Τη δημιουργία μιας «προηγμένης ομπρέλας πυρηνικής αποτροπής» με τη συμμετοχή οκτώ συμμαχικών χωρών, εξήγγειλε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, σε μια «σημαντική αλλαγή » στο γαλλικό πυρηνικό δόγμα.
Η Γαλλία θα αυξήσει το πυρηνικό της οπλοστάσιό της, θα εγκαταλείψει την αριθμητική διαφάνεια και θα αρχίσει να εφαρμόζει μια αυστηρά ελεγχόμενη μορφή «προηγμένης αποτροπής» για την άμυνα άλλων οκτώ, επιλεγμένων Ευρωπαίων εταίρων, ανάμεσά τους και η Ελλάδα. Σύμφωνα με τις δηλώσεις του Μακρόν και τις επακόλουθες διευκρινίσεις, προσκλήσεις έχουν ήδη σταλεί και έχουν γίνει δεκτές από την Πολωνία, την Ελλάδα και τη Δανία, οι οποίες συμμετείχαν ως παρατηρητές σε συγκεκριμένες δραστηριότητες, και πέντε σε άλλες χώρες, που εκδήλωσαν ενδιαφέρον.
Ο Γάλλος πρόεδρος ανακοίνωσε επίσης τη δημιουργία ενός ειδικού οργανισμού συντονισμού της πυρηνικής πολιτικής με αυτά τα κράτη-εταίρους. Αυτός ο φορέας στοχεύει στη δομή του στρατηγικού διαλόγου, στην οργάνωση της παρατήρησης και της συμμετοχής σε ασκήσεις και στην παροχή ενός πλαισίου για τη νέα στάση «προηγμένης αποτροπής», χωρίς να επικαλύπτονται οι δομές του ΝΑΤΟ.
«Η προηγμένη αποτροπή προσφέρει στους Ευρωπαίους συμμάχους τη δυνατότητα «συμμετοχής σε γαλλικές ασκήσεις πυρηνικής αποτροπής », σύμφωνα με τον Εμμανουέλ Μακρόν. «Αυτή τη στιγμή βιώνουμε μια περίοδο γεωπολιτικών αναταραχών γεμάτη κινδύνους» και «αυτή η περίοδος δικαιολογεί την ενίσχυση του μοντέλου μας », εξήγησε.
Στο πλαίσιο της «προηγμένης αποτροπής» , καθίσταται δυνατός ο «σχεδιασμός της ανάπτυξης στοιχείων στρατηγικής δύναμης υπό συνθήκες» στο έδαφος των Ευρωπαίων συμμάχων της Γαλλίας, σύμφωνα με τον Μακρόν. Σύμφωνα με αυτή την άποψη, η Γαλλία θα μπορεί δηλαδή να στέλνει αεροσκάφη και υποβρύχια που μεταφέρουν πυρηνικά όπλα στις 8 χώρες που συμφώνησαν να συμμετάσχουν σε αυτή την «προηγμένη αποτροπή» που πρότεινε η Γαλλία.
Για τον Εμανουέλ Μακρόν, το νέο πυρηνικό δόγμα θα επιτρέψει στις «στρατηγικές αεροπορικές δυνάμεις» να «εξαπλωθούν στα βάθη της ευρωπαϊκής ηπείρου », κάτι που, «σαν ένα αρχιπέλαγος δυνάμεων, θα περιπλέξει τους υπολογισμούς των αντιπάλων και θα δώσει σε αυτή την προηγμένη αποτροπή μεγάλη αξία. Θα ενισχύσει την άμυνα των εταίρων ,δίνοντάς της πεδίο δράσης ».
Όχι νομικά εγγυημένη προστασία για τους εταίρους
Ωστόσο, ο Μακρόν αρνήθηκε ρητά να θεσπίσει κωδικοποιημένες κόκκινες γραμμές για τους συμμάχους, δημιούργησε ένα σκόπιμα γκρίζο μοντέλο κοινής στάσης, αλλά όχι κοινού ελέγχου: «Οι σύμμαχοι θα είναι πιο στενά ενσωματωμένοι στη γαλλική πυρηνική δύναμη, αλλά δεν θα είχαν ούτε δικαίωμα βέτο ούτε νομικά εγγυημένη προστασία.
Στο πλαίσιο αυτής της «προηγμένης αποτροπής» , καθίσταται δυνατός ο «σχεδιασμός της ανάπτυξης στοιχείων στρατηγικής δύναμης υπό συνθήκες» στο έδαφος των Ευρωπαίων συμμάχων της Γαλλίας, σύμφωνα με τον Μακρόν.\
Η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Πολωνία, η Ολλανδία, το Βέλγιο, η Ελλάδα, η Σουηδία και η Δανία «συμφώνησαν» να συμμετάσχουν σε αυτή την «προηγμένη αποτροπή» που πρότεινε η Γαλλία.
Για τον Εμανουέλ Μακρόν, οι συμμαχίες θα επιτρέψουν στις «στρατηγικές αεροπορικές δυνάμεις» να «εξαπλωθούν στα βάθη της ευρωπαϊκής ηπείρου », κάτι που, «σαν ένα αρχιπέλαγος δυνάμεων, θα περιπλέξει τους υπολογισμούς των αντιπάλων και θα δώσει σε αυτή την προηγμένη αποτροπή μεγάλη αξία (…) . Θα ενισχύσει την άμυνα [των συμμαχικών δυνάμεων] δίνοντάς της πεδίο δράσης », υποστήριξε επίσης.
Στην πράξη, η «προηγμένη αποτροπή» παρουσιάστηκε ως μια προοδευτική ρύθμιση, συμπληρωματική αλλά ανεξάρτητη από το ΝΑΤΟ. Ο Μακρόν αποκάλυψε για πρώτη φορά ότι βρετανικό προσωπικό παρακολούθησε μια γαλλική πυρηνική άσκηση για πρώτη φορά τον Δεκέμβριο , σηματοδοτώντας ένα συγκεκριμένο βήμα προς τη γαλλο-βρετανική πυρηνική οικειότητα. Στη συνέχεια, υπέδειξε ότι μια παρόμοια φόρμουλα είχε ανοιχτεί στη Γερμανία, την οποία κάλεσε να συμμετάσχει ως παρατηρητής σε γαλλικές ασκήσεις αποτροπής.
Ο Μακρόν επανέλαβε ότι τα πυρηνικά όπλα παραμένουν ο ακρογωνιαίος λίθος της γαλλικής άμυνας και ότι η αποτροπή είναι «εντελώς και αμετάβλητα κυρίαρχη», σε άμεση ευθυγράμμιση με το πυρηνικό δόγμα της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας από τον Σαρλ Ντε Γκωλ και μετά . Τα πέντε χαρακτηριστικά της γαλλικής πυρηνικής αποτροπής – ισχυρή και υπεύθυνη, ανεξάρτητη, αξιόπιστη, αυστηρά αμυντική και με ευρωπαϊκή διάσταση – επαναλήφθηκαν όλα, αλλά ο Μακρόν τα χρησιμοποίησε ως πλαίσιο για να αυστηροποιήσει τις παραμέτρους αντί να επαναλάβει απλώς καθιερωμένα επιχειρήματα.
Αύξηση των πυρηνικών όπλων
Η πιο αξιοσημείωτη αλλαγή του Γαλλικού πυρηνικού δόγματος αφορά την ισχύ και την αδιαφάνεια στους αριθμούς. Ο Μακρόν ανακοίνωσε ότι η Γαλλία θα αυξήσει τον αριθμό των αναπτυγμένων πυρηνικών κεφαλών που είναι σήμερα περίπου 300, αλλά δεν θα δημοσιεύσει πλέον κανένα αριθμητικό στοιχείο στο μέλλον.
Δικαιολόγησε αυτήν την απόφαση υποστηρίζοντας ότι η αποτροπή απαιτεί « να φοβόμαστε τη Γαλλία» και ότι, στο τρέχον πλαίσιο, αυτό συνεπάγεται ένα πιο ισχυρό οπλοστάσιο και μεγαλύτερο βαθμό αβεβαιότητας για τους αντιπάλους.
Όσο και αν προσφέρει «πυρηνική άμυνα» στις υπόλοιπες επτά ευρωπαϊκές χώρες, ο Μακρόν ενίσχυσε την ορθόδοξη γκωλική γραμμή: Η Γαλλία θα παίρνει μόνη της πάντα την συνειδητή απόφαση να διασχίσει τον πυρηνικό «Ρουβίκωνα» και ότι η τελική απόφαση βαρύνει αποκλειστικά τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Η Γαλλία θα έχει μόνο το «κουμπί»
Ο Γάλλος πρόεδρος δήλωσε ρητά ότι δεν θα υπάρχει κοινή ευθύνη με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες για την εκτόξευση πυρηνικών πυραύλων, καμία κοινή αξιολόγηση κινδύνου και κανένας κοινός ορισμός ζωτικών συμφερόντων με τους εταίρους. Αυτό αντανακλάται με έμφαση στη «μη κοινή λήψη αποφάσεων» και την πλήρη αυτονομία των πόρων.
Πολιτικά, ο Μακρόν χαρακτήρισε αυτή την απόφαση ως το τίμημα που έπρεπε να καταβληθεί για τη διατήρηση ενός σημαντικού επιπέδου στρατηγικής αυτονομίας στην Ευρώπη, σε μια εποχή που τόσο ο ρωσικός εκσυγχρονισμός όσο και οι αμφιβολίες για τις εγγυήσεις των ΗΠΑ διαφαίνονται στο παρασκήνιο.
Ο Γάλλος πρόεδρος επέμεινε μάλιστα ότι οι κόκκινες γραμμές του Παρισιού δεν χρειάζεται να είναι απολύτως ευανάγνωστες και ότι τα ζωτικά συμφέροντα δεν μπορούν να περιοριστούν στο φυσικό περίγραμμα των εθνικών συνόρων. Με αυτόν τον τρόπο, έδωσε περισσότερη πολιτική και γεωγραφική ουσία στην «ευρωπαϊκή διάσταση» των ζωτικών συμφερόντων, χωρίς να κατονομάζει συγκεκριμένους συμμάχους ή περιοχές.
«Η διατύπωση του Μακρόν σημαίνει ότι οι κραδασμοί στην ευρωπαϊκή τάξη ασφαλείας, ακόμη και αν δεν συνεπάγονται άμεση επίθεση σε γαλλικό έδαφος, θα μπορούσαν να εισέλθουν στη ζώνη όπου η πυρηνική αντίδραση θα μπορούσε να καταστεί σχετική», λένε Ευρωπαίοι διπλωμάτες.
Οσον αφορά τις συνθήκες χρήσης, ο Γάλλος πρόεδρος επανέλαβε ότι τα πυρηνικά όπλα προορίζονται για ακραίες περιστάσεις αυτοάμυνας και απέρριψε οποιαδήποτε ιδέα χρήσης σε πεδία μάχης, επαναλαμβάνοντας ότι ο πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί και δεν πρέπει ποτέ να διεξαχθεί. Προειδοποίησε όμως ότι η Γαλλία διατηρεί την επιλογή ενός ενιαίου, πυρηνικού πλήγματος τακτικής κλίμακας ως τελική προειδοποίηση.
Κατανομή βαρών
Ο Μακρόν συνέδεσε βέβαια τον εξευρωπαϊσμό της γαλλικής πυρηνικής αποτροπής με την συμβατική κατανομή βαρών, αντικρούοντας προηγούμενες εικασίες σχετικά με την «πληρωμή για την ομπρέλα».
Αντί να ζητήσει από τους εταίρους οικονομικές συνεισφορές για την ανάπτυξη της γαλλικής πυρηνικής δύναμη, κάλεσε όσους Ευρωπαίους εταίρους θελήσουν, να αντισταθμίσουν τις αδυναμίες της Γαλλίας σε βασικούς συμβατικούς τομείς, ιδίως στην αεράμυνα και σε άλλους κρίσιμους παράγοντες.
«Το μήνυμα Μακρόν ήταν ότι οι εταίροι πρέπει να προσφέρουν στη Γαλλία ένα ισχυρότερο ευρωπαϊκό επίπεδο συμβατικών όπλων, σε αντάλλαγμα για την πρόσβαση σε προηγμένους μηχανισμούς αποτροπής που βασίζονται στις πυρηνικές δυνατότητες της Γαλλίας», λένε στη «Ν» Ευρωπαίοι στρατιωτικοί αναλυτές .
Και η Βρετανία στο «παιγνίδι»
Πριν από λίγες εβδομάδες, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ έκανε πάντως το ίδιο, δηλώνοντας ότι η Μεγάλη Βρετανία ήταν έτοιμη «για άλλη μια φορά» να προστατεύσει τους Ευρωπαίους συμμάχους της με το πυρηνικό της οπλοστάσιο.
Μόλις πριν από ένα χρόνο, μια τέτοια συζήτηση θα ήταν αδιανόητη, σήμερα ωστόσο, η συζήτηση για την «ευρωπαϊκή πυρηνική αποτροπή» γίνεται αναπόσπαστο μέρος της δύσκολης πορείας προς την στρατιωτική και πολιτική αυτονομία της Γηραιάς Ηπείρου. «Με μια προειδοποίηση», λένε Αμερικανοί αναλυτές. «Μιλάμε για μια μεσοπρόθεσμη έως μακροπρόθεσμη προοπτική. Στο άμεσο μέλλον, η συμβολή των Ηνωμένων Πολιτειών παραμένει απαραίτητη».
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
