Η προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να δώσει νέα ώθηση στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Σερβίας φαίνεται πως προσκρούει στις αντιρρήσεις αρκετών κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με αποτέλεσμα να θεωρείται δύσκολη η επίτευξη της απαιτούμενης ομοφωνίας.
Στο Συμβούλιο των μόνιμων αντιπροσώπων που συνεδριάζει στις Βρυξέλλες, η Κομισιόν αναμένεται να εισηγηθεί την ενεργοποίηση του τρίτου διαπραγματευτικού «cluster», ενός πακέτου μεταρρυθμίσεων που αφορά την περαιτέρω εναρμόνιση της Σερβίας με το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Ωστόσο, σύμφωνα με ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές, η πρόταση δύσκολα θα συγκεντρώσει την απαραίτητη στήριξη, ενώ η Ολλανδία εμφανίζεται αποφασισμένη να μπλοκάρει την εξέλιξη.
Η διαφωνία δεν αφορά μόνο τη Σερβία, αλλά αντικατοπτρίζει τη διαφορετική φιλοσοφία που επικρατεί εντός της ΕΕ για τη διεύρυνση. Από τη μία πλευρά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι η προώθηση της ένταξης των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων αποτελεί στρατηγικό εργαλείο για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής επιρροής στην περιοχή. Από την άλλη, αρκετές κυβερνήσεις υποστηρίζουν ότι δεν πρέπει να δίνονται νέα βήματα στις υποψήφιες χώρες εάν προηγουμένως δεν έχουν αποδείξει ουσιαστική πρόοδο σε τομείς όπως η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, η δημοκρατική λειτουργία των θεσμών και η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Τι περιλαμβάνει το τρίτο διαπραγματευτικό πακέτο
Το τρίτο διαπραγματευτικό πακέτο επικεντρώνεται κυρίως στην προσαρμογή της σερβικής νομοθεσίας στους κανόνες της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς. Περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τη διευκόλυνση της διασυνοριακής παροχής υπηρεσιών, την αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων και μέτρα που διευκολύνουν τις επιχειρηματικές δραστηριότητες μεταξύ των κρατών-μελών.
Η κυβέρνηση της Σερβίας επιμένει ότι η χώρα έχει ήδη εκπληρώσει τις απαραίτητες προϋποθέσεις. Ο υπουργός Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης, Νεμάνια Στάροβιτς, υποστήριξε ότι το Βελιγράδι παραμένει «παγωμένο» στο ίδιο στάδιο εδώ και σχεδόν πέντε χρόνια, παρά τις μεταρρυθμίσεις που έχουν υλοποιηθεί από το 2022 και μετά. Όπως τόνισε, μια ακόμη αναβολή θα αποδυνάμωνε τα κίνητρα για περαιτέρω αλλαγές και θα ενίσχυε τις αντιευρωπαϊκές πολιτικές δυνάμεις τόσο στη Σερβία όσο και ευρύτερα στην περιοχή.
Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επανειλημμένα εισηγηθεί την έναρξη του συγκεκριμένου διαπραγματευτικού σταδίου. Ωστόσο, η διαδικασία απαιτεί τη σύμφωνη γνώμη και των 27 κρατών-μελών, γεγονός που επιτρέπει σε κάθε χώρα να ασκήσει βέτο.
Οι επιφυλάξεις αρκετών ευρωπαϊκών πρωτευουσών παραμένουν έντονες. Διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι η πρόοδος της σερβικής υποψηφιότητας θα έστελνε λανθασμένο πολιτικό μήνυμα, ιδιαίτερα από τη στιγμή που το Βελιγράδι εξακολουθεί να διατηρεί στενές σχέσεις με τη Ρωσία, ενώ χώρες όπως η Ουκρανία και η Μολδαβία δεν έχουν ακόμη ανοίξει όλα τα διαπραγματευτικά κεφάλαια.
Παράλληλα, καταγράφονται αντικρουόμενες αξιολογήσεις ακόμη και στο εσωτερικό της Κομισιόν. Εσωτερικό ενημερωτικό σημείωμα που διανεμήθηκε στους πρέσβεις των κρατών-μελών αναφέρει ότι η Σερβία έχει υλοποιήσει σημαντικό μέρος των δεσμεύσεων που είχε αναλάβει, διορθώνοντας τις αρνητικές εξελίξεις που είχαν προκαλέσει οι αμφιλεγόμενες νομοθετικές παρεμβάσεις στις αρχές του έτους.
«Αγκάθι» τα προβλήματα κράτους δικαίου
Αντίθετα, άλλη εμπιστευτική έκθεση της Επιτροπής επισημαίνει σοβαρές ανησυχίες για την κατάσταση του κράτους δικαίου. Το έγγραφο κάνει λόγο για αυξημένες πιέσεις προς δημοσιογράφους και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και για δυσφημιστικές εκστρατείες εις βάρος όσων δραστηριοποιούνται στην καταπολέμηση της διαφθοράς.
Παράλληλα, σημειώνεται ότι δεν έχει καταγραφεί ουσιαστική πρόοδος σε σημαντικές υποθέσεις διαφθοράς, μεταξύ των οποίων και η έρευνα για την κατάρρευση στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, τραγωδία που κόστισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους και προκάλεσε μαζικές διαδηλώσεις.
Εναλλακτικές οδούς εξετάζει η Κομισιόν
Σε περίπτωση που δεν εγκριθεί το άνοιγμα του νέου διαπραγματευτικού πακέτου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει εναλλακτικές μορφές επιβράβευσης της Σερβίας για τις μεταρρυθμίσεις που έχει προχωρήσει. Ωστόσο, οι σχετικές αποφάσεις εκτιμάται ότι θα μετατεθούν χρονικά, καθώς η χώρα οδεύει προς πρόωρες εκλογές μετά την ανακοίνωση του προέδρου Αλεξάνταρ Βούτσιτς ότι σκοπεύει να αποχωρήσει από την προεδρία και να διεκδικήσει την πρωθυπουργία.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών της Σερβίας, Μάρκο Τζούριτς, υπογράμμισε ότι το Βελιγράδι παραμένει προσηλωμένο στις μεταρρυθμίσεις και θεωρεί πως η ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας αποτελεί στρατηγικό όφελος τόσο για τη Σερβία όσο και για την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση, εκφράζοντας την προσδοκία ότι οι προσπάθειες αυτές θα αξιολογηθούν με βάση τα πραγματικά αποτελέσματα.
Με πληροφορίες από Politico
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
