Για σχεδόν τρεις αιώνες ήταν η ψηλότερη ορθόδοξη εκκλησία στον κόσμο. Ο Καθεδρικός Ναός των Αγίων Πέτρου και Παύλου στην Αγία Πετρούπολη, που φέρει την υπογραφή του Ιταλού αρχιτέκτονα Ντομένικο Τρετσίνι, αποτελούσε σταθερά σύμβολο της ρωσικής ισχύος καθώς ενσάρκωσε την αυτοκρατορία του τσάρου της ναυπηγικής βιομηχανίας. Και ήταν στραμμένη προς την Ευρώπη: ανατολικορθόδοξη στην καρδιά, δυτική στην εμφάνιση.
Πλέον όμως δεν είναι η ψηλότερη ορθόδοξη εκκλησία στον κόσμο. Μετά από 15 χρόνια εργασιών, ο Εθνικός Καθεδρικός Ναός της Ρουμανίας άνοιξε τις πόρτες του την περασμένη Κυριακή. Χτισμένος στο κέντρο του Βουκουρεστίου, δίπλα στο υπουργείο Άμυνας και το Μέγαρο του Κοινοβουλίου, ο ψηλότερος από τους επιχρυσωμένους θόλους του υψώνεται πάνω από τον ορίζοντα της πόλης σε ύψος 127 μέτρων.
Κατά τους αναλυτές, η εκκλησία αποτελεί επιβεβαίωση της ήπιας ισχύος και της κληρονομιάς της Ρουμανίας ως ορθόδοξου έθνους σε μια εποχή που η Ρωσία επιχειρεί να ασκήσει την πνευματική της επιρροή στην περιοχή.
Ούτε το Κρεμλίνο ούτε η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία έχουν σχολιάσει επίσημα, αλλά η νέα εκκλησία συνοδεύεται από δόσεις κυνισμού στη Ρωσία και τα διάφορα κανάλια στο Telegram που είναι «κοντά» στο Κρεμλίνο, αμφισβητώντας τη νομιμοποίηση της Ρουμανίας ως ορθόδοξης χώρας, αναφέρει δημοσίευμα των Sunday Times.
Το ρωσικό κρατικό ραδιοτηλεοπτικό δίκτυο Tass ανέφερε ότι Ρουμάνοι αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένου του πρωθυπουργού Ιλίε Μπολογιάν, αποδοκιμάστηκαν στην τελετή έναρξης, με το πλήθος να τους αποκαλεί «κλέφτες».
Υπενθυμίζεται ότι η Ρωσία έχει κατηγορηθεί για ανάμειξη στις περσινές προεδρικές εκλογές της Ρουμανίας, συμπεριλαμβανομένων των προσπαθειών επιρροής του αποτελέσματος που επικεντρώθηκαν στην υποστήριξη του υποψηφίου Καλίν Γκεοργκέσκου.
Πάντως ο Laurentiu Plesca, ερευνητής στο Ρουμανικό Κέντρο Ρωσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Βουκουρεστίου, δήλωσε ότι ο νέος καθεδρικός ναός είναι κάτι περισσότερο από ένα σύμβολο της υπερηφάνειας της χώρας για την ορθόδοξη πίστη της. Για τον ίδιο, ο νεός ναός έχει επίσης γεωπολιτική σημασία.
Η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία είναι μακράν η μεγαλύτερη από τις 17 αυτοδιοικούμενες εκκλησίες που ακολουθούν την Ανατολική Ορθοδοξία και έχει περισσότερα από 90 εκατ. μέλη παγκοσμίως. Η Ρουμανική Ορθόδοξη εκκλησία έχει περίπου 19 εκατ. μέλη.
Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία έχει σταθεί στο πλευρό του Κρεμλίνου, με τον Πατριάρχη Κύριλλο να έχει χαρακτηρίσει την διακυβέρνηση του Πούτιν ως «θαύμα του Θεού» και να έχει δικαιολογήσει τον πόλεμο στην Ουκρανία ως αγώνα ενάντια στις «δυνάμεις του κακού».
Καθώς αρκετοί ιερείς και μέλη της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας εκτός Ρωσίας, ιδίως στη Μολδαβία, όπου η πλειοψηφία των κατοίκων μιλούν ρουμάνικα, φέρεται να έχουν απογοητευτεί από τη «συγγένεια» της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας με το Κρεμλίνο, ο Plesca υποστήριξε ότι τα εγκαίνια του Εθνικού Καθεδρικού Ναού της Ρουμανίας είναι μια συμβολική χειρονομία που αποσκοπεί στην προσφορά μιας εναλλακτικής λύσης.
«Πρόκειται για έναν ανταγωνισμό ήπιας ισχύος», είπε χαρακτηριστικά. «Υπάρχουν όλο και περισσότερες χώρες που δεν συμφωνούν με τη ρωσική εκκλησία και τη ρωσική πολιτική που προωθείται σε αυτές τις εκκλησίες. Αυτή θα είναι η μεγαλύτερη και ψηλότερη ορθόδοξη εκκλησία στον κόσμο και νομίζω ότι είναι ένα πολύ ορατό σύμβολο της πολιτιστικής και πνευματικής επιρροής της Ρουμανίας στην ανατολική Ευρώπη».
Ο παράγοντας Μολδαβία
Στην πρώτη σειρά της τελετής ορκωμοσίας της Κυριακής καθόταν η πρόεδρος της Μολδαβίας Μάια Σάντου. Στη Μολδαβία, που είναι μια βαθιά θρησκευόμενη χώρα, «συγκρούονται» η Ρωσική με τη Ρουμανική Εκκλησία. Έως και το 86% των Μολδαβών ανήκουν στην Μολδαβική Ορθόδοξη Εκκλησία, η οποία υπάγεται στο Πατριαρχείο της Μόσχας, αλλά η Μητρόπολη Βεσσαραβίας, η οποία υπάγεται στην Ρουμανική Ορθόδοξη Εκκλησία, η οποία υποστηρίζει την ένταξη της Μολδαβίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κερδίζει δυναμική.
«Μετά την εισβολή στην Ουκρανία, μπορούμε να δούμε πώς η ρωσική εκκλησία χάνει την επιρροή της στη Μολδαβία», σχολίασε ο Plesca. «Υπάρχει η πλειοψηφία των εκκλησιών στη Μολδαβία που υπάγονται στη Ρωσία. Αλλά έχουμε δει από το ξέσπασμα του πολέμου ότι οι άνθρωποι πραγματικά απομακρύνθηκαν από τη ρωσική εκκλησία, πολλοί κληρικοί επέλεξαν να μεταφέρουν την εκκλησία τους από τη ρωσική εκκλησία στη ρουμανική εκκλησία λόγω των θέσεων που προωθούν».
Τον περασμένο μήνα, η μολδαβική κυβέρνηση και η Ευρωπαϊκή Ένωση κατήγγειλαν τη Μόσχα για εκστρατεία παραπληροφόρησης ενόψει των μολδαβικών βουλευτικών εκλογών. Η Ρωσία πλήρωσε Μολδαβούς ορθόδοξους ιερείς για να κάνουν ξενάγηση με όλα τα έξοδα πληρωμένα σε ορισμένους από τους ιερότερους τόπους της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους και τους έδωσε χρεωστικές κάρτες με περίπου 1.200 δολάρια, σύμφωνα με έρευνα του Reuters.
Σε αντάλλαγμα, οι ιερείς καλούνταν να επηρεάσουν τις μολδαβικές εκλογές μέσω καναλιών στο Telegram, όπου προειδοποιούσαν τους οπαδούς τους κατά της ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εξήγησε ο Plesca. «Καθ’ όλη τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου έχουμε δει πώς η μολδαβική ρωσική εκκλησία έχει θεωρηθεί στενά συνδεδεμένη με φιλορωσικά πολιτικά κόμματα, αλλά και με ολιγαρχικά δίκτυα», συμπλήρωσε.
Επιβεβαίωση της ρουμανικής εθνικής ταυτότητας
Πάντως, παρά τη μετατόπιση της δυναμικής της εξουσίας και τις αυξανόμενες εντάσεις μεταξύ των Ρουμανικών και Ρωσικών Ορθόδοξων Εκκλησιών, ο Lucian Leustean, ειδικός στον Ανατολικό Ορθόδοξο Χριστιανισμό και τις διεθνείς σχέσεις στο Πανεπιστήμιο Aston, πιστεύει ότι τα εγκαίνια του Εθνικού Καθεδρικού Ναού έχουν λιγότερο να κάνουν με τον ανταγωνισμό με τη Μόσχα και περισσότερο με την επιβεβαίωση της ρουμανικής εθνικής ταυτότητας.
«Δεν πρόκειται για αμφισβήτηση της Μόσχας, αλλά περισσότερο για να πούμε, κοιτάξτε, αυτό καταφέραμε να κάνουμε. Θέλω να πω, η τοποθεσία είναι επίσης πολύ ενδιαφέρουσα. Κοντά στο υπουργείο Άμυνας, και επίσης σε πολύ κοντινή απόσταση από το κοινοβούλιο. Έτσι δημιουργείται αυτό το τρίγωνο», είπε ο Leustean.
«Το κοινοβούλιο, όπως και σε πολλές άλλες χώρες, δεν κατατάσσεται πολύ ψηλά όσον αφορά την εμπιστοσύνη των πολιτών, αλλά η εκκλησία και ο στρατός είναι οι θεσμοί που εμπνέουν τη μεγαλύτερη εμπιστοσύνη. Νομίζω ότι η τοποθεσία και το γεγονός ότι τώρα είναι μεγαλύτερο, ψηλότερο από το κοινοβούλιο, νομίζω ότι αυτό ήταν το μήνυμα – ότι το κοινοβούλιο, η Βουλή του Λαού, όπως ήταν γνωστή κατά τη διάρκεια του κομμουνισμού, ήταν το μέλλον της χώρας. Αλλά πλέον άλλο κτίριο είναι ψηλότερο, αυτό είναι ένα σύμβολο ότι η θρησκευτικότητα είναι πάνω από τον κομμουνισμό, είναι πάνω από ό,τι ήταν στο παρελθόν», υποστήριξε.
Με πληροφορίες από Sunday Times
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
