«Ίσως πεθάνουμε μαζί»: Συγκλονιστικές μαρτυρίες από το ορεινό πέρασμα Ιράν – Τουρκίας

Στο απομακρυσμένο ορεινό πέρασμα του Καπικιόι, στα σύνορα Ιράν – Τουρκίας, φτάνουν καθημερινά ταξιδιώτες με εξαντλημένα πρόσωπα, μικρές βαλίτσες και κινητά τηλέφωνα χωρίς σήμα. Μετά από ημέρες στο δρόμο, με τρένα, αυτοκίνητα και ταξί, περνούν το συνοριακό φυλάκιο αναζητώντας ασφάλεια — ή έναν τρόπο να επιστρέψουν στους δικούς τους.

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει μετατρέψει το πέρασμα αυτό, στην επαρχία Βαν της ανατολικής Τουρκίας, σε σημείο διαρκούς ροής ανθρώπων που προσπαθούν να ξεφύγουν από την αβεβαιότητα. Ορισμένοι εξ αυτών μίλησαν στο Reuters.

Πολύωρα ταξίδια και διακοπές επικοινωνίας

Στην ιρανική πλευρά των συνόρων, χιονισμένοι λόφοι περιβάλλουν το πέρασμα. Από εκεί εμφανίζονται οικογένειες και μοναχικοί ταξιδιώτες, πολλοί ύστερα από ημέρες εξαντλητικών διαδρομών. Κάποιοι λένε ότι εγκατέλειψαν τις πόλεις τους όταν άρχισαν οι βομβαρδισμοί. Άλλοι αποφάσισαν να φύγουν όταν έχασαν την επικοινωνία με συγγενείς, αφού οι πτήσεις ακυρώθηκαν και οι μετακινήσεις έγιναν μόνο οδικώς.

Οι περισσότεροι κρατούν λίγα πράγματα: μια μικρή βαλίτσα, ένα κινητό χωρίς τοπική κάρτα SIM και την ανάγκη να ολοκληρώσουν ένα δύσκολο ταξίδι. Μόλις περάσουν τα σύνορα, οι νεοαφιχθέντες ρωτούν πώς μπορούν να φτάσουν στη Βαν, τη μεγαλύτερη πόλη της περιοχής, περίπου δύο ώρες μακριά και πώς θα μπορέσουν να επικοινωνήσουν ξανά με τον έξω κόσμο.

Σε ορισμένες περιπτώσεις δημοσιογράφοι δίνουν τα κινητά τους ώστε οι ταξιδιώτες να τηλεφωνήσουν στις οικογένειές τους για να τους πουν ότι είναι ασφαλείς.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Βενεζουέλα: Η στιγμή που χτυπά ο Εγκέλαδος – Σκηνές πανικού στο αεροδρόμιο (βίντεο)

«Οι άνθρωποι περιμένουν κάτι να αλλάξει»

Ο 61χρονος Εμπραχίμ Εϊντί, που ζει εδώ και δεκαετίες στην Ολλανδία, είχε βρεθεί πρόσφατα στην Τεχεράνη. Εργάζεται σε δομές φιλοξενίας προσφύγων και επιστρέφει στο Ιράν περίπου μία φορά τον χρόνο.

Όπως λέει, πολλοί Ιρανοί παρακολουθούν τις εξελίξεις περιμένοντας να δουν αν η κυβέρνηση θα αποδυναμωθεί αρκετά ώστε να ξεσπάσουν μαζικές διαδηλώσεις.

«Οι άνθρωποι περιμένουν να συμβεί κάτι, κάποια αλλαγή», λέει. «Πολλοί λένε ότι περιμένουν τον Ρεζά Παχλαβί», τον γιο του τελευταίου σάχη του Ιράν, που ορισμένοι θεωρούν πιθανό σημείο συσπείρωσης για την αντιπολίτευση.

Παρά τις ελπίδες για αλλαγή, ο ίδιος τονίζει ότι πολλοί φοβούνται να κατέβουν στους δρόμους. «Οι άνθρωποι δεν φοβούνται την Αμερική», λέει. «Δυστυχώς φοβούνται τη δική τους κυβέρνηση».

Όταν το ταξίδι γίνεται επιστροφή

Δεν κινούνται όλοι προς την ίδια κατεύθυνση. Η 45χρονη Λεϊλά ταξίδευε προς την αντίθετη πλευρά, επιστρέφοντας στο Ιράν από την Κωνσταντινούπολη. Αφού έχασε την επικοινωνία με την οικογένειά της στη Σιράζ, αποφάσισε να επιστρέψει. «Πώς μπορώ να νιώθω ασφαλής όταν η οικογένειά μου κινδυνεύει;», λέει στο Reuters. Ο αδελφός της βρίσκεται σε κώμα, γεγονός που εντείνει την αγωνία της. Για εκείνη, το να βρίσκεται κοντά στους δικούς της — ακόμη και σε συνθήκες πολέμου — είναι προτιμότερο από το να περιμένει μακριά.

«Δεν μπορώ να τους προστατεύσω από τις βόμβες. Αλλά όταν νιώθω ότι μπορώ να είμαι μαζί τους, ίσως πεθάνουμε μαζί ή ίσως  μπορέσω να τους βοηθήσω όσο είμαστε ακόμη ζωντανοί».

Ο 35χρονος Χαμίντ Σιρμοχαμαντζαντέ είχε επιστρέψει στο Ιράν λίγο πριν ξεσπάσει ο πόλεμος. Ζούσε στο Τόκιο και εργαζόταν σε εταιρεία εισαγωγών-εξαγωγών, όμως αναγκάστηκε να επιστρέψει όταν έληξε η βίζα του. Η σύζυγος και τα δύο παιδιά του βρίσκονταν ήδη στο Ιράν.

«Την προηγούμενη μέρα από την έναρξη του πολέμου ήμουν στην Τεχεράνη», λέει. «Και μετά άρχισαν να πέφτουν οι βόμβες». Η οικογένεια διέφυγε προς την Τουρκία. Η σύζυγός του και τα παιδιά — 9 και 10 ετών — περιμένουν τώρα κοντά στα σύνορα, ενώ ο ίδιος προσπαθεί να εξασφαλίσει βίζες από τις ιαπωνικές αρχές. «Δούλευα στην Ιαπωνία, πλήρωνα φόρους και τηρούσα τους κανόνες. Δεν καταλαβαίνω γιατί δεν με βοηθούν τώρα», λέει.

Μια δύσκολη διαδρομή προς την έξοδο

Για άλλους, η έξοδος από το Ιράν ήταν μια μακρά και εξαντλητική διαδρομή. Ο Μοχάμαντ Σολτανζαντέ, που ζει στο Αμβούργο και κατάγεται από το Αφγανιστάν, βρισκόταν στη Μασχάντ όταν ακυρώθηκαν οι πτήσεις. «Το ταξίδι ήταν πολύ κουραστικό», λέει. «Περάσαμε 24 ώρες στο τρένο, μετά τέσσερις ώρες με αυτοκίνητο και στο τέλος πήραμε ταξί».

Παρά τον πόλεμο, περιγράφει την καθημερινότητα στην πόλη ως σχετικά ήρεμη. «Οι άνθρωποι ήταν λυπημένοι, αλλά δεν υπήρχε πανικός. Τα καταστήματα ήταν ανοιχτά και η ζωή συνεχιζόταν».

Η 63χρονη Τζαλιλέχ Τζαμπάρι εγκατέλειψε την Τεχεράνη όταν, όπως λέει, «άρχισαν να πέφτουν βόμβες». Ταξιδεύει προς την Κωνσταντινούπολη, όπου σπουδάζει η κόρη της. «Αν τα πράγματα γίνουν καλύτερα, αν το Ιράν γίνει ξανά ασφαλές, θα επιστρέψω», λέει.

Μαζί με τις μεγάλες ιστορίες, υπάρχουν και μικρές στιγμές. Οι αδελφές Σέιλιν, 9 ετών, και Σελίν Αζιζούρ, 11 ετών, πέρασαν τα σύνορα με τη μητέρα τους, ταξιδεύοντας από την Τεχεράνη προς την Κωνσταντινούπολη με όνειρο να φτάσουν κάποτε στο Λονδίνο. Όταν ρωτήθηκε πώς είναι η κατάσταση στην πόλη τους, η μικρή Σέιλιν απάντησε απλά: «Δεν είναι και τόσο καλή». Και ύστερα χαμογέλασε.