Τι και εάν το αμερικανικό χτύπημα που πολλοί περίμεναν δεν ήρθε όσο ήταν σε εξέλιξη οι πολυπληθείς διαδηλώσεις, που πνίγηκαν στο αίμα; Τι και εάν τα σενάρια περί κατάρρευσης του καθεστώτος Χαμενεΐ δεν έγιναν πραγματικότητα; Η εικόνα γύρω από το Ιράν παραμένει εκρηκτική.
Ας δούμε λοιπόν τι έχει γίνει τον τελευταίο μήνα και πού βρισκόμαστε τώρα. Στην Ουάσιγκτον, η αίσθηση ότι το ιρανικό καθεστώς βρίσκεται στην πιο αδύναμη φάση του από την ίδρυσή του τροφοδότησε σοβαρές σκέψεις για αμερικανική στρατιωτική παρέμβαση, στον απόηχο της εξέγερσης που ξέσπασε στα τέλη Δεκεμβρίου και εξελίχθηκε στη μεγαλύτερη εσωτερική πρόκληση που έχει αντιμετωπίσει η Ισλαμική Δημοκρατία από το 1979.
Οι αρχικές δημόσιες τοποθετήσεις του Ντόναλντ Τραμπ, με σαφή προειδοποίηση ότι οι ΗΠΑ δεν θα παρακολουθούν αδρανείς τη βίαιη καταστολή διαδηλωτών, έδωσαν την εντύπωση ότι ένα στρατιωτικό χτύπημα ήταν κοντά.
Ωστόσο, όσο περνούσαν οι ημέρες, το σενάριο αυτό άρχισε να περιπλέκεται. Περιφερειακοί σύμμαχοι των ΗΠΑ προειδοποίησαν ότι μια επίθεση κατά του Ιράν θα μπορούσε να οδηγήσει σε γενικευμένη ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή, με απρόβλεπτες συνέπειες για την ασφάλεια και την οικονομία της περιοχής.
Νέα κινητικότητα μετά το «φρένο»
Παρά το προσωρινό «φρένο», η στρατιωτική κινητικότητα των ΗΠΑ λέει μια διαφορετική ιστορία.
Επιπλέον δυνάμεις μετακινούνται στην περιοχή, με την ανάπτυξη μαχητικών αεροσκαφών και την αποστολή του αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln, διευρύνοντας τις επιλογές της αμερικανικής ηγεσίας. Η ενίσχυση αυτή λειτουργεί ταυτόχρονα ως αποτρεπτικό μήνυμα προς την Τεχεράνη και ως προετοιμασία για ενδεχόμενη κλιμάκωση, αν ληφθεί η πολιτική απόφαση.
Από την πλευρά του, το Ιράν επιχειρεί να δείξει ότι έχει επανακτήσει τον έλεγχο. Η ηγεσία της χώρας διακηρύσσει ότι οι διαδηλώσεις έχουν κατασταλεί, ενώ η σκληρή γραμμή επιβολής της τάξης στηρίζεται κυρίως στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Ταυτόχρονα, Ιρανοί αξιωματούχοι προειδοποιούν ανοιχτά ότι οποιαδήποτε ξένη επέμβαση θα απαντηθεί με πλήγματα κατά αμερικανικών στόχων και συμμάχων τους στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ και κρατών του Κόλπου.
Οι επιφυλάξεις με βάση την εμπειρία του παρελθόντος
Στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης, οι επιφυλάξεις παραμένουν ισχυρές. Η εμπειρία δείχνει ότι αεροπορικά ή πυραυλικά πλήγματα δύσκολα θα οδηγούσαν από μόνα τους στην κατάρρευση του καθεστώτος. Αντίθετα, θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν έναν παρατεταμένο κύκλο αντιποίνων, με επιθέσεις σε βάσεις, ενεργειακές εγκαταστάσεις και θαλάσσιες οδούς.
Η προοπτική χερσαίας επέμβασης έχει ουσιαστικά αποκλειστεί, τόσο πολιτικά όσο και στρατιωτικά, καθώς θα απαιτούσε μακροχρόνια δέσμευση και εσωτερική πολιτική συναίνεση στις ΗΠΑ.
Σημαντικό ρόλο στην απόφαση του Λευκού Οίκου φαίνεται να παίζουν και οι παρεμβάσεις συμμάχων. Το Ισραήλ, διά του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει μεν εκφράσει τη στήριξή του σε σκληρή γραμμή απέναντι στην Τεχεράνη, ωστόσο έχει ζητήσει χρόνο για την προετοιμασία της αμυντικής του θωράκισης σε περίπτωση ιρανικών αντιποίνων.
Παράλληλα, κράτη του Κόλπου, όπως το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία, προειδοποιούν ότι μια σύγκρουση θα μπορούσε να μεταφέρει τον πόλεμο «στην αυλή τους», πλήττοντας βάσεις, πετρελαϊκές υποδομές και εμπορικές ροές.
Το οικονομικό και πολιτικό διακύβευμα
Το διακύβευμα δεν είναι μόνο στρατιωτικό, αλλά και οικονομικό. Ένα αμερικανικό χτύπημα στο Ιράν θα αύξανε δραστικά τον κίνδυνο διαταραχών στη ναυσιπλοΐα και στην ενέργεια, με άμεσο αντίκτυπο στις τιμές του πετρελαίου, στα ασφάλιστρα μεταφοράς και στις διεθνείς αγορές. Η αβεβαιότητα από μόνη της θα αρκούσε για να προκαλέσει έντονη μεταβλητότητα, ακόμη και χωρίς γενικευμένη σύρραξη.
Στο πολιτικό επίπεδο, η Ουάσιγκτον φαίνεται να ισορροπεί ανάμεσα στην επιθυμία να εκμεταλλευθεί τη φαινομενική αδυναμία του ιρανικού καθεστώτος και στον φόβο ότι μια απόπειρα «αποκεφαλισμού» της ηγεσίας θα άνοιγε τον δρόμο σε χάος, εμφύλια σύγκρουση ή ακόμη και σε ένα αποτυχημένο κράτος στην καρδιά της Μέσης Ανατολής. Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει ολόκληρη την περιοχή για χρόνια.
Και η τελική απόφαση
Το συμπέρασμα, προς το παρόν, είναι ότι οι ΗΠΑ κρατούν το δάχτυλο στη σκανδάλη και η Τεχεράνη ετοιμάζεται για αντίποινα. Η στρατιωτική προετοιμασία συνεχίζεται, η ρητορική παραμένει σκληρή και τα μηνύματα είναι σαφή.
Το αν αυτή η πίεση θα μείνει στο επίπεδο της αποτροπής ή θα μετατραπεί σε πραγματικό χτύπημα θα κριθεί από τις επόμενες κινήσεις και, κυρίως, από το αν κάποια πλευρά θεωρήσει ότι δεν έχει πια τίποτα να χάσει.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
