Στις αρχές του 2026, η Ουάσιγκτον έβλεπε τη Βενεζουέλα ως το νέο μεγάλο επενδυτικό στοίχημα της αμερικανικής οικονομίας.
Τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο, τεράστιος ορυκτός πλούτος και μια κυβέρνηση πλήρως εξαρτημένη από τις Ηνωμένες Πολιτείες δημιουργούσαν τις προϋποθέσεις για μια πρωτοφανή αμερικανική οικονομική διείσδυση.
Σήμερα, όπως επισημαίνει σε ρεπορτάζ της η Wall Street Journal, το σχέδιο αυτό έχει δώσει τη θέση του σε μια διαφορετική αποστολή: τη διαχείριση μιας από τις μεγαλύτερες ανθρωπιστικές και οικονομικές κρίσεις στη Λατινική Αμερική των τελευταίων δεκαετιών.
Οι δύο ισχυροί σεισμοί της 24ης Ιουνίου άφησαν πίσω τους περισσότερους από 5.000 νεκρούς, δεκάδες χιλιάδες άστεγους και ζημιές που, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, φθάνουν τα 37 δισ. δολάρια — περίπου το ένα τρίτο του ετήσιου ΑΕΠ της χώρας.
Μια χώρα που περιμένει την Ουάσιγκτον
Στην πολιτεία Λα Γκουάιρα, λίγα χιλιόμετρα από το Καράκας, ολόκληρες γειτονιές έχουν μετατραπεί σε σωρούς από μπετόν και σίδερα. Δρόμοι έχουν ανοίξει στα δύο, το ηλεκτρικό δίκτυο έχει καταρρεύσει και χιλιάδες οικογένειες εξακολουθούν να ζουν σε προσωρινά καταλύματα, γήπεδα ή ακόμη και στον δρόμο.
«Είμαστε στα χέρια του Θεού και των Αμερικανών. Κανείς άλλος δεν μπορεί να μας σώσει», λέει στη WSJ ο οικοδόμος Ντάνι Μουνιόζ, ο οποίος ανέσυρε από τα ερείπια τη σορό της εγκύου θετής του κόρης.
Η φράση αποτυπώνει τη νέα πραγματικότητα στη Βενεζουέλα. Μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο από αμερικανικές ειδικές δυνάμεις τον Ιανουάριο και την εγκαθίδρυση μεταβατικής κυβέρνησης υπό τη Ντέλσι Ροντρίγκες, η Ουάσιγκτον απέκτησε ουσιαστικό έλεγχο στα δημόσια οικονομικά και στα έσοδα από το πετρέλαιο της χώρας.
Έτσι, κάθε σχέδιο ανοικοδόμησης περνά πλέον μέσα από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η μεγαλύτερη αμερικανική βοήθεια των τελευταίων ετών
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δεσμεύθηκε για μια «μεγάλη κινητοποίηση», ενώ Αμερικανοί στρατιώτες συμμετέχουν ήδη στην αποτίμηση των ζημιών, στις επισκευές αεροδρομίων και στη διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας.
Μέσα σε λιγότερο από έναν μήνα, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ υπολογίζει ότι η αμερικανική βοήθεια έχει φτάσει τα 386 εκατ. δολάρια — ποσό μεγαλύτερο ακόμη και από εκείνο που είχαν διαθέσει οι ΗΠΑ μετά τους καταστροφικούς σεισμούς στην Τουρκία και τη Συρία το 2023.
Η Ουάσιγκτον δηλώνει ότι σχεδιάζει, σε συνεργασία με τις αρχές της Βενεζουέλας, ένα πρόγραμμα ανοικοδόμησης που θα είναι γρήγορο αλλά και ανθεκτικό απέναντι σε μελλοντικές φυσικές καταστροφές.
Οι πληγές της διαφθοράς
Η καταστροφή ανέδειξε και ένα χρόνιο πρόβλημα της χώρας: την κακή ποιότητα πολλών κατασκευών.
Στην παραθαλάσσια περιοχή Πλάγια Γκράντε κατέρρευσαν τόσο πολυτελείς κατοικίες όσο και συγκροτήματα κοινωνικής στέγασης. Σε αρκετές περιπτώσεις, στα συντρίμμια αποκαλύφθηκε ότι ανάμεσα στις πλάκες από σκυρόδεμα είχε χρησιμοποιηθεί ακόμη και διογκωμένη πολυστερίνη (φελιζόλ) ως υλικό πλήρωσης.
Ιδιαίτερο συμβολισμό έχει η κατάρρευση συγκροτημάτων κατοικιών που είχαν ανεγερθεί επί προεδρίας Ούγκο Τσάβες στο πλαίσιο του προγράμματος Gran Misión Vivienda.
Το πρόγραμμα είχε παρουσιαστεί ως η μεγάλη κοινωνική μεταρρύθμιση της μπολιβαριανής επανάστασης, χρηματοδοτήθηκε από τα έσοδα του πετρελαίου και υλοποιήθηκε με τη συμμετοχή εργολάβων από χώρες όπως το Ιράν, η Κίνα, η Λευκορωσία και η Τουρκία.
Σήμερα, πολλά από αυτά τα κτίρια έχουν μετατραπεί σε σωρούς από μπάζα.
«Γύρισα πάλι στο μηδέν»
Ο Γουίλιαν Ρομέρο είχε μετακομίσει πριν από 14 χρόνια σε ένα από τα συγκροτήματα κατοικιών που ο ίδιος ο Τσάβες παρουσίαζε ως σύμβολο της σοσιαλιστικής επανάστασης.
Όταν χτύπησαν οι σεισμοί, το κτίριο κατέρρευσε μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.
Η σύζυγος και τα παιδιά του διασώθηκαν, όμως σήμερα ζουν όλοι σε σκηνές δίπλα στον δρόμο.
«Γύρισα πάλι στο μηδέν», αφηγείται στη WSJ. Δεν είναι η πρώτη φορά: το σπίτι του είχε καταστραφεί και στις φονικές κατολισθήσεις του 1999 που ισοπέδωσαν την ίδια περιοχή.
Μια οικονομία χωρίς δίχτυ ασφαλείας
Η καταστροφή είναι ακόμη πιο οδυνηρή επειδή στη Βενεζουέλα ουσιαστικά δεν υπάρχουν στεγαστικά δάνεια ούτε ασφαλίσεις κατοικίας.
Η δεκαετής οικονομική κατάρρευση, η υπερπληθωριστική κρίση και η απαξίωση του μπολίβαρ οδήγησαν τους πολίτες να αποταμιεύουν όχι σε τράπεζες αλλά… σε οικοδομές.
Όπως εξηγεί ο οικονομολόγος Χουάν Μπάριος, για πολλούς Βενεζουελάνους ο ασφαλέστερος τρόπος να προστατεύσουν τις οικονομίες τους ήταν να αγοράζουν τσιμέντο, σίδερα και οικοδομικά υλικά, επενδύοντας σταδιακά στην κατοικία τους.
Με τους σεισμούς, χάθηκαν όχι μόνο τα σπίτια αλλά και οι οικονομίες μιας ζωής.
Η επόμενη δοκιμασία για την Ουάσιγκτον
Η μεταβατική πρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκες ζητά πλέον από τις ΗΠΑ να χαλαρώσουν ακόμη περισσότερο τις κυρώσεις και να επιτρέψουν την πρόσβαση της Βενεζουέλας σε δεσμευμένα κρατικά περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό, μεταξύ των οποίων και τα αποθέματα χρυσού που φυλάσσονται στην Τράπεζα της Αγγλίας.
Την ίδια ώρα, ειδικοί επισημαίνουν ότι η ανοικοδόμηση δεν μπορεί να περιοριστεί στην ανέγερση νέων κατοικιών. Απαιτούνται εκτεταμένες γεωτεχνικές μελέτες, αυστηροί έλεγχοι ποιότητας και εφαρμογή των αντισεισμικών κανονισμών, ώστε να αποφευχθεί η επανάληψη της ίδιας τραγωδίας.
Για την κυβέρνηση Τραμπ, η Βενεζουέλα δεν αποτελεί πλέον μόνο μια γεωπολιτική επιτυχία ή μια μεγάλη επενδυτική ευκαιρία. Έχει μετατραπεί σε μια εξαιρετικά δαπανηρή δοκιμασία διακυβέρνησης, η επιτυχία ή η αποτυχία της οποίας θα κρίνει όχι μόνο το μέλλον της χώρας, αλλά και την αξιοπιστία της αμερικανικής στρατηγικής στη Λατινική Αμερική.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
