Αφού εκδίωξε τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα από την Υεμένη στα τέλη του περασμένου έτους, η Σαουδική Αραβία αναπτύσσει πολιτικό κεφάλαιο και δισεκατομμύρια δολάρια σε μια προσπάθεια να θέσει τον νότιο γείτονά της υπό τον έλεγχό της, ένα σημάδι ότι το Ριάντ επαναβεβαιώνεται σε περιφερειακό επίπεδο μετά από χρόνια που έδινε προτεραιότητα σε μια εσωτερική ατζέντα, δήλωσαν στο Reuters έξι αξιωματούχοι.
Είναι μια τρομερή πρόκληση. Το πλούσιο βασίλειο του Κόλπου προσπαθεί να ενώσει διασπασμένες ένοπλες ομάδες και φυλές, ενώ παράλληλα στηρίζει ένα κατεστραμμένο κράτος μέσω σημαντικών ενέσεων μετρητών, με μια ανεπίλυτη σύγκρουση με τους αντάρτες Χούθι στη βόρεια Υεμένη να περιορίζεται από μια εύθραυστη εκεχειρία – ακριβώς τη στιγμή που το Ριάντ αντιμετωπίζει μια δημοσιονομική κρίση στο εσωτερικό.
Το βασίλειο διαθέτει από τον προϋπολογισμό του σχεδόν 3 δισεκατομμύρια δολάρια φέτος για να καλύψει τους μισθούς των ενόπλων δυνάμεων και των δημοσίων υπαλλήλων της Υεμένης, σύμφωνα με τέσσερις Υεμενίτες και δύο Δυτικούς αξιωματούχους, οι οποίοι δήλωσαν ότι περιλάμβανε περίπου 1 δισεκατομμύριο δολάρια που προορίζονταν για μισθούς των νότιων μαχητών που κάποτε πληρώνονταν από το Αμπού Ντάμπι.
«Η Σαουδική Αραβία συνεργάστηκε μαζί μας και εξέφρασε την ετοιμότητά της να καταβάλει όλους τους μισθούς στο ακέραιο», δήλωσε ο υπουργός Πληροφοριών της Υεμένης, Μουαμάρ Εριάνι, σε συνέντευξή του στο Reuters, χωρίς να δώσει συνολικό αριθμό. Ο Εριάνι δήλωσε ότι η σαουδαραβική υποστήριξη θα επιτρέψει στην Υεμένη να αναδιοργανώσει τις ένοπλες παρατάξεις και να τις θέσει υπό κρατική εξουσία.
Το Ριάντ θέλει μια ιστορία επιτυχίας στις περιοχές της Υεμένης που ελέγχονται από την διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση που υποστηρίζει, η οποία βρίσκεται σε εξορία από την πρωτεύουσα Σαναά που ελέγχεται από τους Χούθι, δήλωσαν οι αξιωματούχοι.
Ελπίζει ότι αυτό θα ασκήσει πίεση στους Χούθι, οι οποίοι είναι προσκείμενοι στο Ιράν και ελέγχουν περίπου το ένα τρίτο της χώρας, να προσέλθουν στο τραπέζι των συνομιλιών, ενώ παράλληλα θα ενισχύσει τις κυβερνητικές δυνάμεις της Υεμένης σε περίπτωση που χρειαστεί στρατιωτική αντιπαράθεση, ανέφεραν όλες οι πηγές.
Το βασίλειο έχει επίσης ανταποδώσει πολιτικά διλήμματα, λέγοντας στους Υεμενίτες αυτονομιστές ότι το μακροχρόνιο όνειρό τους για ένα αυτονομιστικό κράτος θα μπορούσε να γίνει πραγματικότητα – μόλις επιλυθεί η σύγκρουση με τους Χούθι, δήλωσαν τρεις από τους αξιωματούχους.
Το συνολικό χρηματοδοτικό πακέτο της Σαουδικής Αραβίας για την Υεμένη και το άνοιγμα που έχει δείξει σε ένα αυτονομιστικό κράτος δεν έχουν αναφερθεί προηγουμένως. Οι περισσότεροι από τους επτά αξιωματούχους με τους οποίους μίλησε το Reuters στην πόλη-λιμάνι Μουκάλα της Υεμένης και στην πρωτεύουσα της Σαουδικής Αραβίας ζήτησαν να μην κατονομαστούν για να συζητήσουν πολιτικές που δεν έχουν ανακοινωθεί δημόσια.
Το γραφείο Τύπου της σαουδαραβικής κυβέρνησης, καθώς και η κυβέρνηση της Υεμένης, δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχολιασμό, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών αριθμών ή των συνομιλιών σχετικά με μια πορεία προς ένα νέο κράτος. Το Reuters δεν μπόρεσε να επαληθεύσει ανεξάρτητα τι είπαν οι Σαουδάραβες αξιωματούχοι στους ομολόγους τους της Υεμένης σχετικά με αυτές τις πολιτικές.
Απαντώντας σε ερωτήσεις του Reuters που έστειλε στο γραφείο Τύπου της κυβέρνησης των ΗΑΕ, ένας αξιωματούχος δήλωσε ότι τα ΗΑΕ είχαν αφιερώσει «σημαντικούς πόρους» για περισσότερο από μια δεκαετία στη βελτίωση της ασφάλειας και των ανθρωπιστικών συνθηκών στην Υεμένη. Μετά την απόσυρση των δυνάμεών τους από την Υεμένη πέρυσι, τα ΗΑΕ «δεν εμπλέκονται πλέον στο θέμα της Υεμένης από καμία άποψη», δήλωσε ο αξιωματούχος.
Εκτός από τη νέα στάση στην Υεμένη, το Ριάντ παίζει πιο ενεργό ρόλο στη μετά-Άσαντ Συρία και στο Σουδάν, ένα άλλο πεδίο αντιπαλότητας με τα ΗΑΕ, μια μετατόπιση από τα χρόνια που ήταν αφιερωμένα στην εγχώρια προσπάθεια του πρίγκιπα διαδόχου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν για τον εκσυγχρονισμό του Βασιλείου, με στόχο το Όραμα 2030.
Παρόλο που τα οικονομικά της Σαουδικής Αραβίας είναι ήδη πιεσμένα – με τις χαμηλές τιμές του πετρελαίου να επιβραδύνουν τα τεράστια γιγα-έργα – δεν μπορεί να αντέξει έναν κίνδυνο ασφαλείας στη διπλανή της χώρα, δήλωσε η Φαρέα αλ-Μουσλίμι, ερευνήτρια στο Πρόγραμμα Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής του Chatham House.
Η αστάθεια στην Υεμένη, με την οποία το Βασίλειο μοιράζεται σύνορα μήκους 1.800 χιλιομέτρων (1.000 μιλίων), θα μπορούσε να εκτροχιάσει τα σχέδιά της να προσελκύσει ξένους επισκέπτες και επενδύσεις στην εγχώρια αγορά, δήλωσε η Μουσλίμι. Οι επιθέσεις των Χούθι στις ενεργειακές υποδομές της Σαουδικής Αραβίας το 2022 ακολουθήθηκαν γρήγορα από την εκεχειρία.
«Μοναδικός ιδιοκτήτης» η Σαουδική Αραβία
Η Γιασμίν Φαρούκ, διευθύντρια έργων του Κόλπου στο think-tank International Crisis Group, δήλωσε ότι η Σαουδική Αραβία θα δώσει προτεραιότητα στην κατανομή πόρων στην Υεμένη επειδή «είναι πλέον ο μοναδικός ιδιοκτήτης αυτού του προβλήματος».
Η Σαουδική Αραβία επενέβη για πρώτη φορά στην Υεμένη το 2015, ηγούμενη ενός χαλαρού συνασπισμού σουνιτικών κρατών, συμπεριλαμβανομένων των ΗΑΕ, εναντίον των σιιτών Χούθι, οι οποίοι είχαν καταλάβει την πρωτεύουσα το προηγούμενο έτος.
Το Ριάντ και το Αμπού Ντάμπι υποστήριξαν και οι δύο τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης, καθώς και τις φατρίες που ήταν διχασμένες σχετικά με το αν η χώρα τους έπρεπε να διασπαστεί στα βόρεια και νότια κράτη που υπήρχαν πριν από την ενοποίηση του 1990.
Μετά από χρόνια μαχών που πυροδότησαν μια από τις χειρότερες ανθρωπιστικές κρίσεις στον κόσμο, η εκεχειρία του 2022 τηρήθηκε, παρά την περιφερειακή κλιμάκωση που συνδέεται με τον πόλεμο Ισραήλ-Γάζας, στον οποίο οι Χούθι άνοιξαν πυρ εναντίον πλοίων της Ερυθράς Θάλασσας.
Τον Δεκέμβριο, αυτονομιστές που υποστηρίζονται από τα Εμιράτα εξαπέλυσαν μια αιφνιδιαστική επίθεση εναντίον δυνάμεων που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία – μια σπάνια δημόσια επίδειξη μιας εντεινόμενης αντιπαλότητας μεταξύ των δύο σουνιτικών δυνάμεων.
Σε απάντηση, το Ριάντ βομβάρδισε ένα στρατιωτικό φορτίο των Εμιράτων στην Υεμένη, διέταξε τις δυνάμεις των Εμιράτων να εγκαταλείψουν τη χώρα και υποστήριξε μια αντεπίθεση εναντίον του υποστηριζόμενου από τα ΗΑΕ αυτονομιστικού Νότιου Μεταβατικού Συμβουλίου.
Στη συνέχεια, το Ριάντ στράφηκε σε μια επίθεση γοητείας, προσκαλώντας στελέχη του STC στο Ριάντ για συνομιλίες στις αρχές Ιανουαρίου. Αρχικά, Σαουδάραβες αξιωματικοί κατάσχεσαν τα τηλέφωνά τους και τους ανέκριναν για δύο ημέρες σχετικά με την επίθεση, σύμφωνα με τρία άτομα που γνωρίζουν τα γεγονότα.
Ωστόσο, τις εβδομάδες που ακολούθησαν, το Ριάντ μετέφερε τους αυτονομιστές σε πεντάστερα ξενοδοχεία στη Σαουδική Αραβία, πλήρωσε τα έξοδά τους και προσφέρθηκε να μεταφέρει αεροπορικώς μερικές από τις οικογένειές τους, είπαν τα τρία άτομα.
«Είναι καλό να είσαι στην πλευρά των νικητών, ακόμα κι αν ήσουν ο ηττημένος», δήλωσε ένας αυτονομιστής αξιωματούχος στο Reuters.
Η σαουδαραβική κυβέρνηση δεν απάντησε σε ερωτήσεις του Reuters σχετικά με τις αφηγήσεις των πηγών για αυτά τα γεγονότα.
Το Βασίλειο ήδη πλήρωνε τους μαχητές που ήταν σύμμαχοι με τη Σαουδική Αραβία. Πρόσφατα άρχισε να χρηματοδοτεί εκατοντάδες χιλιάδες δημόσιους υπαλλήλους και δεκάδες χιλιάδες μαχητές του STC, τους ίδιους άνδρες που επιτέθηκαν στις δυνάμεις που υποστηρίζονταν από τη Σαουδική Αραβία τον Δεκέμβριο και πληρώνονταν από το Αμπού Ντάμπι, σύμφωνα με τους έξι αξιωματούχους.
Ο συνολικός λογαριασμός της Σαουδικής Αραβίας για μισθούς, άλλα αναπτυξιακά έργα και ενεργειακή υποστήριξη στην Υεμένη θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 4 δισεκατομμύρια δολάρια μόνο φέτος, δήλωσαν δύο από τους αξιωματούχους.
«Υπάρχει πλέον ένας καπετάνιος για αυτό το πλοίο αντί για πολλούς. Αυτό θα πρέπει να σημαίνει ότι είναι λιγότερο πιθανό να βυθιστεί», δήλωσε ένας από τους Δυτικούς αξιωματούχους, ο οποίος είναι εξοικειωμένος με τις εξελίξεις.
Ο αξιωματούχος είπε ότι το Ριάντ τώρα «αγοράζει πίστη και σταθερότητα, αλλά όλοι αναρωτιούνται αν θα τις διατηρήσουν».
Συνασπισμός κατά των Χούθι
Το Βασίλειο θέλει να ενοποιήσει τις διαιρεμένες παρατάξεις της νότιας Υεμένης σε μια ενιαία στρατιωτική δομή υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας για να αποτρέψει τη διάσπαση του κράτους. Αυτό θα χρησίμευε επίσης στην άσκηση πίεσης στους Χούθι, δήλωσαν οι έξι αξιωματούχοι.
«Η Σαουδική Αραβία επιδιώκει μια καλύτερη εσωτερική τάξη εντός του συνασπισμού κατά των Χούθι – μια τάξη που θα επέτρεπε στο Βασίλειο να παρουσιάσει ένα ισχυρότερο μέτωπο στις διαπραγματεύσεις με τους Χούθι. Γι’ αυτό το διακύβευμα είναι τόσο υψηλό», δήλωσε ο αναλυτής Φαρούκ.
Για να δώσει κίνητρα υποστήριξης, η Σαουδική Αραβία έχει πει στους αυτονομιστές ότι μπορούν να έχουν το δικό τους κράτος, εφόσον συμφωνήσουν και άλλοι Υεμενίτες – πιθανώς μέσω δημοψηφίσματος – και αντιμετωπίσουν πρώτα το πρόβλημα των Χούθι, δήλωσαν δύο από τους Υεμενίτες αξιωματούχους και ένας από τους Δυτικούς αξιωματούχους.
Ένας Υεμενίτης αυτονομιστής αξιωματούχος είπε ότι το Ριάντ τους είπε ότι η μοίρα του νότου εξαρτάται από αυτούς.
«Αλλά τίποτα δεν μπορεί να συμβεί μέχρι να αντιμετωπιστούν οι Χούθι», είπε ο αξιωματούχος αυτός.
Το Ριάντ φιλοξένησε ένα συνέδριο των νότιων τον Ιανουάριο, όπου ύψωσαν τη σημαία των αυτονομιστών, σύμφωνα με δημοσιογράφο του Reuters στην εκδήλωση. Η κίνηση θεωρήθηκε ως μια μεγαλοψυχία από τη Σαουδική Αραβία που αποσκοπούσε στην απομάκρυνση της υπόθεσης από το Άμπου Ντάμπι, δήλωσαν στο Reuters Υεμενίτες αξιωματούχοι που ήταν παρόντες.
Η Σαουδική Αραβία έχει επίσης χρησιμοποιήσει ξύλα. Θεώρησε ότι η έλλειψη αντίθεσης του υπουργού Άμυνας της Υεμένης, Μοχσέν αλ-Νταέρι, στην επίθεση του STC ισοδυναμεί με προδοσία, σύμφωνα με τρία άτομα που ενημερώθηκαν για την άποψη της Σαουδικής Αραβίας γι’ αυτόν. Ο Νταέρι απολύθηκε και οι σαουδαραβικές αρχές τον κράτησαν στο Ριάντ για εβδομάδες τον Ιανουάριο, δήλωσαν δύο από αυτά τα άτομα. Έκτοτε έχει μεταφερθεί σε ξενοδοχείο και υποδέχεται ορισμένους επισκέπτες, είπαν.
Η κυβέρνηση της Υεμένης και το γραφείο Τύπου της σαουδαραβικής κυβέρνησης δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχολιασμό σχετικά με τους ισχυρισμούς που έκαναν οι πηγές. Το Reuters δεν μπόρεσε να επικοινωνήσει άμεσα με τον Νταέρι για σχόλια.
Διχασμός ως προς την ενοποίηση
Το Ριάντ έχει δηλώσει σε ορισμένους συνομιλητές του ότι ελπίζει να δει την επίλυση της σύγκρουσης στην Υεμένη μέχρι το τέλος του έτους, σύμφωνα με δύο Υεμενίτες αξιωματούχους. Ο Υπουργός Πληροφοριών Εριάνι δήλωσε στο Reuters ότι ελπίζει ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις θα σταματήσουν μέχρι το τέλος του 2026.
Ωστόσο, ο Μουσλίμι, ειδικός στο Chatham House, θεωρεί την προθεσμία φιλόδοξη και στοχεύει στην άσκηση πίεσης στις δυνάμεις της Υεμένης για να τακτοποιήσουν τα του οίκου τους.
Οι Υεμενίτες παραμένουν διχασμένοι σχετικά με τα οράματα ενός ενιαίου ή διαιρεμένου κράτους, και υπάρχει αντίσταση μεταξύ διαφόρων αυτονομιστικών παρατάξεων στα σχέδια της Σαουδικής Αραβίας να δημιουργήσει μια ενοποιημένη στρατιωτική διοίκηση.
Ο Μουσλίμι δήλωσε ότι θα μπορούσε να χρειαστούν έως και πέντε χρόνια για να διαπραγματευτούν τα μέρη και να διεξαγάγουν δημοψήφισμα για την τύχη του Νότου.
Η διάλυση μιας εδραιωμένης, δεκαετούς πολεμικής οικονομίας σε μια από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου θα μπορούσε να διαρκέσει ακόμη περισσότερο.
Για μια δεκαετία, ο Υεμενίτης δάσκαλος Μοχάμεντ Αλ-Ακμπάρι έχει παρακολουθήσει συναδέλφους και μαθητές να εγκαταλείπουν το σχολείο για να ενταχθούν σε ένοπλες ομάδες που υποστηρίζονται είτε από το Άμπου Ντάμπι είτε από το Ριάντ.
Ο μηνιαίος μισθός του Ακμπάρι παραμένει περίπου 30 δολάρια. Ένας 18χρονος μαχητής εξακολουθεί να κερδίζει τουλάχιστον 250 δολάρια.
«Όταν διδάσκουμε στα παιδιά, λένε, τι υποτίθεται ότι πρέπει να κάνω με αυτή την εκπαίδευση;» δήλωσε στο Reuters στην πόλη-λιμάνι Μουκάλα της Υεμένης.
«Το πιο επικίνδυνο πράγμα που αντιμετωπίζει η Υεμένη σήμερα είναι η αδυναμία να φανταστεί κανείς μια ειρηνική ζωή έξω από τον μιλιταρισμό, τον πόλεμο και τις μάχες», είπε ο Μουσλίμι.
Πηγή: Reuters
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
