Στη βάση RAF Marham του Ηνωμένου Βασιλείου, εκεί όπου η Ευρώπη οργανώνει το μέλλον της αεροπορικής ισχύος της, η Ελλάδα βρέθηκε στο ίδιο «τραπέζι» με τις χώρες που διαμορφώνουν τη νέα εποχή των μαχητικών πέμπτης γενιάς, F-35.
Την ώρα που η Αθήνα προετοιμάζει την είσοδό της στο πρόγραμμα F-35, η Άγκυρα δίνει τη δική της «μάχη» για να ξεπεράσει το εμπόδιο που την απομάκρυνε από το αμερικανικό μαχητικό, τους ρωσικούς S-400.
Άλλωστε, ενόσω τουρκικά μέσα ενημέρωσης έδιναν ως ημερομηνία την 10η Ιουλίου, ούτως ώστε να οριστικοποιηθούν οι λεπτομέρειες για την πώληση του ρωσικού συστήματος αεράμυνας σε χώρα του Κόλπου, κάτι τέτοιο δεν συνέβη.
Η Ελλάδα στο κλειστό «κλαμπ» των χωρών με F-35
Στο πλαίσιο αυτό, η συμμετοχή του Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας, Αντιπτέραρχου (Ι) Δημοσθένη Γρηγοριάδη, στο European F-35 Air Chiefs Meeting, στις 10 Ιουλίου, αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό.
Δεν ήταν απλώς μια παρουσία σε μια διεθνή στρατιωτική συνάντηση, αλλά η εικόνα της Ελλάδας ως μελλοντικού μέλους του «κλειστού» κύκλου χωρών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα του F-35 Lightning II.
Σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση του Γενικού Επιτελείου, στη σύσκεψη συμμετείχαν επικεφαλής και εκπρόσωποι των Πολεμικών Αεροποριών του Βελγίου, της Γερμανίας, της Δανίας, της Ελβετίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, του Ισραήλ, της Ιταλίας, του Καναδά, της Νορβηγίας, της Ολλανδίας, της Πολωνίας, της Ρουμανίας και της Φινλανδίας, καθώς και εκπρόσωποι της αμερικανικής USAFE-AFAFRICA και του F-35 Joint Program Office.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, οι συζητήσεις στη RAF Marham επικεντρώθηκαν στην εκπαίδευση χειριστών και τεχνικού προσωπικού, στην υποστήριξη του στόλου, στη διαλειτουργικότητα μεταξύ συμμαχικών δυνάμεων και στα επιχειρησιακά διδάγματα από τη χρήση των F-35 σε πρόσφατες αποστολές.
Παράλληλα, ο Αρχηγός ΓΕΑ ενημερώθηκε για το πρόγραμμα εκπαίδευσης χειριστών F-35 της Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας και επισκέφθηκε τις εγκαταστάσεις εκπαίδευσης και συντήρησης της 207 Μοίρας, ενός από τους βασικούς κόμβους υποστήριξης του βρετανικού προγράμματος.
Η Πολεμική Αεροπορία περνά στη φάση της προετοιμασίας
Η παρουσία αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς η Ελλάδα περνά στη φάση της προετοιμασίας.
Όπως έγραψε προ ημερών η «Ν», οι πρώτοι Έλληνες χειριστές αναμένεται να ξεκινήσουν το αμέσως επόμενο διάστημα την εκπαίδευσή τους, ενώ παράλληλα σε εξέλιξη βρίσκονται οι εργασίες που απαιτούνται πριν την άφιξη των πρώτων μαχητικών -το 2029- στην 117 Πτέρυγα Μάχης, στην Ανδραβίδα.
Την ίδια στιγμή, η Τουρκία βρίσκεται αντιμέτωπη με το δικό της αδιέξοδο.
Το «Κόλπο» των S-400
Για την Άγκυρα, το ζήτημα των S-400 έχει μετατραπεί στο βασικό εμπόδιο για την επιστροφή της στο πρόγραμμα F-35 και την άρση των αμερικανικών κυρώσεων CAATSA.
Τις τελευταίες ημέρες, συγκεκριμένα μία ημέρα μετά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για την άρση κυρώσεων CAATSA, στο τουρκικό τύπο (όπως ανέδειξε πρώτη η «Ν»), κυκλοφορεί η είδηση πως η Τουρκία έχει ήδη πουλήσει τους S-400, σε χώρα του Κόλπου.
Μάλιστα, την Παρασκευή, τουρκικά μέσα ενημέρωσης και εφημερίδες έδιναν ως τελική ημερομηνία την 10η Ιουλίου όπου θα οριστικοποιούνταν οι τελικές λεπτομέρειες και θα ακολουθούσαν ανακοινώσεις.
Κάτι τέτοιο δε συνέβη. Ακόμα και η πολυαναμενόμενη παρέμβαση του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δεν επιβεβαίωσε την ύπαρξη τελικής συμφωνίας. Ο ίδιος, περιορίστηκε στο ότι «υπάρχει ισχυρή πολιτική βούληση για την επίλυση του ζητήματος των κυρώσεων CAATSA».
Άραγε, άλλαξε κάτι ως προς τις συζητήσεις με τη Μόσχα, την ύπαρξη των οποίων επιβεβαίωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ; Υπενθυμίζεται ότι ο ίδιος παραδέχθηκε ότι υπάρχουν επαφές με την τουρκική πλευρά για το θέμα, χαρακτηρίζοντάς το όμως «εξαιρετικά ευαίσθητο».
Κατάρ ή ΗΑΕ;
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ εμφανίζονται ως οι δύο πιθανότεροι υποψήφιοι «αγοραστές» των τουρκικών S-400.
Ως προς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, αρμόδιες πηγές σχολιάζουν στη «Ν», πως τα ΗΑΕ διαθέτουν ήδη ένα ιδιαίτερα προηγμένο δίκτυο αεράμυνας, με αμερικανικά Patriot και THAAD και άλλα συστήματα. Έτσι «η απόκτηση ενός ρωσικού συστήματος θα δημιουργούσε ένα ιδιαίτερα σύνθετο επιχειρησιακό περιβάλλον, καθώς θα συνδύαζε δυτικές και ρωσικές τεχνολογίες μαζί», αναφέρουν χαρακτηριστικά.
Προσθέτουν, δε, πως «παρ’ όλο που οι σχέσεις τους (σσ: ΗΑΕ, Τουρκόας) είναι καλές, βρίσκονται σε αντίπαλα στρατόπεδα στο Σουδάν, τη Σομαλία, τη Λιβύη και σε πολλές άλλες περιοχές».
Όπως συνεχίζουν, «το Κατάρ, από την άλλη πλευρά, διατηρεί στενή σχέση με την Τουρκία, γεγονός που κάνει το σενάριο πολιτικά πιο εύκολο».
Το αντάλλαγμα που μπορεί να ζητήσει ο Πούτιν
Το μεγάλο ερώτημα δεν είναι μόνο αν θα φύγουν οι S-400 από την Τουρκία, αλλά και ποιο θα είναι το αντάλλαγμα που θα ζητήσει η Μόσχα.
Με βάση τη στρατηγική της Ρωσίας στις εξαγωγές προηγμένων οπλικών συστημάτων, υπάρχουν αρκετά πιθανά σενάρια.
Πρώτο και σημαντικότερο είναι ο έλεγχος του τελικού αγοραστή: Η Μόσχα πιθανότατα δεν θα ήθελε ένα σύστημα που θεωρεί στρατηγικής σημασίας να καταλήξει σε χώρα όπου θα μπορούσε να εξεταστεί από αμερικανικές ή νατοϊκές υπηρεσίες.
Δεύτερο είναι η προστασία της τεχνολογίας: Η Ρωσία θα μπορούσε να απαιτήσει εγγυήσεις ότι τα ραντάρ, το λογισμικό και οι τεχνικές δυνατότητες των S-400 δεν θα αποτελέσουν αντικείμενο ανάλυσης από δυτικές υπηρεσίες.
Τρίτο πεδίο είναι τα οικονομικά και ενεργειακά ανταλλάγματα: Η Μόσχα θα μπορούσε να επιδιώξει νέα συνεργασία με την Άγκυρα σε τομείς όπως η ενέργεια, οι υποδομές ή η αμυντική βιομηχανία.
Τέλος, δεν αποκλείεται να αναζητήσει πολιτικά ανταλλάγματα, όπως μεγαλύτερη τουρκική κατανόηση σε ζητήματα που αφορούν τη Συρία, τη Μαύρη Θάλασσα ή τον Καύκασο.
Η πολιτική μάχη στην Τουρκία
Την ίδια στιγμή, για την Άγκυρα το «κόστος», είναι διπλό. Και οικονομικό και πολιτικό.
Τούτο διότι, οικονομικώς η Τουρκία «έχασε» περί τα 4,5 δισ. δολάρια.
Πιο αναλυτικά, 2,5 δισ. δολάρια για την αγορά των S-400, 1,25 δισ. δολάρια που είχαν καταβληθεί για το πρόγραμμα F-35 και περίπου 750.000 δολάρια για αμερικανικές εταιρείες λόμπινγκ με στόχο την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα.
Από πολιτικής άποψης, η πιθανή απομάκρυνση των S-400 έχει ήδη προκαλέσει έντονη πολιτική αντιπαράθεση στο εσωτερικό της.
Η φιλοκυβερνητική Milliyet παρουσιάζει την εξέλιξη ως διπλωματική επιτυχία που μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για τα F-35. Αντίθετα, η αντιπολιτευόμενη Nefes υποστηρίζει ότι η αγορά των S-400 κόστισε πολιτικά και οικονομικά στην Τουρκία.
Η BirGün χαρακτηρίζει την υπόθεση αποτυχία στρατηγικής επιλογής, ενώ η ευρασιατική Aydınlık εκφράζει φόβους ότι η επιστροφή στα F-35 σημαίνει μεγαλύτερη εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σε κάθε περίπτωση κάθε μέρα που περνά για την Τουρκία, αναμένεται κρίσιμη για το τί μέλει γενέσθαι με τους S-400. Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα προχωρά στην εποχή των F-35 και ανάμεσα σε όλα αυτά βρίσκεται η Μόσχα, η οποία κρατά ένα από τα τελευταία και πιο σημαντικά χαρτιά στο γεωπολιτικό παζάρι των S-400.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
