα αισιοδοξίας, η ψυχολογική κατάσταση των ναυτικών φαίνεται πως επιδεινώνεται ξανά.
Ο δείκτης ευτυχίας όσων εργάζονται στη θάλασσα (Seafarers Happiness Index – SHI) για το γ’ τρίμηνο του 2025 καταγράφει πτώση στο 7,05/10 από 7,54 το προηγούμενο τρίμηνο, σηματοδοτώντας τη μεγαλύτερη υποχώρηση της χρονιάς και ένα ηχηρό «σήμα κινδύνου» για την ευημερία των πληρωμάτων.
Τρεις παράγοντες
Σύμφωνα με την έκθεση της Mission to Seafarers (MtS), οι λειτουργικές πιέσεις, ο φόρτος εργασίας και η έλλειψη επαρκούς στελέχωσης έχουν οδηγήσει σε εντεινόμενη κόπωση και μείωση της συνολικής ικανοποίησης των ναυτικών.
«Τα πληρώματα μας στέλνουν ένα σαφές μήνυμα: η κόπωση, η γραφειοκρατία και οι ελλείψεις προσωπικού υπονομεύουν σοβαρά την ευημερία τους», δήλωσε ο Ben Bailey, διευθυντής Προγραμμάτων της MtS, επισημαίνοντας ότι οι ναυτικοί χρειάζονται υποστήριξη.
Η κόπωση παραμένει κρίσιμο ζήτημα, με τις παραδοσιακές βάρδιες να διαταράσσουν τον κιρκάδιο ρυθμό (αναφορά στον 24ωρο κύκλο που ρυθμίζει τις σωματικές λειτουργίες, από τον ύπνο έως το ξύπνημα) και την αυξημένη εργασία να περιορίζει τον χρόνο ανάπαυσης.
Ταυτόχρονα, οι ελλείψεις πληρωμάτων εντείνονται, με τα υφιστάμενα μέλη να αναλαμβάνουν περισσότερα καθήκοντα.
Η πρόσβαση στη στεριά
Η πρόσβαση για έξοδο στη στεριά (shore leave), που θεωρείται ζωτικής σημασίας για την ψυχική υγεία των ναυτικών, σημείωσε τη μεγαλύτερη πτώση, στο 6,56 από 6,96.
Οι σύντομες παραμονές στα λιμάνια, οι περιορισμοί και το υψηλό κόστος μεταφοράς καθιστούν τη δυνατότητα εξόδου την εξαίρεση και όχι τον κανόνα.
«Το να μπορείς να πατήσεις στη στεριά έχει γίνει πολυτέλεια», αναφέρει χαρακτηριστικά ναυτικός στην έρευνα.
Η ικανοποίηση από τις αποδοχές κατρακύλησε στο 6,81 από 7,52, με πολλούς να εκφράζουν απογοήτευση για τη στασιμότητα των μισθών, παρά τις αυξανόμενες ευθύνες και το υψηλό κόστος ζωής.
Παρόμοια πτωτική πορεία καταγράφεται στην ποιότητα φαγητού (7,29 από 7,81) και στη δυνατότητα άσκησης (7,09 από 7,82), ενώ η επαγγελματική ανάπτυξη σημείωσε τη μεγαλύτερη μείωση, στο 6,99 από 7,75, γεγονός που δείχνει ότι η εκπαίδευση επικεντρώνεται περισσότερο στη συμμόρφωση παρά στην ανάπτυξη δεξιοτήτων.
Η μοναδική βελτίωση
Μοναδική κατηγορία με μικρή βελτίωση είναι η ψηφιακή συνδεσιμότητα, που ανέβηκε στο 7,81 από 7,75, καθώς η βελτίωση των συστημάτων επικοινωνίας προσφέρει ουσιαστικό ψυχολογικό στήριγμα μέσω της επαφής με τις οικογένειες.
«Αποδεικνύει ότι οι επενδύσεις στους ανθρώπους έχουν πραγματικό αντίκτυπο», σημείωσε ο Thom Herbert της Idwal.
Πάντως, η έκθεση αναδεικνύει ανησυχητικές τάσεις: Οι νεότεροι ναυτικοί (16-25 ετών) εμφανίζουν τα χαμηλότερα επίπεδα ικανοποίησης, προμηνύοντας κρίση διατήρησης προσωπικού.
Υψηλή πίεση
Οι μηχανικοί αναφέρουν υψηλά επίπεδα πίεσης, ενώ η εμπειρία διαφέρει σημαντικά ανά τύπο πλοίου, ηλικία και περιοχή.
Όπως τόνισε ο Yves Vandenborn της NorthStandard, «οι προκλήσεις αυτές είναι συστημικές και δύσκολες να αντιμετωπιστούν από μεμονωμένους πλοιοκτήτες. Απαιτούν συντονισμένη δράση».
Το τρίτο τρίμηνο του 2025 αφήνει έτσι ένα σαφές μήνυμα: πίσω από τους αριθμούς των ναύλων και των παραγγελιών, η ανθρώπινη διάσταση της ναυτιλίας βρίσκεται υπό πίεση – και η ευημερία των ναυτικών πρέπει να επιστρέψει στο επίκεντρο της συζήτησης για τη βιώσιμη ναυτιλία.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
